ލިޔުނީ ކޯސަރ ޕެޕްޓައިޑްސް 
23 ދުވަސް ކުރިން
މި ވެބްސައިޓުން ފޯރުކޮށްދޭ ހުރިހާ މާއްދާތަކާއި އުފެއްދުމުގެ މައުލޫމާތަކީ ހަމައެކަނި މައުލޫމާތު ފެތުރުމާއި ތައުލީމީ ބޭނުމުގައެވެ.
މި ވެބްސައިޓުގައި ފޯރުކޮށްދޭ އުފެއްދުންތަކަކީ ހަމައެކަނި އިން ވިޓްރޯ ރިސާޗަށް ޚާއްޞަ އުފެއްދުންތަކެކެވެ. އިން ވިޓްރޯ ރިސާޗް (ލެޓިން ބަހުން: *އިން ގްލާސް*، މާނައަކީ ބިއްލޫރި ތަކެތީގައި) އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑުން ބޭރުގައި ކުރިއަށް ގެންދެއެވެ. މި އުފެއްދުންތަކަކީ ބޭސްތަކެއް ނޫން ކަމަށާއި، އެމެރިކާގެ ފުޑް އެންޑް ޑްރަގް އެޑްމިނިސްޓްރޭޝަން (އެފްޑީއޭ) އިން ފާސްކޮށްފައިވާ އުފެއްދުންތަކެއް ނޫން ކަމަށާއި، އެއްވެސް ސިއްހީ ހާލަތެއް، ބައްޔެއް، ނުވަތަ ބައްޔެއް ހުއްޓުވުމަށް، ފަރުވާ ދިނުމަށް، ނުވަތަ ފަރުވާ ކުރުމަށް ބޭނުންކޮށްގެން ނުވާނެއެވެ. މި އުފެއްދުންތައް އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑަށް ނުވަތަ ޖަނަވާރުގެ ހަށިގަނޑަށް އެއްވެސް ގޮތަކަށް ތައާރަފް ކުރުމަކީ ގާނޫނުން ވަރަށް ބޮޑަށް މަނާ ކަމެކެވެ.
ދިރޭ ޖަރާސީމުތަކުގައި ކޮންމެހެން ދިމާވާ ގުދުރަތީ ޕްރޮސެސްއެއްގެ ގޮތުގައި މުސްކުޅިވުމަކީ ޒަމާނުއްސުރެ ސައިންޓިފިކް ދިރާސާތަކުގެ ފޯކަލް ޕޮއިންޓެކެވެ. ޖަރާސީމުތައް މުސްކުޅިވަމުންދާވަރަކަށް ސެލްތައް މަޑުމަޑުން މުސްކުޅި ޙާލަތަކަށް ވަންނައިރު، މި މުސްކުޅިވާ ސެލްތައް ޖަމާވުމުން ޓިޝޫތަކާއި ގުނަވަންތަކުގެ އާދައިގެ މަސައްކަތްތަކަށް ނޭދެވޭ އަސަރުކޮށް، އުމުރާ ގުޅުންހުރި އެކި ބަލިތައް ކުރިމަތިވެދާނެއެވެ. FOX04 – ޑީއާރުއައި އަކީ މުސްކުޅިވެފައިވާ ސެލްތައް ސާފުކުރުމަށް ފައިދާހުރި އެއްޗެކެވެ.
އޯވަރވިއު
ޑީއެސްއައިޕީ ޕެޕްޓައިޑް، ޑެލްޓާ-ސްލީޕް-އިންޑައުސިންގ ޕެޕްޓައިޑް އަކީ ނިއުރޯ ރެގިއުލޭޓަރީ ޕެޕްޓައިޑް ބަޔޯ ރެގިއުލޭޓަރެކެވެ. އެއީ ނިދި ރެގިއުލޭޓް ކުރުމަށް ބާރުއަޅާ ކަމެކެވެ. މީގެ އިތުރުން ހަށިގަނޑުގެ ފިނިހޫނުމިން ރެގިއުލޭޓް ކުރުމާއި، ހިތުގެ ދުވެލި، ލޭގެ ޕްރެޝަރާއި، ރިހުން ތެރެސްހޯލްޑާއި، ލިމްފަޓިކް ފެކްޓަރ ސިސްޓަމަށް އަސަރުކުރާއިރު، މި އަސަރުތަކުން ސާރކެޑިއަން ރިތްމް ޑިޕެންޑެންސީ ދައްކައެވެ.
ނިދުމުގައި ޑީއެސްއައިޕީ ޕެޕްޓައިޑްގެ މެކޭނިޒަމް އޮފް އެކްޝަން
ނިއުރޯޓްރާންސްމިޓަރ ރެގިއުލޭޝަން
5-ހައިޑްރޮކްސީޓްރިޕްޓަމިން (5-އެޗްޓީ): 5-އެޗްޓީ އަކީ ނިދި ރެގިއުލޭޓް ކުރުމާ ވަރަށް ގާތުން ގުޅިފައިވާ މުހިންމު ނިއުރޯޓްރާންސްމިޓަރެކެވެ. ޕީސީޕީއޭ އިންޑައުސްޑް އިންސޮމްނިއާ މޮޑެލް ފަދަ ނިދި ނުލިބޭ ޙާލަތްތަކުގައި 5-އެޗްޓީގެ މިންވަރު ވަރަށް ބޮޑަށް ދަށްވެއެވެ. ދިރާސާތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި ޑީއެސްއައިޕީ ޕެޕްޓައިޑްތަކުގެ ސަބަބުން ހިޕޯކެމްޕަލް ޓިޝޫގައި 5-އެޗްޓީގެ މިންވަރު އިތުރުވެ، ނިދި ރަނގަޅުވެ އެވެ. 5-އެޗްޓީ އިން ތަފާތު ރިސެޕްޓަރ ސަބްޓައިޕްތަކަށް އަމަލުކޮށްގެން ނިއުރޯނަލް އެކްސައިޓެބިލިޓީ ރެގިއުލޭޓް ކުރެވޭއިރު، މިކަމުގެ ސަބަބުން ނިދި-ހޭއެރުމުގެ ސައިކަލަށް އަސަރުކުރެއެވެ. 5-އެޗްޓީ1އޭ ރިސެޕްޓަރ އެގޮނިސްޓްސް އިން ނޮން ރެޕިޑް އައި މޫވްމަންޓް (އެންއާރުއީއެމް) ނިދި އިތުރުކޮށްދޭއިރު، 5-އެޗްޓީ2އޭ ރިސެޕްޓަރ އެންޓާގޮނިސްޓްސް އިން ހޭލާ ވަގުތު މަދުކޮށް، ޖުމްލަ ނިދުމުގެ ވަގުތު އިތުރުކޮށްދެއެވެ. ޑީއެސްއައިޕީ ޕެޕްޓައިޑްސް އިން ނިދުމަށް ރެގިއުލޭޓަރީ އަސަރުތައް ކޮށްފާނީ 5-އެޗްޓީގެ ރިސެޕްޓަރުތަކާ ރިލީޒްވުން، ރީއަޕްޓޭކްވުން ނުވަތަ މުއާމަލާތްކުރުން މޮޑިއުލޭޓްކޮށްގެންނެވެ.
ޑޮޕަމިން (DA): ނިދި ރެގިއުލޭޓް ކުރުމުގައި ވެސް ޑޮޕަމިން އަކީ ވަރަށް މުހިންމު ދައުރެއް އަދާކުރާ އެއްޗެކެވެ. އާދައިގެ ހާލަތްތަކުގައި ޑޮޕަމިނަރޖިކް ނިއުރޯންތަކުގެ ހަރަކާތްތެރިކަމަކީ ހޭލުންތެރިކަން ދެމެހެއްޓުމަށް އެހީތެރިވެދޭ ކަމެކެވެ. ޑޮޕަމިންގެ މިންވަރު ބެލެންސް ނުވުމުން ނިދުމުގެ އުދަގޫތައް ކުރިމަތިވެދާނެ އެވެ. ބައެއް ނިދި ނުލިބުމުގެ މޮޑެލްތަކުގައި ޑޮޕަމިންގެ މިންވަރު ދަށްވެ، ޑީއެސްއައިޕީ ޕެޕްޓައިޑްސް އިން ޑޮޕަމިންގެ މިންވަރު ބައެއް ގޮތްގޮތުން އަލުން ހޯދައިދެއެވެ. ޑޮޕަމިން އިން ނިއުރަލް ސިގްނަލިންގ ރެގިއުލޭޓް ކުރަނީ ތަފާތު ޑޮޕަމިން ރިސެޕްޓަރތަކާ ގުޅިގެންނެވެ. ޑީއެސްއައިޕީ ޕެޕްޓައިޑްސް އިން ޑޮޕަމިނަރޖިކް ނިއުރޯންތަކުގެ ހަރަކާތްތަކަށް ނުފޫޒު ފޯރުވައި، ޑޮޕަމިން ސިންތެސިސް، ރިލީޒް ނުވަތަ މެޓަބޮލިޒަމް ރެގިއުލޭޓްކޮށް ނިދި ރަނގަޅު ކުރެވިދާނެއެވެ. އެއީ ޓައިރޮސިން ހައިޑްރޮކްސިލޭޒް ފަދަ ޑޮޕަމިން ސިންތެސިސްގައި ބައިވެރިވާ މުހިއްމު އެންޒައިމްތަކަށް އަމަލުކޮށް، ޑޮޕަމިން ސިންތެސިސްގެ ރޭޓަށް އަސަރުކޮށް، ނިދި-ހޭއެރުމުގެ ބެލެންސަށް އަސަރުކުރާ އެއްޗެކެވެ.
