ލިޔުނީ ކޯސަރ ޕެޕްޓައިޑްސް 
15 ދުވަސް ކުރިން
މި ވެބްސައިޓުން ފޯރުކޮށްދޭ ހުރިހާ މާއްދާތަކާއި އުފެއްދުމުގެ މައުލޫމާތަކީ ހަމައެކަނި މައުލޫމާތު ފެތުރުމާއި ތައުލީމީ ބޭނުމުގައެވެ.
މި ވެބްސައިޓުގައި ފޯރުކޮށްދޭ އުފެއްދުންތަކަކީ ހަމައެކަނި އިން ވިޓްރޯ ރިސާޗަށް ޚާއްޞަ އުފެއްދުންތަކެކެވެ. އިން ވިޓްރޯ ރިސާޗް (ލެޓިން ބަހުން: *އިން ގްލާސް*، މާނައަކީ ބިއްލޫރި ތަކެތީގައި) އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑުން ބޭރުގައި ކުރިއަށް ގެންދެއެވެ. މި އުފެއްދުންތަކަކީ ބޭސްތަކެއް ނޫން ކަމަށާއި، އެމެރިކާގެ ފުޑް އެންޑް ޑްރަގް އެޑްމިނިސްޓްރޭޝަން (އެފްޑީއޭ) އިން ފާސްކޮށްފައިވާ އުފެއްދުންތަކެއް ނޫން ކަމަށާއި، އެއްވެސް ސިއްހީ ހާލަތެއް، ބައްޔެއް، ނުވަތަ ބައްޔެއް ހުއްޓުވުމަށް، ފަރުވާ ދިނުމަށް، ނުވަތަ ފަރުވާ ކުރުމަށް ބޭނުންކޮށްގެން ނުވާނެއެވެ. މި އުފެއްދުންތައް އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑަށް ނުވަތަ ޖަނަވާރުގެ ހަށިގަނޑަށް އެއްވެސް ގޮތަކަށް ތައާރަފް ކުރުމަކީ ގާނޫނުން ވަރަށް ބޮޑަށް މަނާ ކަމެކެވެ.
އޯވަރވިއު
މާޒް އަކީ ގްލޫކަގަން ލައިކް ޕެޕްޓައިޑް-1 (ޖީއެލްޕީ-1) އާއި ގްލޫކަގަން ރިސެޕްޓަރސްގެ ޑައުއަލް އެގޮނިސްޓެއްގެ ގޮތުގައި މަސައްކަތްކުރާ އާ ބޭހެކެވެ. އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑުގައި މެޓަބޮލިކް ރެގިއުލޭޝަންގައި ޖީއެލްޕީ-1 އަދި ގްލޫކަގަން ރިސެޕްޓަރސް މުހިއްމު ދައުރެއް އަދާކުރެއެވެ. ޖީއެލްޕީ-1 އަކީ މުހިންމު ގޮތެއްގައި ގޮހޮރުގައި ހުންނަ އެލް ސެލްތަކުން ނިކުމެ، ކެއުމަށްފަހު ދޫކޮށްލާ އެއްޗެއް ކަމަށާއި، ގްލޫކޯޒް ކޮންސެންޓްރޭޝަނަށް ބަރޯސާވާ ގޮތެއްގައި އިންސިއުލިން ސެކްރެޝަން ސްޓިމިއުލޭޓް ކުރާއިރު ގްލޫކަގަން ސެކްރެޝަން ހުއްޓުވައި، ލޭގައި ގްލޫކޯޒްގެ މިންވަރު ދަށްކޮށްދޭ އެއްޗެކެވެ. އަދި ޖީއެލްޕީ-1 ގެ ސަބަބުން ގޭސްޓްރިކް ހުސްވުން ލަސްވެ، ފުރިހަމަކަން އިތުރުވެ، ކާނާ ކެއުން މަދުވެ، ބަރުދަން ބެލެހެއްޓުމަށް އެހީތެރިވެދެއެވެ. ގްލޫކަގަން ރިސެޕްޓަރސް އިން މުހިންމު ގޮތެއްގައި ލޭގެ ގްލޫކޯޒް ބެލެންސް ރެގިއުލޭޓް ކުރެއެވެ. ގްލޫކަގަން އޭގެ ރިސެޕްޓަރ އާއި ގުޅުމަށްފަހު، ގްލައިކޯޖެނޮލައިސިސް އަދި ގްލޫކޯނިއޯޖެނެސިސް ކުރިއެރުވުމަށްޓަކައި ސިގްނަލް ޓްރާންސްޑަކްޝަން މަގުތަކުގެ ސިލްސިލާއެއް އެކްޓިވޭޓްކޮށް، ލޭގައި ގްލޫކޯޒްގެ މިންވަރު އިތުރުވެއެވެ. މާޒް އަކީ ޑައުއަލް އެގޮނިސްޓެއްގެ ގޮތުގައި މެޓަބޮލިކް ރެގިއުލޭޝަން ހާސިލް ކުރަނީ ހުޝިޔާރު ސިނަޖިސްޓިކް މެކޭނިޒަމެއްގެ ތެރެއިންނެވެ.
މެކޭނިޒަމް އޮފް އެކްޝަން
ބްލަޑް ގްލޫކޯޒް ރެގިއުލޭޝަން މެކޭނިޒަމް
އިންސިއުލިން ސެކްރެޝަން ކުރިއެރުވުން: ޖީއެލްޕީ-1 ރިސެޕްޓަރ އާއި ގުޅުމަށްފަހު، މާޒް އިން ޑައުންސްޓްރީމް ސިގްނަލިންގ މަގުތައް އެކްޓިވޭޓް ކުރެއެވެ، އޭގެ ތެރޭގައި cAMP-PKA ސިގްނަލިންގ މަގު ހިމެނެއެވެ. މި މަގު އެކްޓިވޭޓްވުމުން ޕެންކްރިއޭޓިކް β-ސެލްތަކުގެ ގްލޫކޯޒް އަށް ނާޒުކުކަން އިތުރުވެ، އިންސިއުލިން ޖީން އެކްސްޕްރެޝަން އަޕްރެގްޔުލޭޓްވެ، އިންސިއުލިން ސިންތެސިސް އަދި ސެކްރެޝަން އިތުރުވެއެވެ. ލޭގައި ގްލޫކޯޒްގެ މިންވަރު މައްޗަށް ދާއިރު، މާޒް އިން އިންސިއުލިން ރިލީޒް ކުރުމަށް މާ ފައިދާހުރި ގޮތެއްގައި ބާރުއަޅައި، ލޭގައި ގްލޫކޯޒްގެ މިންވަރު ދަށްކޮށްދެ އެވެ. ޓައިޕް 2 މެޓަބޮލިޒަމް ހުންނަ ބަލިމީހުންގެ ތެރޭގައި މާޒް އިން މި މެކޭނިޒަމް މެދުވެރިކޮށް ކެއުމަށްފަހު އިންސިއުލިން ސެކްރެޝަން އިތުރުކޮށްދީ، ލޭގައި ގްލޫކޯޒްގެ މިންވަރު ސްޓޭބަލްކޮށް ބެހެއްޓުމަށް އެހީތެރިވެދެއެވެ.
ގްލޫކަގަން ސެކްރެޝަން ހުއްޓުވުން: ގްލޫކަގަން ރިސެޕްޓަރސް އަށް މާޒްގެ އަމަލުގެ ސަބަބުން ވެސް ގްލޫކަގަން ސެކްރެޝަން އަށް އަސަރުކުރެއެވެ. ގްލޫކަގަން ރިސެޕްޓަރސް އާއި ގުޅިގެން ޕެންކްރިއޭޓިކް α ސެލްތަކުގެ ތެރޭގައި ސިގްނަލް ޓްރާންސްޑަކްޝަން ހުއްޓުވައި، ގްލޫކަގަން ސިންތެސިސް އާއި ރިލީޒް ދަށްކޮށްދެއެވެ. މިއީ ގްލައިކޯޖެނޮލައިސިސް އަދި ގްލޫކޯނިއޯޖެނެސިސް ހުއްޓުވައި، ސޯސްގައި ގްލޫކޯޒް އުފެއްދުން މަދުކޮށްދީ، ލޭގައި ގްލޫކޯޒްގެ މިންވަރު ދަށްކުރުމަށް އިތުރަށް އެހީތެރިވެދޭ ކަމެކެވެ. އިންސިއުލިން އާއި ގްލޫކަގަން ސެކްރެޝަންގެ މި ޑައުއަލް ރެގިއުލޭޝަންގެ ސަބަބުން ލޭގެ ގްލޫކޯޒް ރެގިއުލޭޓް ކުރުމުގައި މާޒް އަށް ބޮޑު ފައިދާއެއް ލިބި، ލޭގެ ގްލޫކޯޒްގެ މިންވަރު މާ ސީދާ ގޮތެއްގައި ކޮންޓްރޯލް ކުރެވޭއިރު، ބޮޑެތި އުފުލުންތަކުން ސަލާމަތްވެ އެވެ.
ވަގުތު ފާއިތުވަމުންދާ ވަރަކަށް ހަށިގަނޑުގެ ބަރުދަނަށް ބޭސްލައިން އިން ޕަސެންޓް ބަދަލުވުން. ބަރުދަން ލުއިކުރުމުގެ އަމާޒުތަކަށް ވާސިލްވާ ބައިވެރިންގެ ނިސްބަތް.
ބަރުދަން ބެލެހެއްޓުމުގެ ނިޒާމު
އެޕެޓައިޓް ރެގިއުލޭޝަން: މާޒް ޖީއެލްޕީ-1 ރިސެޕްޓަރސް އާއި ގުޅިގެން ހައިޕޮތެލަމިކް އެޕެޓައިޓް ރެގިއުލޭޝަން ސެންޓަރުގައި ހުންނަ ނިއުރޯންތައް އެކްޓިވޭޓް ކުރެއެވެ. މި ނިއުރޯންތައް ސެޓިއޭޓީ ސިގްނަލްތައް ފޯރުކޮށްދިނުމުގައި ބައިވެރިވާއިރު، މާޒްގެ އަމަލުގެ ސަބަބުން މި ސިގްނަލްތައް އިތުރުވެ، ކާނާ ކެއުން މަދުވެއެވެ. އަދި ގްރެލިން ފަދަ ގޭސްޓްރޯއިންޓެސްޓިނަލް ހޯރމޯންތައް ނިކުތުމަށް ނުފޫޒު ފޯރުވައި، ކާހިތްވުން އިތުރަށް ރެގިއުލޭޓް ކޮށްފާނެ އެވެ. ކްލިނިކަލް ޓްރައިލްތަކުގައި މާޒް ބޭނުންކުރާ ބައިވެރިންގެ ފަރާތުން ރިޕޯޓްކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި ކާހިތްވުން މަދުވެ، ދުވާލަކު ކާނާ ކެއުން މަދުވެ، ބަރުދަން ލުއިވެ އެވެ.
ހަކަތަ ހޭދަކުރުން އިތުރުކުރުން: ހަށިގަނޑުގެ ހަކަތަ މެޓަބޮލިޒަމް އަށް ނުފޫޒު ފޯރުވައިގެން ވެސް މާޒް އިން ބަރުދަން ލުއިކުރުމަށް މަގުފަހިކޮށްދެވިދާނެ އެވެ. ދިރާސާތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި މިއީ ބްރައުން އެޑިޕޯސް ޓިޝޫ އެކްޓިވޭޓްކޮށް، އޭގެ ތަރމޯޖެނިކް އެކްޓިވިޓީ އިތުރުކޮށްދޭ އެއްޗެކެވެ. ބްރައުން އެޑިޕޯސް ޓިޝޫއަކީ މައިޓޮކޮންޑްރިއާ ގިނައިން ހުންނަ ޓިޝޫއަކަށް ވާއިރު، ނޮން ޝިވަރިންގ ތަރމޯޖެނެސިސް މެދުވެރިކޮށް ހަކަތަ ބޭނުންކުރެވިދާނެއެވެ. މާޒް އިން ގުޅުންހުރި ސިގްނަލިން މަގުތައް ރެގިއުލޭޓްކޮށް، ބްރައުން އެޑިޕޮސައިޓްތަކުގެ ތަފާތުވުމާއި އެކްޓިވޭޝަން ޕްރޮމޯޓްކޮށް، އެތަކެތީގެ ތަރމޯޖެނިކް ކެޕޭސިޓީ އިތުރުކޮށް، ހަށިގަނޑުގެ ހަކަތަ ހަރަދު އިތުރުކޮށް، ބަރުދަން ލުއިވުން ހާސިލްކޮށްފާނެ އެވެ. އަދި މާޒް އިން ހުދު އެޑިޕޯސް ޓިޝޫގެ މެޓަބޮލިޒަމް އަށް ނުފޫޒު ފޯރުވައި، ހުދު ފެޓް ބްރައުން ފެޓަށް ބަދަލުވުމަށް މަގުފަހިކޮށްދީ، ފެޓް މެޓަބޮލިޒަމް އިތުރަށް އޮޕްޓިމައިޒްކޮށް، ފެޓް ޖަމާވުން މަދުކޮށްފާނެ އެވެ.
ޔޫރިކް އެސިޑް ރެގިއުލޭޝަން މެކޭނިޒަމް
ޖީން އެކްސްޕްރެޝަން ރެގިއުލޭޝަން: ހައިޕަރޔޫރިސެމިއާގެ ރޭޓް މޮޑެލް ބޭނުންކޮށްގެން ކުރެވުނު ދިރާސާތަކުގައި މާޒް އިންޓަރވެންޝަނަށްފަހު ވަކި މުހިއްމު ޖީންތަކެއްގެ އެކްސްޕްރެޝަނަށް ބޮޑެތި ބަދަލުތަކެއް އައިސްފައިވެއެވެ. ޖީން އެކްސްޕްރެޝަނަށް އަންނަ މި ބަދަލުތަކުގެ ސަބަބުން ޔޫރިކް އެސިޑް ސިންތެސިސްގެ ޕްރިކަސަރސް ރެގިއުލޭޓްކޮށް، ގްލައިކޮލިޕިޑް މެޓަބޮލިޒަމް އަދި ޕިއުރިން މެޓަބޮލިޒަމް ފަދަ ޕްރޮސެސްތަކުގައި ބައިވެރިވެގެން ޔޫރިކް އެސިޑްގެ މިންވަރު ދަށްވެދާނެއެވެ. އަޕްރެގްޔުލޭޓެޑް ޖީންތަކުން ޔޫރިކް އެސިޑް ބޭރުވުން ކުރިއަރުވާ ނުވަތަ ޔޫރިކް އެސިޑް ސިންތެސިސް ހުއްޓުވާ މެޓަބޮލިކް މަގުތަކުގައި ބައިވެރިވާއިރު، ޑައުންރެގިއުލޭޓް ޖީންތަކުން ޔޫރިކް އެސިޑް ސިންތެސިސް އަށް ޕްރިކަސަރސް ސިންތެސިސް މަދުކޮށް، ސީރަމް ޔޫރިކް އެސިޑްގެ މިންވަރު ވަރަށް ބޮޑަށް ދަށްވެއެވެ.
މެޓަބޮލިކް ޕަތްވޭ ރެގިއުލޭޝަން: ރެނަލް ޓްރާންސްކްރިޕްޓޮމިކްސް ތަޙުލީލުކުރުމުން ހާމަވި ގޮތުގައި މާޒް އިންޓަރވެންޝަންގެ ސަބަބުން ބައިލް ސެކްރެޝަން، ރެނިން-އެންޖިއޯޓެންސިން ސިސްޓަމް، ހިސްޓިޑައިން މެޓަބޮލިޒަމް، ޕްލެޓިނަމް ރެސިސްޓެންސް، ހެމަޓޮޕޮއިއެޓިކް ސެލް ލައިނޭޖްސް، ކޮމްޕްލިމެންޓް، އަދި ކޯއެގްޔުލޭޝަން ކެސްކޭޑް ފަދަ ކޭޖީޖީ މަގުތައް ވަރަށް ބޮޑަށް މުއްސަނދިވެފައިވެއެވެ. މި މަގުތައް ރެގިއުލޭޓް ކުރުމަކީ ނުސީދާ ގޮތެއްގައި ޔޫރިކް އެސިޑް މެޓަބޮލިޒަމް އަށް އަސަރު ފޯރުވާފާނެ ކަމެކެވެ. ބައިލް ސެކްރެޝަން މަގު ރެގިއުލޭޓް ކުރުމުން ލިޕިޑް މެޓަބޮލިޒަމް އާއި ވަރަށް ގާތުން ގުޅިފައިވާ ބައިލް އެސިޑް މެޓަބޮލިޒަމް އަށް އަސަރު ކޮށްފާނެ އެވެ. ލިޕިޑް މެޓަބޮލިޒަމްއަށް އަންނަ ބަދަލުތަކުގެ ސަބަބުން ޔޫރިކް އެސިޑް އުފެއްދުމާއި ބޭރުކުރުމަށް އަސަރުކޮށްފާނެއެވެ. ރެނިން-އެންޖިއޯޓެންސިން ސިސްޓަމް ރެގިއުލޭޓް ކުރުމުން ރެނަލް ހީމޯޑައިނަމިކްސް އާއި ޓިއުބިއުލަރ ފަންކްޝަނަށް އަސަރުކޮށް، ޔޫރިކް އެސިޑް ރީއެބްޒޯޕްޝަން އަދި އެކްސްކްރެޝަނަށް އަސަރުކޮށްފާނެއެވެ.
އެފިސިކޭޝަން
ގްލޫކޯޒް ކޮންޓްރޯލް ކުރުމުގެ އަސަރު
ޓައިޕް 2 މެޓަބޮލިޒަމް ހުންނަ ބަލިމީހުންގެ މައްޗަށް ރެންޑޮމައިޒްޑް، ޑަބަލް ބްލައިންޑް، ޕްލޭސިބޯ ކޮންޓްރޯލްޑް ފޭސް 2 ކްލިނިކަލް ޓްރައިއަލްއެއްގައި މާޒް އިން ވަނީ ލޭގެ ގްލޫކޯޒް ކޮންޓްރޯލް ކުރުމަށް ބޮޑެތި އަސަރުތަކެއް ކޮށްފަ އެވެ. މި ދިރާސާގައި ރެންޑަމްކޮށް ޓައިޕް 2 މެޓަބޮލިޒަމް ހުންނަ ބޮޑެތި ބަލިމީހުންނަށް 3 މިލިގްރާމް، 4.5 މިލިގްރާމް ނުވަތަ 6 މިލިގްރާމް މާޒް، 1.5 މިލިގްރާމް އޯޕަން ލޭބަލް ޑޫލަގްލޫޓައިޑް ނުވަތަ ޕްލޭސިބޯ ދިނުމާއި 20 ހަފްތާ ވަންދެން ހަމުގެ ދަށުން އިންޖެކްޝަން ދިނެވެ. ނަތީޖާ ދައްކާ ގޮތުގައި ބޭސްލައިން އިން ފެށިގެން 20 ވަނަ ހަފްތާއާ ހަމައަށް މާޒް ގްރޫޕްތަކުގައި ހީމޯގްލޮބިން އޭ1ސީ (HbA1c) އަށް އައި މީން ބަދަލު -1.41% އާއި -1.67% އާއި ދެމެދުގައި ހުރިއިރު، ޑޫލަގްލޫޓައިޑް ގްރޫޕްގައި -1.35% އަދި ޕްލޭސިބޯ ގްރޫޕްގައި 0.03% ގެ ބަދަލެއް އައިސްފައިވެއެވެ. ޕްލޭސިބޯ ގްރޫޕާ އަޅާބަލާއިރު، ހުރިހާ މާޒް ޑޯޒް ގްރޫޕްތަކެއްގައި ވެސް HbA1c ގެ މިންވަރަށް އައި ބަދަލުތައް ތަފާސްހިސާބުތަކުން ފާހަގަކުރެވުނެވެ (ހުރިހާ P < 0.0001). މިކަމުން ދޭހަވަނީ ޓައިޕް 2 މެޓަބޮލިޒަމް ހުންނަ ބަލިމީހުންގެ އެޗްބީއޭ1ސީގެ މިންވަރު ދަށްކުރުމުގައި ޕްލޭސިބޯއަށްވުރެ މާޒް މާ ބޮޑަށް ފައިދާހުރި ކަމާއި، ޑޫލަގްލޫޓައިޑް އާއި އަޅާކިޔާލެވޭ ނުވަތަ އެއަށްވުރެ މޮޅު ކަމެވެ. އެޗްބީއޭ1ސީގެ މިންވަރު ދަށްވުމަކީ ބަލިމީހުންގެ ދިގުމުއްދަތުގެ ގްލައިސެމިކް ކޮންޓްރޯލް ފައިދާހުރި ގޮތެއްގައި ރަނގަޅުކޮށް، ހަކުރުބަލީގެ ދިގުމުއްދަތުގެ ކޮމްޕްލިކޭޝަންތައް މަދުކުރުމުގެ ގާބިލްކަން މާޒްގެ ގާބިލްކަން ދައްކުވައިދޭ ކަމެކެވެ.
ބަރުދަން ލުއިކުރުމުގެ އަސަރުތައް
މާޒް އިން ދައްކުވައިދެނީ ބަރުދަން ބެލެހެއްޓުމުގައި ފާހަގަކޮށްލެވޭ ފައިދާއެކެވެ. ބަރުދަން އިތުރު ނުވަތަ ފަލަ ބޮޑެތި މީހުންނަށް އަމާޒުކޮށްގެން ކުރެވުނު ދިރާސާތަކުގައި 24 ހަފްތާ ވަންދެން މާޒް ފަރުވާ ދިނުމުން ބަރުދަން ލުއިކުރުމަށް ރަނގަޅު އަސަރުތަކެއް ފެނިފައިވެ އެވެ. ޕޮލިފޭޖިއާ އަދި/ނުވަތަ މަދުވެގެން އެއް ފަލަކަމާ ގުޅުންހުރި ކޮމޮރބިޑިޓީ ހުންނަ މާބޮޑެތި ބޮޑެތި މީހުން (ބޮޑީ މާސް އިންޑެކްސް [ބީއެމްއައި] ≥24 ކިލޯ/މީޓަރު 2؛) ނުވަތަ ފަލަ ބޮޑެތި މީހުން (ބީއެމްއައި ≥28 ކިލޯ/މީޓަރު 2؛)، ރެންޑަމްކޮށް (3:1:3:1:3:1) ހަފްތާއަކު މާޒް 3އެމްޖީ، 4.5އެމްޖީ، 6އެމްޖީ، ނުވަތަ މެޗްޑް ދިނުމަށް ކަނޑައެޅިއެވެ ޕްލޭސިބޯ ފަރުވާ ދިނުމެވެ. ނަތީޖާ ދައްކާގޮތުން ބޭސްލައިން އިން ފެށިގެން 24 ވަނަ ހަފްތާއާ ހަމައަށް މެޒް 3 މިލިގްރާމް ގްރޫޕްގައި -6.7% (ސްޓޭންޑަރޑް އެރޯރ 0.7)، 4.5 މިލިގްރާމް ގްރޫޕްގައި -10.4% (0.7)، 6 މިލިގްރާމް ގްރޫޕްގައި -11.3% (0.7) އަދި ޕްލޭސިބޯ ގްރޫޕްގައި 1.0% (0.7) އަށް އަރާފައިވެއެވެ. ޕްލޭސިބޯއާ އަޅާބަލާއިރު، ހުރިހާ ޑޯޒް ގްރޫޕްތަކެއްގެ ތެރެއިން މާޒްއަށް ފަރުވާގެ ތަފާތުތައް ހުރީ -7.7% އާއި -12.3% އާއި ދެމެދުގެ މިންވަރެއްގައެވެ (ހުރިހާ ޕީ < 0.0001). މިކަމުން ދޭހަވަނީ ޑޯޒަށް ބަރޯސާވެގެން މާ ބަރުދަން އިތުރު ނުވަތަ ފަލަ ބޮޑެތި މީހުންގެ ހަށިގަނޑުގެ ބަރުދަން މާޒް އިން ވަރަށް ބޮޑަށް ދަށްކުރެވޭނެ ކަމަށެވެ. މި ބަރުދަން ލުއިކުރުމަކީ ބަލިމީހުންގެ ޖިސްމާނީ ސިފަ ރަނގަޅު ކުރުމަށް އެހީތެރިވެދޭ ކަމެއް ނޫން ކަމަށާއި އެއަށްވުރެ މުހިންމު ކަމަކީ ކާޑިއޯ ވެސްކިއުލަރ ބަލިތަކާއި މެޓަބޮލިޒަމް ފަދަ ފަލަވުމާ ގުޅުން ހުރި އެކި ބަލިތައް ޖެހުމުގެ ފުރުސަތު ކުޑަކޮށްދޭ ކަމެކެވެ.
ޔޫރިކް އެސިޑް ދަށްކުރުމުގެ އަސަރު
ހައިޕަރޔޫރިސެމިއާގެ ރޭޓް މޮޑެލްއެއްގައި މާޒް އިން ޔޫރިކް އެސިޑް ދަށްކުރުމުގެ ރަނގަޅު އަސަރުތަކެއް ދައްކާފައިވެއެވެ. ރޭޓްސްގައި ހައިޕަރރޫރިސެމިއާ އުފެދިފައިވަނީ އެޑެނިން އަދި ޕޮޓޭސިއަމް އޮކްސިނިކް އެސިޑް އަނގައިން ދިނުމުން، އޭގެ ފަހުން މާޒްގެ ތަފާތު ޑޯޒްތަކުން ފަރުވާ ދިނުމުންނެވެ. ނަތީޖާ ދައްކާގޮތުން މާޒްގެ މީޑިއަމް އަދި ހައި ޑޯޒް ގްރޫޕްތަކުން (0.05 މިލިގްރާމް/ކިލޯ އަދި 0.075 މިލިގްރާމް/ކިލޯގްރާމް، ކޮންމެ 3 ދުވަހަކުން ހަމުގެ ދަށުގައި އިންޖެކްޝަން މެދުވެރިކޮށް ދިނުމުން) ކުދިންގެ ސީރަމް ޔޫރިކް އެސިޑް (އެސްޔޫއޭ) ގެ މިންވަރު ވަރަށް ބޮޑަށް ދަށްވެފައިވެއެވެ. އަދި މާޒް އިން ކިޑްނީގެ މަސައްކަތް ރަނގަޅުކޮށްދީ، ސީރަމް ކްރިއޭޓިނިން (SCr) އަދި ކުޑަކަމުދާތަކެތީގެ ޕްރޮޓީން (U-Pro) ގެ މިންވަރު ދަށްކޮށްދީ، ރެނަލް ޓިޝޫ ޕެތޮލޮޖީ ރަނގަޅުކޮށްދީފައިވެ އެވެ. މިކަމުން ދޭހަވަނީ މާޒް އިން ސީރަމް ޔޫރިކް އެސިޑްގެ މިންވަރު ދަށްކުރުމުގެ އިތުރުން ހައިޕަރޔޫރިސެމިއާގެ ސަބަބުން ކިޑްނީއަށް ލިބޭ ގެއްލުންތަކުން ރައްކާތެރިކަމުގެ އަސަރެއް ކުރާކަމެވެ.
އެޕްލިކޭޝަން އޭރިއާތައް
ޓައިޕް 2 މެޓަބޮލިޒަމް އަށް ފަރުވާ ދިނުން
ލޭގެ ގްލޫކޯޒް ކޮންޓްރޯލްކުރުމުގައި މާޒްގެ މުހިންމު ފައިދާއަށް ބަލާއިރު، ޓައިޕް 2 މެޓަބޮލިޒަމްއަށް ފަރުވާ ދިނުމުގައި ބޭނުންކުރުމުގެ ފުރުސަތު ވަރަށް ބޮޑެވެ. މިވަގުތު ޓައިޕް 2 މެޓަބޮލިޒަމް އަށް ފަރުވާ ދިނުމުގައި މުހިންމު ގޮތެއްގައި ބަރޯސާވެފައިވަނީ ލޭގައި ގްލޫކޯޒްގެ މިންވަރު ކޮންޓްރޯލްކޮށް، ކޮމްޕްލިކޭޝަންތައް ކުރިމަތިވުން ހުއްޓުވުމަށްޓަކައި އެތައް ބޭސްތަކެއް އެއްކޮށްލުމަށެވެ. ނޮވެލް ޑައުއަލް ރިސެޕްޓަރ އެގޮނިސްޓެއްގެ ގޮތުގައި މާޒްގެ ޚާއްޞަ މެކޭނިޒަމް އޮފް އެކްޝަންގެ ސަބަބުން ގްލޫކޯޒް މެޓަބޮލިޒަމް އެތައް ލެވެލްއެއްގައި ރެގިއުލޭޓް ކުރެވޭއިރު، ޓައިޕް 2 މެޓަބޮލިޒަމް ހުންނަ ބަލިމީހުންނަށް އާ ފަރުވާއެއް ލިބިގެންދެއެވެ. ސަގާފީ އެންޓިޑައިބެޓިކް ބޭސްތަކާ އަޅާބަލާއިރު، މާޒް އިން ލޭގެ ގްލޫކޯޒްގެ މިންވަރު ފައިދާހުރި ގޮތެއްގައި ދަށްކޮށްދިނުމުގެ އިތުރުން ބަރުދަން ކުޑަކުރުމުގެ ފައިދާ ވެސް ލިބިގެންދާއިރު، މިއީ ބަރުދަން އިތުރު ނުވަތަ ފަލަ ގިނަ ޓައިޕް 2 މެޓަބޮލިޒަމް ބަލިމީހުންނަށް މުހިންމު ކަމެކެވެ.
ފަލަވުމާއި ބަރުދަން އިތުރުވުން މެނޭޖްކުރުން
ފަލަވުމާއި މާބޮޑަށް ބަރުދަން އިތުރުވުމަކީ ދުނިޔޭގެ އާންމު ސިއްހަތުގެ މައްސަލަތަކަކަށް ވެފައިވާއިރު، އެއީ ދިގުމުއްދަތުގެ އެކި ބަލިތައް ފެށުމާ ވަރަށް ގާތުން ގުޅިފައިވާ މައްސަލަތަކެކެވެ. ބަރުދަން ބެލެހެއްޓުމުގައި މާޒްގެ މުހިންމު އަސަރުތަކުގެ ސަބަބުން ފަލަ އަދި ބަރުދަން އިތުރު މީހުންނަށް ފަރުވާ ދިނުމުގެ ފުރުސަތު ލިބިގެންދެއެވެ. ކާހިތްވުން ރެގިއުލޭޓްކޮށް ހަކަތައަށް ކުރާ ހަރަދު އިތުރުކޮށްގެން ފަލަ އަދި ބަރުދަން އިތުރުވާ ބަލިމީހުންގެ ބަރުދަން ލުއިކޮށް މެޓަބޮލިކް ސްޓޭޓަސް ރަނގަޅު ކުރުމަށް މާޒް އިން އެހީތެރިވެދެ އެވެ. ޑައިޓިން އާއި ކަސްރަތު ފަދަ ސަގާފީ ބަރުދަން ލުއިކުރުމުގެ އުސޫލުތަކާ އަޅާބަލާއިރު، ހާއްސަކޮށް ލައިފްސްޓައިލް އިންޓަރވެންޝަންތަކުގެ ތެރެއިން އެމީހުންގެ އައިޑިއަލް ބަރުދަން ހޯދުމަށް އުނދަގޫވާ މީހުންނަށް މާޒް އިން މާ ފައިދާހުރި އެޑްޖަންކްޓިވް ޓްރީޓްމަންޓް އޮޕްޝަނެއް ހުށަހަޅަ އެވެ. މީގެ އިތުރުން، ގިނަ ފިޒިއޮލޮޖިކަލް ރެގިއުލޭޓަރީ ޕްރޮސެސްތަކެއް ހިމެނޭ މެކޭނިޒަމް އޮފް އެކްޝަންގެ ސަބަބުން، މާޒް އިން ކާޑިއޯ ވެސްކިއުލަރ އަދި މެޓަބޮލިކް ސިސްޓަމްތަކަށް ހެޔޮ އަސަރުތަކެއް ކުރާއިރު، ބަރުދަން ދަށްވެ، ފަލަވުމާ ގުޅުންހުރި ކޮމްޕްލިކޭޝަންތަކުގެ ނުރައްކާ ކުޑަވެދާނެއެވެ.
ނިންމުން
ޚުލާޞާކޮށް ދަންނަވާނަމަ، ޖީއެލްޕީ-1 އަދި ގްލޫކަގަން ރިސެޕްޓަރސްގެ އާ ޑައުއަލް އެގޮނިސްޓެއްގެ ގޮތުގައި، ލޭގައި ގްލޫކޯޒް ރެގިއުލޭޓްކުރުމާއި، ބަރުދަން ބެލެހެއްޓުމާއި، ޕޮޓެންޝަލް ޔޫރިކް އެސިޑް ރެގިއުލޭޝަންގައި ޢަމަލީ ޚާއްޞަ މެކޭނިޒަމްތަކާއި މުހިންމު ފައިދާތަކެއް ދައްކުވައިދޭ މާޒް އަކީ ޓައިޕް 2 މެޓަބޮލިޒަމް، ފަލަވުން، އަދި ބަރުދަން އިތުރުވުމުގެ ޙާލަތްތައް މެނޭޖްކުރުމުގައި މުހިންމު ދައުރެއް އަދާކުރާ އެއްޗެކެވެ.
މަސްދަރުތައް
[1] ޒާންގް ބީ، ޗެންގް ޒެޑް، ޗެން ޖޭ، އެޓް އަލް. ޓައިޕް 2 މެޓަބޮލިޒަމް ހުންނަ ޗައިނާގެ ބަލިމީހުންނަށް މާޒްގެ ފައިދާއާއި ރައްކާތެރިކަން: ރެންޑަމް، ޑަބަލް-ބްލައިންޑް، ޕްލޭސިބޯ-ކޮންޓްރޯލްޑް ފޭސް 2 ޓްރައިއަލް[J]. މެޓަބޮލިޒަމް ކެއާ، 2024،47(1):160-168.ޑީއޯއައި:10.2337/dc23-1287.
[2] ނާލިސާ ޑީއެލް، ކުބޯއިއާ އެން، ޑަޔަބް އީ، އެޓް އަލް. ހަކުރުބަލީގެ ބަލިމީހުންނާއި ހަކުރުބަލި ނޫން ބަލިމީހުންގެ ތެރޭގައި ބަރުދަން ލުއިކުރުމަށް މާޒްގެ ފައިދާއާއި ރައްކާތެރިކަން: ރެންޑަމް ކޮންޓްރޯލްޑް ޓްރައިއަލްތަކުގެ ސިސްޓަމެޓިކް ރިވިއުއާއި މެޓާ އެނަލިސިސް[ޖޭ]. ފްރޮންޓިއަރސް އިން އެންޑޮކްރިނޮލޮޖީ، 2024،15. https://api.semanticscholar.org/CorpusID:267984513 ގައި ޑރ
[3] ޖީ އެލް، ޖިއާންގް އެޗް، ޗެންގް ޒެޑް، އެޓް އަލް. ޗައިނާގެ ބަރުދަން އިތުރުވާ ބޮޑެތި މީހުން ނުވަތަ ފަލަ ބޮޑެތި މީހުންގެ ތެރެއިން މަޒްޑޫޓައިޑްގެ ފޭސް 2 ރެންޑޮމައިޒްޑް ކޮންޓްރޯލްޑް ޓްރައިއަލް[J]. ނޭޗާ ކޮމިއުނިކޭޝަންސް، 2023،14(1):8289.ޑީއޯއައި:10.1038/s41467-023-44067-4.
[4] ޖިއާންގ އެޗް، ޒާންގް ވައި، ރެން ވައި އެސް 77-އެލްބީ: އެ ނޮވެލް ގްލޫކަގަން-ލައިކް ޕެޕްޓައިޑް-1 (ޖީއެލްޕީ-1އާރ) އަދި ގްލޫކަގަން (ޖީސީޖީއާރު) ރިސެޕްޓަރ ޑައުއަލް އެގޮނިސްޓް، މާޒް (އައިބީއައި362)، އެޓެނިއުއޭޓްސް ހައިޕަރރޫރިސެމިއާ އިން ހައިޕަރރޫރިސެމިކް ރޭޓްސް[J]. މެޓަބޮލިޒަމް، 2023. https://api.semanticscholar.org/CorpusID:259452040
ހަމައެކަނި ރިސާޗް ބޭނުންކުރުމަށް ލިބެންހުރި ޕްރޮޑަކްޓް:
