Ipa 10mg

▎ پێکهاتەی ئیپا

سەرچاوە: PubChem

ڕێزبەندی: XHXFK فۆرمۆلەی گۆگردی: C 38H 49N 9O5 کێشی گۆڕانکاری: 711.9 گم/مۆڵ ژمارەی CAS: 170851-70-4 پابکیم سی ئای دی: 9831659 هاوواتاکان: NNC-26-0161;UNII-Y9M3S784Z6;Ipa ACETATE

▎ ئیپا توێژینەوەی

پاشخانی توێژینەوەی ئیپا چییە؟

دواکەوتنی بەتاڵبوونەوەی گەدە حاڵەتێکی باو و باو و لە ئێستادا، بژاردەی چارەسەری کاریگەر کەم هەیە. توێژینەوەکان دەریانخستووە کە Ipa وەک پێپتیدۆمیمیتیکێکی دروستکراو کار لەسەر وەرگری گرێلین دەکات و لەوانەیە کاریگەری چارەسەری هەبێت لەسەر دواکەوتنی بەتاڵبوونەوەی گەدە. لە توێژینەوەیەکدا لەسەر مۆدێلێکی مێشوولەی گەدە، کۆتایی هاتنی گەدە بەهۆی نەشتەرگەری سک و دەستکاریکردنی ڕیخۆڵە بووە، و دەرکەوت کە Ipa دەتوانێت بەتاڵبوونەوەی گەدە خێراتر بکات ^[1]..

ئیلێوسی دوای نەشتەرگەری تەحەدایەکی بەرچاوە لە پراکتیکی کلینیکیدا، کە ستراتیژی بەڕێوەبردنی کاریگەری نییە. هاندانی وەرگری گرێلین کاریگەری بەرزکردنەوەی جووڵەی هەیە لەسەر هەردوو بەشی سەرەوە و خوارەوەی کۆئەندامی هەرس. وەک ئاگۆنیستێکی وەرگری گرێلین، Ipa بەهای بەکارهێنانی پۆتانسێلی هەیە لە چارەسەرکردنی ئیلێوسی دوای نەشتەرگەری. بۆ نموونە، لە توێژینەوەیەکدا، توێژینەوەیەکی ئایندەیی، هەڕەمەکی، کۆنترۆڵکراوی سەلماندنی چەمک لەسەر ئەو نەخۆشانە ئەنجامدرا کە دوای نەشتەرگەری سکیان بڕینی ڕیخۆڵەیان بۆ دەکرێت بۆ هەڵسەنگاندنی سەلامەتی و کاریگەری Ipa ^[2]..

Ipa سەر بە پێپتیدەکانی دەردانی هۆرمۆنی گەشە (GHRPs)ە، کە پێنتاپێپتیدێکی دروستکراوە و توانای هاندانی دەردانی هۆرمۆنی گەشەکردنی هەیە لە ڕژێنی هیپۆتالاموس و هێلکەدان. هۆرمۆنی گەشە ڕۆڵێکی گرنگ دەگێڕێت لە گەشەکردن و چاککردنەوە و میتابۆلیزمی جەستەدا، بۆیە ڕۆڵی Ipa لە ڕێکخستنی هۆرمۆنی گەشەکردندا سەرنجی زۆری ڕاکێشاوە ^{[3] .}.

بەهۆی بەهای پۆتانسێلی لە چارەسەرکردنی دواکەوتووی بەتاڵبوونەوەی گەدە، ئیلێوسی دوای نەشتەرگەری، و ڕۆڵی وەک پێپتیدێکی دەردانی هۆرمۆنی گەشە، Ipa سەرنجی توێژینەوەیەکی بەرفراوانی ڕاکێشاوە.

میکانیزمی کرداری ئیپا چییە؟

1. هاندانی دەردانی هۆرمۆنی گەشە: 

Ipa سەر بە پێپتیدەکانی دەردانی هۆرمۆنی گەشەکردنە (GHRPs)، کە دەتوانێت هاندەری دەردانی هۆرمۆنی گەشە لە هیپۆتالاموس و ڕژێنی هێلکەدان بێت. تاقیکردنەوەکانی ناو ئامێری پشکنینی دەرەکی و لەناو جەستەدا، Ipa هێز و کاریگەرییەکی بەرزی لە دەردانی هۆرمۆنی گەشەکردندا نیشانداوە. بۆ نموونە، لە توێژینەوەیەکدا، هێز و کاریگەری Ipa لە ئازادکردنی هۆرمۆنی گەشەکردن لە خانە سەرەتاییەکانی هێلکەدانەکانی مشک هاوشێوەی GHRP-6 بوو ^[3] . میکانیزمی کارکردنی بریتییە لە هاندانی دەردانی هۆرمۆنی گەشەکردن لە ڕێگەی چالاککردنی وەرگرەکانی هاوشێوەی GHRP. لە ڕێگەی شیکاری دەرمانزانییەوە، پشتڕاستکراوەتەوە کە وەک GHRP-6، Ipa هاندەری دەردانی هۆرمۆنی گەشەکردنە لە ڕێگەی وەرگرەکانی هاوشێوەی GHRP.

2. کاریگەری لەسەر کۆئەندامی هەرس

خێراکردنی بەتاڵبوونەوەی گەدە: 

لە مۆدێلی مێشوولەدا، Ipa دەتوانێت بەتاڵبوونەوەی گەدە خێراتر بکات. نەشتەرگەری سک دەبێتە هۆی دواکەوتنی بەتاڵبوونەوەی گەدە، بەڵام دوای بەکارهێنانی Ipa (0.014 میکرۆمۆڵ/کیلۆگرام لە ڕێگەی خوێنبەرەوە)، بەتاڵبوونەوەی گەدە بە شێوەیەکی بەرچاو خێراتر دەبێت. Ipa گرژبوونی گەدە هان دەدات و بەتاڵبوونەوەی گەدە خێراتر دەکات لە ڕێگەی میکانیزمێکەوە کە بە ناوبژیوانی چالاککردنی وەرگری گرێلین، کە دەمارە وروژێنەرە کۆلینەرژیکەکان دەگرێتەوە (Greenwood-Van Meerveld B, 2012).

باشتربوونی نیشانەکانی ئیلێوسی دوای نەشتەرگەری: 

لە مۆدێلی مێشوولەی ئیلێوسی دوای نەشتەرگەری، ڕەنگە Ipa نیشانەکان باشتر بکات. دوای بەڕێوەبردنی Ipa دوای نەشتەرگەری، یەک ژەمی Ipa (1mg/kg) یان GHRP-6 (20μg/kg) دەتوانێت کات بۆ یەکەم پیسایی کەم بکاتەوە. دووبارە بەکارهێنانی Ipa (0.1 یان 1mg/kg) دەتوانێت بە شێوەیەکی بەرچاو بەرهەمی کەڵەکەبووی پیسایی، وەرگرتنی خۆراک و زیادبوونی کێش زیاد بکات ^[4]..

3. کاریگەری لەسەر دەردانی ئەنسۆلین

Ipa دەتوانێت دەردانی ئەنسۆلین لە پارچە شانەکانی پەنکریاسی مشکی ئاسایی و شەکرەدا هان بدات. زیادبوونی دەردانی ئەنسۆلین کە بەهۆی Ipa ەوە هێنراوە دەتوانرێت بە شێوەیەکی بەرچاو بەهۆی دیلتیازێم، یۆهیمبین، پرۆپرانۆلۆڵ، یان تێکەڵەیەک لە ئەترۆپین، پرۆپرانۆلۆڵ و یۆهیمبینەوە ڕێگری لێ بکرێت. لە مشکی تووشبوو بە شەکرەدا، ئەترۆپین دەتوانێت بە شێوەیەکی بەرچاو دەردانی ئەنسۆلین کەم بکاتەوە کە بەهۆی Ipa ەوە دروست دەبێت، بەڵام ئەم کاریگەرییە لە مشکی ئاساییدا بەدی ناکرێت. ئەمەش ئاماژەیە بۆ ئەوەی کە Ipa دەردانی ئەنسۆلین لە ڕێگەی کەناڵی کالیسیۆم و ڕێڕەوی وەرگری ئەدرێنەرژیکەوە هان دەدات ^[5]..

4. کەمکردنەوەی ئازار

لە مۆدێلە تاقیکارییەکانی هەستیاری زۆری ناوپۆشی ناهەوکردن و ئالۆداینی میکانیکی جەستەیی، Ipa، وەک ئاگۆنیستێکی وەرگری گرێلین کە لە ڕووی دەوروبەرەوە سنووردار کراوە، دەتوانێت بە شێوەیەکی بەرچاو هەستیاری زۆری قۆڵۆن و ئالۆداینیای جەستەیی کەم بکاتەوە. میکانیزمی کارکردنی لەلایەن وەرگری گرێلینەوە ناوبژیوان دەکرێت، و ئەم کاریگەرییە دژە هەستکردنە دەتوانرێت لەلایەن دژە وەرگری گرێلین H0900 بلۆک بکرێت ^[6]..

نیشان دەدات.کاریگەری Ipa لەسەر دەردانی ئەنسۆلین لە پارچە شانەکانی پەنکریاسی مشکی ئاسایی و شەکرە

سەرچاوە:PubMed ^[5]

بەکارهێنانەکانی ئیپا چین؟

1. پەرەپێدانی دەردانی هۆرمۆنی گەشە

Ipa دەتوانێت هاندەری دەردانی هۆرمۆنی گەشە لە هیپۆتالاموس و ڕژێنی هێلکەدان بێت. هۆرمۆنی گەشە ڕۆڵێکی گرنگی هەیە لە جەستەی مرۆڤدا، لەوانە پەرەپێدانی دروستکردنی پرۆتین و زیادبوونی خانەکان و چاککردنەوەی شانەکان. بۆیە دەتوانرێت Ipa بۆ چارەسەرکردنی کەمی هۆرمۆنی گەشە یان نەخۆشیەکانی تر کە پەیوەندییان بە کەمی هۆرمۆنی گەشەکردنەوە هەیە بەکاربهێنرێت ^[7]..

2. باشترکردنی کارکردنی گەدە و ڕیخۆڵە

خێراکردنی بەتاڵبوونەوەی گەدە: 

لە مۆدێلی مێشوولەدا، Ipa بەتاڵبوونەوەی گەدە لە مۆدێلەکانی ئیلێوسی دوای نەشتەرگەری خێراتر دەکات لە ڕێگەی میکانیزمێکەوە کە بە ناوبژیوانی چالاککردنی وەرگری پێپتیدی ئازادکەری هۆرمۆنی گەشە، کە دەمارە ورووژێنەرە کۆلینەرژیکەکان دەگرێتەوە ^[1] . نەشتەرگەری سک دەبێتە هۆی دواکەوتنی بەتاڵبوونەوەی گەدە، هەروەها بەکارهێنانی Ipa دەتوانێت ڕێژەی پاشماوەی خۆراک لە گەدەدا بە شێوەیەکی بەرچاو کەم بکاتەوە، بەمەش جووڵەی گەدە باشتر دەکات.

 بەرەوپێشبردنی پەریستالیسی گەدە و ڕیخۆڵە: 

لە مۆدێلی مێشوولەی ئیلێوسی دوای نەشتەرگەری، ڕەنگە Ipa نیشانەکانی نەخۆشەکان باشتر بکات. بۆ نموونە، لە مۆدێلی مشکدا، Ipa دەتوانێت کات بۆ یەکەم پیساییکردن دوای نەشتەرگەری کەم بکاتەوە، بەرهەمی پیسایی زیاد بکات، وەرگرتنی خۆراک و زیادکردنی کێش ^[4] . دووبارە بەکارهێنانی Ipa دەتوانێت بە شێوەیەکی بەرچاو بەرهەمی کەڵەکەبووی پیسایی، وەرگرتنی خۆراک و زیادبوونی کێش زیاد بکات، ئەمەش ئاماژەیە بۆ کاریگەری ڕێکخستنی ئەرێنی لەسەر کارکردنی گەدە و ڕیخۆڵە.

3. نەهێشتنی ئازار

کەمکردنەوەی ئازاری ناوپۆشی و جەستە: 

توێژینەوەکان دەریدەخەن کە Ipa وەک هۆرمۆنی گەشەکردن کە ئاگۆنیستی وەرگری پێپتید ئازاد دەکات، تایبەتمەندی دژە هەستیاری هەیە. لە مۆدێلە تاقیکارییەکاندا کە هەوکردنی پۆششی قۆڵۆنیان نییە، Ipa دەتوانێت بە شێوەیەکی بەرچاو هەستیاری زۆری ناوپۆشی ناهەوکردن و ئالۆداینی میکانیکی جەستەیی کەم بکاتەوە ^[6]..

میکانیزمی کارکردنی لەوانەیە بە ناوبژیوانی وەرگری پێپتیدی ئازادکەری هۆرمۆنی گەشەکردن بێت، بەشداریکردن لە ڕێکخستنی هەستیاری زۆری ناوپۆشی و جەستەیی، کە ڕێگەیەکی نوێی پۆتانسێل بۆ چارەسەرکردنی ئازاری توندی ناوپۆشی و جەستەیی دابین دەکات.

پێشکەوتنی توێژینەوەکانی Ipa لە چارەسەرکردنی کەمی هۆرمۆنی گەشەکردن چین؟

کەمی هۆرمۆنی گەشە، نەخۆشییەکە بەهۆی دەردانی هۆرمۆنی گەشەی پێویست لە ڕژێنی پێشەوەی هێلکەدانەوە دروست دەبێت، کە دەتوانێت کاریگەری لەسەر گەشە و گەشەکردنی منداڵ و میتابۆلیزمی جەستەی گەورەکان هەبێت. لە ساڵانی ڕابردوودا، ئیپا وەک دەردانی هۆرمۆنی گەشە، سەرنجی بەرفراوانی بۆ چارەسەرکردنی کەمی هۆرمۆنی گەشەکردن ڕاکێشاوە. ئەمەی خوارەوە پێشکەوتنی توێژینەوە پەیوەندیدارەکانی Ipa لە چارەسەرکردنی کەمی هۆرمۆنی گەشەکردندایە.

1. کاریگەری هاندەری Ipa لەسەر دەردانی هۆرمۆنی گەشە

Ipa دەتوانێت دەردانی هۆرمۆنی گەشەکردن هان بدات. توێژینەوەکان دەریدەخەن کە Ipa دەتوانێت بە شێوەیەکی هاوبەش لەگەڵ هۆرمۆنی دەردانی هۆرمۆنی گەشە (GHRH) کار بکات بۆ بەرزکردنەوەی دەردانی هۆرمۆنی گەشە ^[8] . لە تاقیکردنەوەکانی ئاژەڵدا، دوای ٢١ ڕۆژ لە چارەسەرکردنی درێژخایەن بە Ipa لە مشکی مێینەی گەنجدا، بە بەراورد لەگەڵ گروپی کۆنترۆڵ، دەردانی هۆرمۆنی گەشەی بنەڕەتی لە کلتوری تاک چینەی خانەکانی هێلکەدان زیاد بوو. لە هەمان کاتدا، Ipa و GHRH دەتوانن هاندەری دەردانی هۆرمۆنی گەشەکردن لە خانە کشتوکاڵییەکانی هێلکەدان لە ناو ئامێری پشکنیندا. بەڵام لە گروپی پێش چارەسەرکردنی GHRH، وەڵامی هۆرمۆنی گەشەی دواتر بۆ هاندانی بەرز نەبووەوە، لە کاتێکدا لە گروپی پێش چارەسەری Ipa، هیچ دیاردەیەکی بێهەستیاری لەو جۆرە نەبوو، ئەمەش ئاماژەیە بۆ ئەوەی کە Ipa نابێتە هۆی بێهەستیاری وەڵامی هۆرمۆنی گەشەکردن لە مشکی مێینەی گەنجدا ^[8]..

2. کاریگەری ئیپا لەسەر زیادبوونی کێش

بەڕێوەبردنی درێژخایەنی Ipa دەتوانێت بە شێوەیەکی کاریگەر کێشی مشکی مێینەی گەنج زیاد بکات. چاودێری ڕۆژانە نیشان دەدات کە ڕێژەی سەدی زیادبوونی کێش لە گروپی پێش چارەسەرکردنی Ipa و گروپی پێش چارەسەرکردنی GHRH زیاترە لە گروپی کۆنترۆڵ ^[8] . ئەمەش پەیوەندی بەوەوە هەیە کە Ipa هاندەری دەردانی هۆرمۆنی گەشەکردنە، کە لە بەرامبەردا یارمەتی دروستکردنی پرۆتین و گەشەی خانەکان دەدات.

3. کاریگەری ئیپا لەسەر دروستبوونی ئێسک

لە مۆدێلێکی مشکی پێگەیشتوودا، دەرکەوتووە کە دەردانی هۆرمۆنی گەشە Ipa دەتوانێت بەرپەرچی کاریگەرییە کاتابۆلیکییەکانی گلوکۆکۆرتیکۆیدەکان (GC) لەسەر ماسولکەی ئێسکەپەیکەر و ئێسک بداتەوە. بە بەراورد لەگەڵ ئەو گروپەی کە بە تەنیا GC دەرزییان لێدرا، لە ئاژەڵەکاندا کە هەردوو GC و Ipa دەرزییان لێدرا، زۆرترین گرژی تێتانیکی ماسولکەی گوێدرێژ بە شێوەیەکی بەرچاو زیاد بوو، و ڕێژەی دروستبوونی ئێسکی دەوری چوار هێندە زیادی کرد ^{[8، 9]} . ئەمەش ئاماژەیە بۆ ئەوەی کە ئیپا کاریگەری ئەرێنی هەیە لەسەر پاراستنی هێزی ماسولکەکان و بەرەوپێشبردنی دروستبوونی ئێسک، هەروەها ڕەنگە یارمەتیدەر بێت لە ڕێگریکردن لە ئاڵۆزییەکانی وەک پووکانەوەی ئێسک لە نەخۆشانی کەمی هۆرمۆنی گەشەکردن.

4. کاریگەری Ipa لەسەر کارکردنی گەدە و ڕیخۆڵە

وەک ئاگۆنیستێکی هەڵبژێردراوی هۆرمۆنی گەشەی ئازادکەر و ئاگۆنیستێکی وەرگری پێپتیدی ئازادکەری هۆرمۆنی گەشە، Ipa کاریگەری چارەسەری لە مۆدێلێکی مشکی ئیفلیجی ڕیخۆڵەی دوای نەشتەرگەریدا نیشان دا. یەکجار بەکارهێنانی Ipa یان پێپتیدی دەردانی هۆرمۆنی گەشە (GHRP)-6 کاتەکەی کورتکردەوە بۆ یەکەم جوڵەی ڕیخۆڵە دوای نەشتەرگەری، بەڵام هیچ کاریگەرییەکی نەبوو لەسەر دەرچوونی کەڵەکەبووی پیسایی، وەرگرتنی خۆراک، یان زیادبوونی کێش. Ipa بەرهەمی کەڵەکەبووی پیسایی و وەرگرتنی خۆراک و زیادبوونی کێش زیاد دەکات. ئەمەش ئەوە پیشان دەدات کە ڕەنگە Ipa ڕۆڵێکی دیاریکراوی هەبێت لە باشترکردنی کارکردنی گەدە و ڕیخۆڵە و ڕەنگە یارمەتیدەر بێت لە باشترکردنی کارکردنی هەرس و مژینی لە نەخۆشانی کەمی هۆرمۆنی گەشەکردن. ^[4].

بە کورتی، وەکو پرۆمۆتەرێکی هەڵبژێردراوی دەردانی هۆرمۆنی گەشە، Ipa بە شێوەیەکی کارا هاندەری دەردانی هۆرمۆنی گەشە دەکات بە چالاککردنی وەرگری پێپتیدی دەردانی هۆرمۆنی گەشە (وەرگری GHS)، بەبێ ئەوەی کاریگەرییەکی بەرچاوی لەسەر ئاستی هۆرمۆنی ئەدرینۆکۆرتیکۆتڕۆپی (ACTH) و کۆرتیزۆڵ هەبێت. ئەرکەکانی بریتین لە یارمەتیدانی دەردانی هۆرمۆنی گەشەکردن، ڕێکخستنی جووڵەی گەدە و ڕیخۆڵە و کەمکردنەوەی ئازار. هەڵبژاردنی بەرزی و تایبەتمەندییە فرە ئامانجەکانی توانای بەکارهێنانی کلینیکی دەبەخشێت، ئەمەش وای لێدەکات گونجاو بێت بۆ بەکارهێنان لە حاڵەتەکانی وەک کەمی هۆرمۆنی گەشە، گیرانی ڕیخۆڵە دوای نەشتەرگەری، و بەڕێوەبردنی ئازار.

دەربارەی نووسەر

ئەو مادانەی سەرەوە هەموویان لەلایەن کۆمپانیای Cocer Peptides لێکۆڵینەوە و دەستکاری و کۆکراونەتەوە.

نووسەری گۆڤاری زانستی

ڕاون ک توێژەرێکە و پەیوەندی بە زانکۆی تەکنیکی دانیمارک (DTU) و دامەزراوەی نۆڤۆ نۆردیسکەوە هەیە. بەرژەوەندییە توێژینەوەکانی چەندین بواری دەگرێتەوە، لەوانە هێلکەدان و میتابۆلیزم، ئێسک و پروسکی، خۆراک و خۆراک، زانستی ڤێتێرنەری، و ئەندازیاری. زۆرجار کارەکانی لەسەر پەرەپێدانی چارەسەری بەردەوام و داهێنەرانە، بەتایبەتی لە چوارچێوەی بایۆتەکنەلۆژیا و ئابوورییە بایۆلۆجیەکاندا.

ڕاون ک بەشداری کردووە لە پڕۆژەکانی پەیوەست بە سەنتەری دامەزراوەی نۆڤۆ نۆردیسک بۆ بەردەوامیی زیندەیی لە DTU، کە تایبەتە بە پێشخستنی دیزاینی کارگەی خانەکان، ئەندازیاری گۆڕانکاری خۆراک، و بایۆلۆژیای دەستکرد بۆ بەرهەمهێنانی زیندەیی بەردەوام. سەرەڕای ئەوەش، بەشدار بووە لە دەستپێشخەرییە توێژینەوەکان بە ئامانجی کەمکردنەوەی پشتبەستن بە ماددە بەردبووەکان و پێشخستنی گواستنەوەی سەوز لە ڕێگەی گیراوەی بەرهەمهێنانی بایۆلۆجی.

هەروەها کارەکانی دەست دەخاتە سەر بەکارهێنانی ئەندازیاری، وەک پەرەپێدانی کاتالیست و پرۆسێسی بایۆلۆجی بۆ بەردەوامیی پیشەسازی و ژینگەیی. ڕێبازی نێوان زانستەکانی ڕاون ک پردێکە لە توێژینەوەی زانستی و بەکارهێنانی پراکتیکیدا، بەشدارییەکی بەرچاو لە هەردوو کەرتی ئەکادیمی و پیشەسازیدا دەکات. ڕاون ک لە ئاماژەی وەرگێڕانەکەدا هاتووە [3].

▎ وەرگێڕانی پەیوەندیدار

[1] گرینوود-ڤان میرڤێڵد بی، تایلەر ک، محەمەدی ئی، پیترا سی. کاریگەری ئیپا، گریلین میمتیک، لەسەر ناجووڵاوی گەدە لە مۆدێلێکی مێشوولەی ئیلێوسی دوای نەشتەرگەری. گۆڤاری دەرمانناسی ئەزموونی 2012؛ 4: 149-55.DOI:10.2147/JEP.S35396.

[2] بێک دی ئێ، سوینی و بی، مەکارتەر ئێم دی. توێژینەوەیەکی ئایندەیی، هەڕەمەکی، کۆنترۆڵکراو، سەلماندنی چەمکی Ipaی تەقلیدی گرێلین بۆ بەڕێوەبردنی ئیلێوسی دوای نەشتەرگەری لە نەخۆشانی بڕینی ڕیخۆڵە. INT J کۆلۆرێکتاڵ دیس 2014؛ 29(12): 1527-34.DOI:10.1007/s00384-014-2030-8.

[3] ڕاون ک، هانسن بی ئێس، جۆهانسن ئێن ئێڵ، و هاوکارانی. Ipa، یەکەم دەردانی هۆرمۆنی گەشەی هەڵبژێردراو. EUR J ENDOCRINOL 1998؛ 139(5): 552-61.DOI:10.1530/eje.0.1390552.

[4] ڤێنکۆڤا ک، مان دبلیو، نێڵسۆن ڕ، گرینوود-ڤان میرڤێڵد بی. کاریگەری ئیپا، ڕۆمانسی گرێلین میمیتیک، لە مۆدێلێکی مێشوولەی ئیلێوسی دوای نەشتەرگەری. J PHARMACOL EXP THER 2009؛ 329(3): 1110-6.DOI:10.1124/jpet.108.149211.

[5] ئەدێغاتی ئی ئەی، پۆنیری ئەی ئێس. میکانیزمی دەردانی ئەنسۆلین لە پەنکریاسی مشکی ئاسایی و تووشبوو بە شەکرە کە بەهۆی Ipa ەوە ورووژێنراوە. نامەکانی زانستی هێلکەدانەکانی دەمار ٢٠٠٤؛ 25 6: 403-6.

[6] ن محەمەدی ئی، لوویس تی، پیترا سی، نۆرسروپ ئێس ئاڕ، گرینوود-ڤان میرڤێڵد بی. لاوازکردنی هەستکردن بە ئازاری ناوپۆشی و جەستەیی لەلایەن میمیتیکەکانی گرێلین. ج ئێکسپ فارماکۆڵ ٢٠٢٠؛ 12: 267-74.DOI:10.2147/JEP.S249747.

[7] پاپاک م. ئیپا - struktura i funkcija.؛ ٢٠١٦.

https://www.semanticscholar.org/paper/IpastrukturaifunkcijaPapak/6f1496dcedd60ec60a90be4c1f317a8bad7efb08

[8] خیمێنیز-رێینا ل، کانێتێ ڕ، دی لا تۆرێ ئێم جەی، بێرناڵ گ. کاریگەری چارەسەری درێژخایەن بە دەردانی هۆرمۆنی گەشە Ipa، لە مشکی مێینەی گەنجدا:: وەڵامی سۆماتۆتڕۆف لە ناو ئامێری پشکنیندا. هیستۆڵ هیستۆپاتۆڵ ٢٠٠٢؛ 17(3): 707-14. دۆی: 10.14670/HH-17.707

[9] ئەندەرسن NB، F KMO، Johansen PB، Andreassen TT، Rtoft GO، Oxlund H. دەردانی هۆرمۆنی گەشە Ipa بەرپەرچی کەمبوونەوەی گلوکۆکۆرتیکۆید دەداتەوە لە دروستبوونی ئێسکی مشکی پێگەیشتوو. هۆرمۆنی گەشە & توێژینەوەی IGF : گۆڤاری فەرمی کۆمەڵەی توێژینەوەی هۆرمۆنی گەشە و کۆمەڵەی نێودەوڵەتی توێژینەوەی IGF 2001؛ 11 5: 266-72.DOI:10.1054/GHIR.2001.0239.

هەموو ئەو بابەت و زانیارییە بەرهەمانەی کە لەم ماڵپەڕەدا پێشکەش دەکرێن تەنیا بۆ بڵاوکردنەوەی زانیاری و مەبەستی پەروەردەییە.  

ئەو بەرهەمانەی لەم ماڵپەڕەدا دابینکراون تەنها بۆ لێکۆڵینەوە لە ناو ئامێری پشکنیندا دانراون. توێژینەوەکانی ناو ئامێری پشکنینی دەرەکی (بە لاتینی: *لە شووشەدا*، واتە لە کەلوپەلی شووشەدا) لە دەرەوەی جەستەی مرۆڤ ئەنجام دەدرێت. ئەم بەرهەمانە دەرمان نین، لەلایەن ئیدارەی خۆراک و دەرمانی ئەمریکا (FDA) پەسەند نەکراون و نابێت بۆ ڕێگریکردن، چارەسەرکردن، یان چارەسەرکردنی هیچ حاڵەتێکی پزیشکی، نەخۆشی، یان نەخۆشییەک بەکاربهێنرێن. بەپێی یاسا بە توندی قەدەغەیە کە ئەم بەرهەمانە بە هەر شێوەیەک بێت بخرێتە ناو جەستەی مرۆڤ یان ئاژەڵەوە.