ގްލޫޓާމޭޓް (Glu): ގްލޫޓާމޭޓަކީ މަރުކަޒީ ނާރުތަކުގެ ނިޒާމުގައި ހުންނަ ޕްރައިމަރީ އެކްސިޓޭޓަރީ ނިއުރޯޓްރާންސްމިޓަރ އެވެ. ނިދި ނުލިބުމުގެ ތެރޭގައި ގްލޫޓާމޭޓްގެ މިންވަރަށް ބަދަލު އަތުވެދާނެ އެވެ. ސައިންޓިފިކް ދިރާސާތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި ޑީއެސްއައިޕީ ޕެޕްޓައިޑްސް އިން ހިޕޯކެމްޕަލް ޓިޝޫގައި ގްލޫޓާމޭޓްގެ މިންވަރު ރެގިއުލޭޓްކޮށް، ބައެއް މޮޑެލްތަކުގައި ގްލޫޓާމޭޓްގެ މިންވަރު ދަށްވުން އިތުރުކޮށްދެ އެވެ. ގްލޫޓާމޭޓް އަކީ އަޔަނޮޓްރޮޕިކް އަދި މެޓަބޮޓްރޮޕިކް ގްލޫޓާމޭޓް ރިސެޕްޓަރސް އާއި ގުޅިގެން ނިއުރޯނަލް އެކްސައިޓެބިލިޓީ ރެގިއުލޭޓް ކުރާ އެއްޗެކެވެ. ޑީއެސްއައިޕީ ޕެޕްޓައިޑްސް އިން ގްލޫޓާމޭޓް ރިސެޕްޓަރ ފަންކްޝަން ރެގިއުލޭޓްކޮށްގެން ނުވަތަ ގްލޫޓާމޭޓް ރިލީޒް އަދި އަޕްޓޭކް މެކޭނިޒަމްތަކަށް ނުފޫޒު ފޯރުވައިގެން ނިއުރޯނަލް އެކްސައިޓެބިލިޓީ ބެލެންސް ބެލެހެއްޓޭނެއެވެ. އެއީ އެކްސްޓްރާސެލިއުލަރ ގްލޫޓާމޭޓް ކޮންސެންޓްރޭޝަން ކޮންޓްރޯލް ކުރުމަށް ގްލޫޓާމޭޓް ޓްރާންސްޕޯޓަރސްގެ ހަރަކާތް މޮޑިއުލޭޓްކޮށް، މާގިނައިން ނުވަތަ އެކަށީގެންވާ މިންވަރަކަށް ނުވުމުން ނިދުމަށް ނޭދެވޭ އަސަރު ނުކުރާނެ އެއްޗެކެވެ.
މެލަޓޮނިން (MT): މެލަޓޮނިން އަކީ ޕައިނިއަލް ގްލޭންޑް އިން ނިކުންނަ އެމިން ހޯރމޯން އެއް ކަމަށާއި، މިއީ ނިދި ހޭލުންތެރިވުމުގެ ސައިކަލް ރެގިއުލޭޓް ކުރުމުގައި ވަރަށް މުހިންމު ދައުރެއް އަދާކުރާ ހޯރމޯނެކެވެ. ނިދި ނުލިބުމުގެ ރޭޓް މޮޑެލްއެއްގައި ހިޕޯކެމްޕަސްގައި މެލަޓޮނިންގެ މިންވަރު ވަރަށް ބޮޑަށް ދަށްވެ، ޑީއެސްއައިޕީ ޕެޕްޓައިޑް އިން މެލަޓޮނިންގެ މިންވަރު އިތުރުކޮށްދެ އެވެ. މެލަޓޮނިން އަކީ އެމްޓީ1 އަދި އެމްޓީ2 ރިސެޕްޓަރސް އާއި ގުޅިގެން ސާރކެޑިއަން ރިތްމް އާއި ނިދި ރެގިއުލޭޓް ކުރާ އެއްޗެކެވެ. ޑީއެސްއައިޕީ އިން ނިދުމަށް ރެގިއުލޭޓަރީ އަސަރުތައް ކޮށްފާނީ ޕައިނިއަލް ގްލޭންޑްގައި މެލަޓޮނިން ސިންތެސިސް އާއި ސެކްރެޝަނަށް ނުފޫޒު ފޯރުވައިގެން ނުވަތަ މެލަޓޮނިން ރިސެޕްޓަރސްގެ އެކްސްޕްރެޝަން އަދި ފުންކްޝަން މޮޑިއުލޭޓްކޮށްގެންނެވެ. އެއީ އެރޮމެޓޭޒް އެން-އެސިޓައިލްޓްރާންސްފެރޭޒް (AANAT) ފަދަ މެލަޓޮނިން ސިންތެސިސްގައި ބައިވެރިވާ މުހިއްމު އެންޒައިމްތަކުގެ ހަރަކާތް ރެގިއުލޭޓްކޮށް، މެލަޓޮނިން ސިންތެސިސްގެ މިންވަރަށް އަސަރުކޮށްފާނެ އެއްޗެކެވެ.
ފޮޓޯ 2 އިމިއުނޯފްލޫރެސްސެންޓް ސްޓޭނިންގ އިން ފާހަގަކުރެވޭ އިންސާނާގެ ބިސްގަނޑުގައި FOXO4 ގެ އެކްސްޕްރެޝަން.
ނިއުރޯނަލް ސެލްތަކަށް ކުރާ އަސަރުތައް
ޕީސީޕީއޭ އިންޑައުސްޑް އިންސޮމްނިއާ ރެޓް މޮޑެލްއެއްގައި އެޗްއީ ސްޓޭނިންގ އިން ހާމަވި ގޮތުގައި މޮޑެލް ގްރޫޕް ރޭޓްސް އިން އިންޓަރސެލިއުލަރ ސްޕޭސް ވަރަށް ބޮޑަށް އިތުރުވެ، ސެލް ސައިޒް ކުޑަވެ، މޯރފޮލޮޖީ ގަވާއިދާ ހިލާފުވެ، ހިޕޯކެމްޕަލް ޓިޝޫގައި ލޫސް މެޓްރިކްސް ފެނިފައިވެއެވެ. މިއާ ޚިލާފަށް ޑީއެސްއައިޕީ ޕެޕްޓައިޑް ފަރުވާ ދިން ގްރޫޕް (ސެލް ޕެނެޓްރޭޓިންގ ޕެޕްޓައިޑް ގްރޫޕް ޕީ-ޑީއެސްއައިޕީ އާއި ގުޅިގެން ނިދާ ޕެޕްޓައިޑް ފަދަ) އިން އިންޓަރސެލިއުލަރ ސްޕޭސް މަދުވެ، ސެލް ތަރުތީބު ކުރެވި، ހިޕޯކެމްޕަލް ޓިޝޫގައި އެއްގޮތަކަށް ބެހިފައިވާކަން ފެނިފައިވެއެވެ. މިކަމުން ދޭހަވަނީ ޑީއެސްއައިޕީ ޕެޕްޓައިޑް އިން ހިޕޯކެމްޕަލް ނިއުރޯންތަކަށް ނިދުމުގެ ސަބަބުން ލިބޭ ގެއްލުންތައް ރަނގަޅުކޮށް، އެ ނިއުރޯންތަކުގެ އާދައިގެ މޯރފޮލޮޖީއާއި ސްޓްރަކްޗަރ ދަމަހައްޓައި، އެކަމުގެ ސަބަބުން އެމީހުންގެ އާދައިގެ ފިޒިއޮލޮޖިކަލް ފުންކްޝަންތައް ކަށަވަރުކޮށްދީ، ނިދި ރެގިއުލޭޓް ކުރުމަށް މަގުފަހިކޮށްދޭ ކަމަށެވެ. ނިއުރޯންތަކުގެ އާދައިގެ އޮނިގަނޑަކީ ނިއުރަލް ސިގްނަލް ޓްރާންސްމިޝަން އަދި އިންޓަގްރޭޝަންގެ ބިންގާ އެވެ. ނިއުރޯނަލް ސެލްތަކަށް ޑީއެސްއައިޕީ ޕެޕްޓައިޑްގެ ރައްކާތެރިކަމުގެ އަސަރަކީ ނިދި ރެގިއުލޭޓް ކުރުމާ ގުޅުންހުރި ނިއުރަލް މަގުތަކުގެ އާދައިގެ މަސައްކަތް އަލުން ހޯދުމަށް އެހީތެރިވެދޭނެ ކަމެކެވެ.
ޑީއެސްއައިޕީ ޕެޕްޓައިޑްސް އިން ނިއުރޯނަލް އިލެކްޓްރޯފިޒިއޮލޮޖިކަލް އެކްޓިވިޓީއަށް ނުފޫޒު ފޯރުވާފާނެއެވެ. ނިއުރޯންތަކުން މައުލޫމާތު ފޯރުކޮށްދެނީ އެކްޝަން ޕޮޓެންޝަލްސް އުފައްދައިގެން ކަމަށާއި، ނިދުމުގެ ތެރޭގައި ނިއުރޯންތަކުގެ އިލެކްޓްރިކަލް އެކްޓިވިޓީ ޕެޓަރންސް ބަދަލުވާ ކަމަށެވެ. ޑީއެސްއައިޕީ ޕެޕްޓައިޑްސް ނިއުރޯނަލް ސެލް މެމްބަރޭންސްގައި ހުންނަ އަޔަން ޗެނަލްތައް ރެގިއުލޭޓްކޮށް، ނިއުރޯނަލް އެކްސައިޓެބިލިޓީއާއި ފަޔަރ ފްރީކުއެންސީއަށް ބަދަލު ގެނެސް، ނިދުމުގެ ހާލަތަށް އަސަރުކޮށްފާނެއެވެ. އެއީ ވަކި ޕޮޓޭސިއަމް އަޔަން ޗެނަލްތަކުގެ ހަރަކާތް އިތުރުކޮށް، ނިއުރޯންތައް އަރާމު ހާލަތަކަށް ވަނުމަށް ފަސޭހަވެ، ނިދި ފެށުމަށް މަގުފަހިކޮށްދޭ އެއްޗެހިތަކެކެވެ.
ލޭ-ސިކުނޑި ހުރަސްކުރުމާ ގުޅުންހުރި މެކޭނިޒަމްތައް
ބްލަޑް-ބްރޭން ބެރިއާ (BBB) އަކީ ލޭ އާއި ސިކުނޑީގެ ޓިޝޫއާ ދެމެދު އޮންނަ މުހިންމު ހުރަހެއް ކަމުން ލޭގެ ތެރެއިން ގިނަ މާއްދާތަކެއް ސިކުނޑީގެ ޓިޝޫތަކަށް ވަނުން ހަނިވެގެންދެއެވެ. ލޭއާއި ސިކުނޑީގެ ހުރަސްމަތީގައި ހުންނަ ޑީއެސްއައިޕީ ޕެޕްޓައިޑްތަކުގެ މެޓަބޮލިޒަމް ކެޓަލައިޒް ކުރަނީ އެމިނޯޕެޕްޓައިޑޭޒްތަކުންނެވެ. ކަލްޗަރޑް ބޮވައިން ބްރޭން މައިކްރޯވަސްކިއުލަރ އެންޑޯތެލިއަލް ސެލްސް (BBMEC، ބްލަޑް-ބްރޭން ބެރިއަރ މޮޑެލް) ގައި، ޕެޕްޓައިޑައިލް ޑައިޕެޕްޓައިޑޭޒް އޭ އިން ވެސް މި ނޮނާޕެޕްޓައިޑްގެ ކާބޮކްސީ ޓާރމިނަލް އިން ޑައިޕެޕްޓައިޑްސް ނުވަތަ ޓްރައިޕެޕްޓައިޑްސް ތަރުތީބުން ހައިޑްރޮލައިޒްކޮށްގެން ޑީއެސްއައިޕީ މެޓަބޮލައިޒް ކުރެވިދާނެއެވެ. ޕެޕްޓިޑައިލް ޑައިޕެޕްޓައިޑޭޒް އޭ އިންހިބިޓަރސް (ކެޕްޓޮޕްރިލް ފަދަ) އަދި އެމިނޯޕެޕްޓައިޑޭޒް އިންހިބިޓަރސް (ބެސާޓަން ފަދަ) އިތުރުކުރުމުން ބީބީއެމްއީސީތަކުގައި ޑީއެސްއައިޕީ މެޓަބޮލިޒަމް މުޅިން ސްޓޭބަލް ކުރެވޭތީ، މި އެންޒައިމްތަކުގެ ހަރަކާތް ރެގިއުލޭޓްކޮށްގެން އިތުރު ޑީއެސްއައިޕީ ޕެޕްޓައިޑްތައް ލޭ-ސިކުނޑީގެ ހުރަސް ހުރަސްކޮށް ސިކުނޑީގެ ޓިޝޫއަށް ވާސިލްވެ ނިދި ރެގިއުލޭޓް ކުރާ އަސަރުތައް ކުރާކަން ހާމަވެއެވެ. ދިރާސާއަކުން ޑީއެސްއައިޕީ ޕެޕްޓައިޑްސް އާއި ލޭ-ސިކުނޑީގެ ހުރަސް (ސީބީބީބީޕީ ފަދަ) ހުރަސްކޮށް ޑީއެސްއައިޕީ-ސީބީބީބީޕީ ފިއުޝަން ޕެޕްޓައިޑްސް އުފެއްދުމަށް މަސައްކަތް ކުރި އެވެ. މި ފިއުޝަން ޕެޕްޓައިޑްތަކުގެ ސަބަބުން 5-އެޗްޓީ، ގްލޫޓާމޭޓް، ޑޮޕަމިން، އަދި މެލަޓޮނިން ފަދަ ނިއުރޯޓްރާންސްމިޓަރުގެ މިންވަރު ރަނގަޅަށް ރެގިއުލޭޓް ކުރެވޭތީ، ނިދި ރަނގަޅު ކުރުމަށް ރަނގަޅު އަސަރުތަކެއް ކުރެވެ އެވެ. ޑީއެސްއައިޕީ ޕެޕްޓައިޑްތަކުގެ ލޭ-ސިކުނޑީގެ ހުރަސް ހުރަސްކުރުމުގެ ޤާބިލުކަން އޮޕްޓިމައިޒްކޮށްގެން، ނިދުމަށް ކުރާ ރެގިއުލޭޓަރީ އަސަރުތައް އިތުރުކުރެވިދާނެއެވެ.
ނިދި ރަނގަޅުކުރުމުގައި ޑީއެސްއައިޕީ ޕެޕްޓައިޑްސްގެ ދައުރު
1. ޖުމްލަ ނިދާ ވަގުތު އިތުރުކުރުން
ޖަނަވާރުތަކުގެ ތަޖުރިބާތަކުގައި ޑީއެސްއައިޕީ ޕެޕްޓައިޑްސް އިން ލޭނާރު ނުވަތަ ނޭފަތުގެ މަގުން ދިން ނަމަވެސް ޖަނަވާރުތަކުގައި ޖުމްލަ ނިދުމުގެ ވަގުތު އިތުރުކުރުމުގެ ގާބިލްކަން ދައްކާފައިވެއެވެ. ނިއުޒީލެންޑްގެ ހުދު ކަޅުކުކުޅުތަކާ ގުޅޭ ތަޖުރިބާތަކުގައި ޑީއެސްއައިޕީ ޕެޕްޓައިޑްސް ލޭހޮޅިތަކަށް އިންޖެކްޓް ކުރުމުން ސެލައިން ކޮންޓްރޯލް ގްރޫޕާ އަޅާބަލާއިރު ޖުމްލަ ނިދުމުގެ ވަގުތު ވަރަށް ބޮޑަށް އިތުރުވެފައިވެއެވެ. ނޭފަތުން ދިނުމަކީ ހަމަ އެހާމެ ފައިދާހުރި ކަމެއް ކަމަށާއި، ނިއުޒީލެންޑްގެ ހުދު ކަޅުކުކުޅުތަކުގެ އިންޓްރާނޭސަލް ގްރޫޕްގައި ވެސް ސެލައިން ގްރޫޕަށް ވުރެ ޖުމްލަ ނިދުމުގެ ވަގުތު މާ ދިގު ކަމަށް ވެސް ދިރާސާގައި ބުނެފައިވެ އެވެ. މިކަމުން ދޭހަވަނީ ޑީއެސްއައިޕީ ޕެޕްޓައިޑް އަކީ ޖަނަވާރުތަކުގައި ނިދި ފެށުމަށް ފައިދާހުރި ގޮތެއްގައި ކުރިއެރުވައިދީ، ނިދުމުގެ މުއްދަތު ދިގުދެމިގެންދާ އެއްޗެކެވެ. ޖުމްލަ ނިދުމުގެ ވަގުތު އިތުރުވުމަކީ ހަށިގަނޑު ރަނގަޅުވުމާއި އާދައިގެ ފިޒިއޮލޮޖިކަލް ފުންކްޝަންތައް ދެމެހެއްޓުމަށް ވަރަށް މުހިންމު ކަމެކެވެ.
ކްރޮނިކް ލޯ ޕްރެޝަރ ހައިޕޮކްސިއާ (HH) އަށް ހުށަހެޅިފައިވާ ރޭޓް މޮޑެލްއެއްގައި ފޮސްފޮރައިލެޓްޑް ޑީއެސްއައިޕީ ޕެޕްޓައިޑް (p-DSIP) އިން އިންޓަރވެންޝަން ދީފައިވެއެވެ. މި ނަތީޖާތަކަށް ބަލާއިރު ޕީ-ޑީއެސްއައިޕީ އިން ރޭޓްސްގައި ނޮން ރެޕިޑް އައި މޫވްމަންޓް ސްލީޕް (އެންއާރުއީއެމް) އާއި ރެޕިޑް އައި މޫވްމަންޓް ސްލީޕް (އާރުއީއެމް) އިތުރުކޮށްދީ، ޖުމްލަ ނިދުމުގެ ވަގުތު އިތުރުކޮށްދެ އެވެ. މިކަމުން ދައްކުވައިދެނީ ޑީއެސްއައިޕީ ޕެޕްޓައިޑް އިން ނިދުމުގެ އެކި ހާލަތްތަކުގައި ނިދި ކުރިއަރުވައި، ނިދުމުގެ އޮނިގަނޑު ރަނގަޅުކޮށްދީ، ނިދުމުގެ ފެންވަރު މަތިކޮށްދޭ ކަމެވެ.
2. މަޑުމަޑުން ނިދާ މުއްދަތު އިތުރުކުރުން
ޑީޕް ސްލީޕްގެ ނަމުން ވެސް ނަންދެވިފައިވާ ސްލޯ ވޭވް ސްލީޕް (އެސްޑަބްލިޔުއެސް) އަކީ ހަށިގަނޑު ރަނގަޅުވުމާއި މަރާމާތު ކުރުމަށް ވަރަށް މުހިންމު އެއްޗެކެވެ. ޑީއެސްއައިޕީ ޕެޕްޓައިޑް އިން ޖަނަވާރުތަކުގައި ސްލޯ ވޭވް ނިދުމުގެ މުއްދަތު ވަރަށް ބޮޑަށް ދިގުކޮށްދެއެވެ. ނިއުޒީލެންޑްގެ ހުދު ކަޅުކުކުޅުތަކާ ގުޅޭ ތަޖުރިބާތަކުގައި ޑީއެސްއައިޕީ ލޭގެ ނާރުތަކާއި ނޭފަތުން ވެސް ދިނުމުން ފަރުވާ ދިން ގްރޫޕުގައި ސެލައިން ކޮންޓްރޯލް ގްރޫޕާ އަޅާބަލާއިރު ސްލޯ ވޭވް ނިދުމުގެ މުއްދަތު ވަރަށް ބޮޑަށް ދިގުވެ އެވެ. ސްލޯ ވޭވް ސްލީޕް މަރުހަލާގައި މެޓަބޮލިކް ރޭޓް ދަށްވެ، ހިތުގެ ދުވެލި އަދި ނޭވާލުން ފަދަ ފިޒިއޮލޮޖިކަލް ހަރަކާތްތައް ލަސްވެ، ހަށިގަނޑު އަމިއްލައަށް މަރާމާތުކޮށް ހަކަތަ ރައްކާކުރުމުގައި ބައިވެރިވެ އެވެ. ޑީއެސްއައިޕީ ޕެޕްޓައިޑްސް އިން ސްލޯ ވޭވް ނިދުމުގެ މުއްދަތު އިތުރުކޮށްދީ، ހަށިގަނޑުގެ ރިކަވަރީ ކެޕޭސިޓީ އިތުރުކޮށްދީ، ވަރުބަލިކަން ކުޑަކޮށްދީ، ދިފާއީ ނިޒާމު ވަރުގަދަކޮށްދެ އެވެ.
ނިއުރޯބަޔޮލޮޖިކަލް ނަޒަރަކުން ބަލާއިރު، ޑީއެސްއައިޕީ ޕެޕްޓައިޑްސް އިން ނިއުރޯޓްރާންސްމިޓަރ ލެވެލް ރެގިއުލޭޓްކޮށް، 5-އެޗްޓީ އަދި މެލަޓޮނިން ލެވެލް އިތުރުކޮށް، ސިކުނޑީގައި މާބޮޑަށް ނިއުރޯނަލް އެކްސައިޓޭޝަން ހުއްޓުވައި، ސްލޯ ވޭވް ނިދި ފެށުމާއި ދެމެހެއްޓުމަށް މަގުފަހިކޮށްދެއެވެ. ނިއުރޯނަލް ސެލްތަކަށް އޭގެ ރައްކާތެރިކަމުގެ އަސަރުތަކާއި، އެ ސެލްތަކުގެ އާދައިގެ އޮނިގަނޑާއި ވަޒީފާ ދެމެހެއްޓުމަކީ ވެސް މަޑު ރާޅު ނިދުމަށް ފަހި ނިއުރަލް މާހައުލެއް އުފެއްދުމަށް އެހީތެރިވެދޭ ކަމެކެވެ.
3. ނިދުމާ ގުޅުންހުރި ސުލޫކުތައް ރަނގަޅުކުރުން
އޯޕަން ފީލްޑް ޓެސްޓާއި އެލެވެޓެޑް ޕްލަސް މޭޒް ޓެސްޓާއި ޓޭލް ސަސްޕެންޝަން ޓެސްޓް ފަދަ ސުލޫކީ ތަޖުރިބާތަކުގައި ޑީއެސްއައިޕީ ޕެޕްޓައިޑްސް އިން ނިދި ނުލިބޭ ޖަނަވާރުތަކުގެ ސުލޫކީ ކުޅުމަށް ބޮޑެތި ކުރިއެރުންތަކެއް ފެނިފައިވެ އެވެ. އޯޕަން ފީލްޑް ޓެސްޓުގައި މޮޑެލް ގްރޫޕްގެ ރޭޓްސް އިން މޫވްމަންޓް ޑިސްޓެންސް އާއި އެކްޓިވިޓީ ޓައިމް ވަރަށް ބޮޑަށް ދަށްވެފައިވާއިރު، ޑީއެސްއައިޕީ ޕެޕްޓައިޑް (އެބަހީ، ޕީ-ޑީއެސްއައިޕީ ގްރޫޕް) އިން ފަރުވާ ދިން ރޭޓްސް އިން މޫވްމަންޓް ޑިސްޓެންސް އާއި އެކްޓިވިޓީ ޓައިމް ވަރަށް ބޮޑަށް އިތުރުވެފައިވާކަން ހާމަވެއެވެ. އެލިވަޓެޑް ޕްލަސް މޭޒް ޓެސްޓުގައި މޮޑެލް ގްރޫޕްގެ ރޭޓްސް އޯޕަން އަރމް އަށް ވަދެފައިވާ ފަހަރުތަކާއި އޯޕަން އަރމްގައި ހޭދަކުރި ވަގުތު ވަރަށް ބޮޑަށް މަދުވެފައިވެއެވެ. ނަމަވެސް ޕީ-ޑީއެސްއައިޕީ ގްރޫޕްގައި ފަދައިން ޑީއެސްއައިޕީ ޕެޕްޓައިޑް ދިނުމަށްފަހު، ރޭޓްސް އޯޕަން އަރމް އަށް ވަދެ، އޯޕަން އަރމްގައި ހޭދަކުރާ ވަގުތު ވަރަށް ބޮޑަށް އިތުރުވުމުން، ނިދި ނުލިބޭ ރޭޓްސްގައި ޑީއެސްއައިޕީ ޕެޕްޓައިޑް އިން ހާސްކަން ފަދަ ސުލޫކު ރަނގަޅު ކުރެވިދާނެކަން ހާމަވެއެވެ. ޓޭލް ސަސްޕެންޝަން ޓެސްޓުގައި މޮޑެލް ގްރޫޕްގެ ރޭޓްސް އިން ދައްކާ ގޮތުގައި އިމޮބިލިޓީ ޓައިމް ވަރަށް ބޮޑަށް އިތުރުވެ، ސްޓްރަގްލް ޓައިމް ވަރަށް ބޮޑަށް ދަށްވެފައިވެއެވެ. ނަމަވެސް ޑީއެސްއައިޕީ ޕެޕްޓައިޑް (ގާބާ ގްރޫޕް، ޕީ-ޑީއެސްއައިޕީ ގްރޫޕް، އަދި ޑީއެސްއައިޕީ ގްރޫޕް ފަދަ) ދިނުމަށްފަހު، ރޭޓްސް އިން އިމޮބިލިޓީ ޓައިމް ވަރަށް ބޮޑަށް ދަށްވެ، ސްޓްރަގްލް ޓައިމް މާބޮޑުތަނުން އިތުރުވެފައިވާކަން ފާހަގަކުރެވުނެވެ. ޑީއެސްއައިޕީ ޕެޕްޓައިޑް އަކީ ނިދި ނުލިބުމުގެ ސަބަބުން ދިމާވާ ޖަޒުބާތީ އަދި ސުލޫކީ މައްސަލަތައް ރަނގަޅުކޮށްދޭ އެއްޗެކެވެ.
ސްލީޕް ރެގިއުލޭޝަންގައި ޑީއެސްއައިޕީ ޕެޕްޓައިޑް ބޭނުންކުރުން
ކްލިނިކަލް ރިސާޗްތަކުގައި، ބައެއް ކުދި ކްލިނިކަލް އޮބްޒަރވޭޝަންތަކުގައި، ނިދި ނުލިބޭ ބަލިމީހުންނަށް ޑީއެސްއައިޕީ ޕެޕްޓައިޑް އާއި ގުޅުންހުރި ފޯމިއުލޭޝަންތައް ދިނުމަށްފަހު، ބައެއް ބަލިމީހުންގެ ނިދުމުގެ ފެންވަރު ތަފާތު މިންވަރަކަށް ރަނގަޅުވެ، ނިދުން ފެށޭ ވަގުތު ކުރުވުމާއި، ނިދުމުގެ އަޑި އިތުރުވުމާއި، ރޭގަނޑު ހޭލުން މަދުވުން ފަދަ ކަންކަމެވެ. މީގެ އިތުރުން ޑީއެސްއައިޕީ ޕެޕްޓައިޑް އެކަނި ނިދި ނުލިބުމުގެ ފަރުވާއަށް ނުވަތަ ނިދުމުގެ އެހެން ސަގާފީ ބޭސްތަކާ ގުޅިގެން ބޭނުންކުރެވިދާނެއެވެ. ދިރާސާތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި ވަކި އެންޒިއޮލައިޓިކް ނުވަތަ އެންޓިޑިޕްރެޝަން ބޭސްތަކާ ގުޅިގެން ޑީއެސްއައިޕީ ޕެޕްޓައިޑްސް އިން ސިނަޖިސްޓިކް އަސަރުތަކެއް ދައްކައި، ބަލިމީހުންގެ ނިދުމުގެ ފެންވަރާއި ޖަޒުބާތީ ހާލަތު ފައިދާހުރި ގޮތެއްގައި ރަނގަޅުކޮށްދެ އެވެ. ބެންޒޯޑައިޒެޕައިންސް އާއި އެކު ބޭނުން ކުރާއިރު، ޑީއެސްއައިޕީ ޕެޕްޓައިޑްސް އިން ބެންޒޯޑައިޒެޕައިންސްގެ ޑޯޒް ކުޑަކޮށް، ނޭދެވޭ އަސަރުތައް ކުޑަކޮށް، ފަރުވާގެ ފައިދާ އިތުރުކޮށްދެ އެވެ.
ނިންމުން
ގުދުރަތީ ނިދި ރެގިއުލޭޓަރެއްގެ ގޮތުގައި ޑީއެސްއައިޕީ ޕެޕްޓައިޑް އިން ނިދި ރެގިއުލޭޓް ކުރުމުގެ މެކޭނިޒަމްތަކާއި، ނިދި ރަނގަޅުވުމުގެ އަސަރުތަކާއި، އެޕްލިކޭޝަންގެ ކަންކަމުގައި ފައިދާހުރިކަން ދައްކައެވެ.
މަސްދަރުތައް
[1] މޫ އެކްސް، ކު އެލް، އިން އެލް، އެޓް އަލް. ޕީޗިއާ ޕެސްޓޯރިސް އިން ޕީސީޕީއޭ އިންޑައުސްޑް އިންސޮމްނިއާ މައުސް މޮޑެލްތަކުގައި ލޭ-ސިކުނޑި ހުރަސް ހުރަސްކޮށް ޕެޕްޓައިޑްސް އާއި ޑީއެސްއައިޕީ ފިއުޝަން ޕެޕްޓައިޑް އެފިސިކޭޝަން ސެކްރެޓް ކުރިއެވެ[J]. ފްރޮންޓިއަރސް އިން ފާމަކޯލޮޖީ، 2024،15. https://api.semanticscholar.org/CorpusID:273205621 ގައި ޑރ
[2] ރޯއީ ކޭ، ޗައުހާން ޖީ، ކުމާރީ ޕީ، އެޓް އަލް. ފޮސްފޮރައިލެޓްޑް ޑެލްޓާ ސްލީޕް އިންޑައުސިންގ ޕެޕްޓައިޑް އިން މަތީ އުސްމިނުގައި ނިދުމުގެ އާކިޓެކްޗަރ ރަނގަޅުކޮށްގެން ސްޕޭޝަލް މެމޮރީ އަދި ޕީ-ސީއާރުއީބީ އެކްސްޕްރެޝަން އަލުން ހޯދައިދެއެވެ[J]. ލައިފް ސައިންސަސް، 2018،209:282-290.ޑީއޯއައި:10.1016/ޖޭ.އެލްއެފްއެސް.2018.08.026.
[3] އޮގަސްޓިޖްންސް ޕީއެފް، އެންޖީ ކޭވައި، ވިލިއަމްސް ޓީއެމް، އެޓް އަލް. ޕެޕްޓިޑައިލް ޑައިޕެޕްޓައިޑޭޒް އޭ-ކެޓަލައިޒްޑް މެޓަބޮލިޒަމް އޮފް ޑެލްޓާ ސްލީޕް-އިންޑައުސިންގ ޕެޕްޓައިޑް އިން ބޮވައިން ބްރެއިން މައިކްރޯވެސެލް އެންޑޯތެލިއަލް ސެލްސް: އެ ސެލް ކަލްޗަރ މޮޑެލް އޮފް ދަ ބްލަޑް ބްރެއިން ބެރިއާ[ޖޭ]. ބަޔޯކެމިކަލް އެންޑް ބަޔޯފިޒިކަލް ރިސާޗް ކޮމިއުނިކޭޝަންސް، 1995،210(3):987-994.DOI:10.1006/bbrc.1995.1754.
[4] ޔެހޫޑާ އެސް، ކަރަސޯ އާރ އެލް.ޑީއެސްއައިޕީ--ނިދި ފެށުމުގެ މެކޭނިޒަމް ތަހުގީގު ކުރުމަށް ބޭނުންކުރާ ވަސީލަތެއް: ރިވިއުއެއް[ޖޭ]. އިންޓަރނޭޝަނަލް ޖާނަލް އޮފް ނިއުރޯސައިންސް، 1988،38(3-4):345-353.DOI:10.3109/00207458808990695.
[5] އޮބަލް އެފްޖޭ، ކޮވަލްޒޯން ވީއެމް، ކަލިޚެވިޗް ވީއެން، އެޓް އަލް. ޑެލްޓާ-ސްލީޕް-އިންޑައުސިންގ ޕެޕްޓައިޑް (ޑީއެސްއައިޕީ) ގެ އަސަރު ރޭޓް ސްލީޕްގައި ސްޓްރަކްޗަރ-އެކްޓިވިޓީ ގުޅުން[J]. ފާމަކޯލޮޖީ ބަޔޯކެމިސްޓްރީ އެންޑް ބިހޭވިއަރ، 1986،24(4):889-894.DOI:10.1016/0091-3057(86)90432-6.
ހަމައެކަނި ރިސާޗް ބޭނުންކުރުމަށް ލިބެންހުރި ޕްރޮޑަކްޓް:
