PNC-27 30ملگم

▎ پێکهاتەی PNC 27

▎ PNC 27 توێژینەوە

بەکارهێنانی PNC-27 چین؟

١، چارەسەری شێرپەنجەی خوێن: ١. 

PNC-27 توانای بەستنەوەی پڕۆتینی HDM-2ی هەیە لەسەر پەردەی خانە شێرپەنجەییەکان و هاندانی دروستبوونی کونیلەکانی ترانزەمێمبرینی ژەهراوی خانەیی. لە توێژینەوەیەکدا لەسەر هێڵەکانی خانەکانی شێرپەنجەی خوێنی توندی مایلۆید خانە بنەڕەتییەکانی مرۆڤ، دەرکەوت کە HDM-2 زۆر لە پەردەی خانەکانی U937 (شێرپەنجەی خوێنی توندی مۆنۆسایتی)، OCI-AML3 (شێرپەنجەی خوێنی توندی گرانولۆمۆنۆسایتیک)، و HL60 (شێرپەنجەی خوێنی توندی پرۆمایلۆسایتی) دەربڕدراوە. PNC-27 بە HDM-2 لەسەر پەردەکان دەبەسترێتەوە، و هاندەدات نەکرۆپتۆزی و دەردانی LDH (لاکتات دیهایدرۆجیناز) لە ماوەی 4 کاتژمێردا. (LDH) لە ماوەی 4 کاتژمێردا ئازاد دەکرێت. ئامانجکردنی HDM-2 لەسەر پەردەی خانە ڕەنگە ستراتیژییەکی پۆتانسێل بێت بۆ چارەسەرکردنی شێرپەنجەی خوێن. PNC-27 چالاکیی دژە شێرپەنجەی خوێنی بەرچاوی لە چەندین هێڵی خانەی شێرپەنجەی خوێندا نیشان دا بە ئامانجکردنی پەردەی HDM-2 ^[1]..

2. دەبێتە هۆی شلبوونەوەی خانەکانی وەرەم

وەک پێپتیدێکی تەواو کاردەکات: 

چەندین لێکۆڵینەوە دەریانخستووە کە PNC-27 وەکو پێپتیدێکی تەواو نەک وەک پارچەیەک، شلبوونەوەی خانەکانی وەرەم هان دەدات. بۆ نموونە، لە لێکۆڵینەوەیەکدا لەسەر خانەکانی شێرپەنجەی مەمکی MCF-7 و خانەکانی پۆششی مەمکی MCF-10-2A نەگۆڕدراو، خانەکان بە PNC-27 چارەسەر کران بە کۆتایی ئەمینی سەوز بە فلۆرۆسەنت و کۆتایی کاربۆکسی سوور بە فلۆرۆسەنت. ئەنجامەکان فلۆرۆسەنسێکی زەردی خاڵبەندی جیاوازیان لەسەر پەردەی خانە شێرپەنجەییەکان نیشان دا لە 30 خولەکدا، ئەمەش ئاماژەیە بۆ ئەوەی کە پێپتیدی تەواو لەسەر پەردەی خانە شێرپەنجەییەکان هەبووە و لەگەڵ لایزەکردنی خانە شێرپەنجەییەکان زیاد بووە. لە بەرامبەردا، خانە نەگۆڕەکانی MCF-10-2A سەرەتا فلۆرۆسەنسی پەردەی زەردی یەکسانیان نیشان دا، بەڵام دواتر نەماون. بە پێچەوانەی خانە شێرپەنجەییەکان، ئەم خانە نەگۆڕانە بە توانای ژیان مانەوە. ئەمەش ئەوە پیشان دەدات کە PNC-27 دەبێتە هۆی بڕینی پەردە لە خانە شێرپەنجەییەکان بە کارکردن وەک پێپتیدێکی تەواو، نەک وەک پارچەیەک ^[2]..

بەستنەوە بە HDM-2 بۆ دروستکردنی پێکهاتەی کونیلە: 

PNC-27 دۆمەینێکی پێکهاتەیی بەستنەوەی HDM-2 و پێش ڕیزبەندی پێپتیدی چوونە ناو خانە (CPP) لەخۆدەگرێت، کە دەبێتە هۆی دروستبوونی پێکهاتەی کونیلەکان بە بەستنەوە بە HDM-2 لەسەر پەردەی خانەکە، کە دەبێتە هۆی شلبوونەوەی خانەی وەرەم و نەکرۆزی. حیساباتی وزەی پێکهاتەیی دەریخست کە PNC-27 کۆمپلێکسێک لەگەڵ HDM-2 بە ڕێژەی 1:1 پێکدەهێنێت، لەگەڵ زنجیرەی پێشەنگ کە ئاماژە بە دووری کۆمپلێکسەکە دەکات. توێژینەوەکانی وردبینی ئەلکترۆنی بەرگری سکانکردن بوونی چەندین گەردیلەی زێڕی 6 نانۆمەتر و 15 نانۆمەتریان ئاشکرا کرد کە بە ڕێژەی نزیکەی 1:1 لە کونیلەکانی سەر ڕووی خانە شێرپەنجەییەکان کە بە PNC-27 چارەسەر کراون، ئەمەش ئەوە پیشان دەدات کە ئەم ئاڵۆزانە گرنگن بۆ پێکهاتەی کونیلەکان. لە بەرامبەردا، هیچ کونیلێک لە ڕیشاڵە گەورەکانی کۆنتڕۆڵ و نەگۆڕاودا دروست نەبوو کە بە PNC-27 چارەسەر کراون ^[3]..

شێرپەنجەی پەنکریاس: ١. 

پێپتیدی دژە شێرپەنجەی نوێی PNC-27 دەبێتە هۆی نەکرۆزی خانە شێرپەنجەییەکانی MiaPaCa-2ی پەنکریاسی مرۆڤ بە شێوەیەکی وابەستە بە ژەمە دەرمانەکە، بەڵام ژەهراوی نییە بۆ خانە ئاساییەکان. توێژینەوەکان دەریانخستووە کە PNC-27 کاتێک لەگەڵ Gemzar تێکەڵ دەکرێت کە ماددەیەکی چارەسەری کیمیاییە و بۆ چارەسەرکردنی شێرپەنجەی پەنکریاس بەکاردێت، کاریگەری ژەهراویکردنی خانەیی زیاتری لەسەر خانەکانی MiaPaCa-2 هەیە لە چاو Gemzar یان PNC-27 بە تەنیا. ئەمەش لەوانەیە لەبەر ئەوە بێت کە کونیلەکانی هاندەری PNC-27 توانای ڕژانی خانە شێرپەنجەییەکان بۆ جێمزار زیاد دەکەن، ئەمەش ڕێگە بە گێمزاری زیاتر دەدات خانە شێرپەنجەییەکان بکاتە ئامانج ^[1]..

شێرپەنجەی هێلکەدان: 

لە هێڵەکانی خانەکانی شێرپەنجەی هێلکەدان SKOV-3 و OVCAR-3، پڕۆتینی HDM-2 بە شێوەیەکی بەرز لە پەردەی خانەدا دەردەکەوێت. PNC-27 لەگەڵ HDM-2 لە پەردەی خانەدا هاوکات جێگیر دەبێت، کە دەبێتە هۆی نەکرۆزی خێرای خانەکان. لە بەرامبەردا، لە هێڵی خانەی کۆنترۆڵ نەگۆڕاوی HUVEC، هاوشوێنیکردن و ژەهراویبوونی خانەیی PNC-27 بەهۆی کەمترین دەربڕینی HDM-2ی پەردەیی بەدی نەکرا ^[1]..

شێرپەنجەی قۆڵۆن: 

PNC-27 بە شێوەیەکی هەڵبژێردراو خانە بنەڕەتییەکانی شێرپەنجەی قۆڵۆن دەکوژێت. لە شەش هێڵی خانەی شێرپەنجەی قۆڵۆن، PNC-27 لەگەڵ پەردەی HDM-2 هاوشوێن جێگیر بوو و بووە هۆی مردنی خانەکان (کێکڕۆزی خانەکانی وەرەمی، دەردانی بەرزی LDH، پڕۆتینی V پەیوەست بە پەردە و نەرێنی سیستئین 3) تەنها لە خانە شێرپەنجەییەکان. لە ناو جەستەدا، PNC-27 دەبێتە هۆی نەکرۆزی گرێیەکانی وەرەم بەڵام کاریگەری لەسەر شانە ئاساییەکان نییە ^[1]..

3. باشترکردنی کاریگەری دژە وەرەمی

بەستنەوە بە دۆکسیل: 

دەرکەوتووە کە پێپتیدی PNC27، وەک لیگاندێکی ئامانجدار، دەتوانێت کاریگەری دژە وەرەمی دۆکسیل لە خانە شێرپەنجەییەکانی HDM2-پۆزەتیڤدا بە شێوەیەکی بەرچاو بەرز بکاتەوە. بڕی جیاوازی پێپتیدی PNC27 خرایە ناو دۆکسیل، و خانەپێوانی لێشاو و شیکاری کۆنفۆکاڵی لەسەر خانەکانی شێرپەنجەی قۆڵۆنی C26 (HDM2-پۆزەتیڤ) و میلانۆمای B16F0 (HDM2-نەرێنی) ئەنجامدرا. ئەنجامەکان دەریانخست کە PNC27-Doxil وەرگرتنی خانەیی و ژەهراویبوونی خانەیی بەرچاوی لە خانەکانی C26دا نیشانداوە، لە کاتێکدا ئەم ئەنجامانە لە خانەکانی B16F0دا بەدی نەکراون. بۆ نموونە، PNC27-Doxil (100 پێپتیدی PNC27) بە شێوەیەکی بەرچاو کاریگەری چارەسەری Doxil زیاد دەکات بەبێ ئەوەی کاریگەری لەسەر دابەشکردنی زیندەیی هەبێت لە وەرەمەکانی C26 ^[4]..

4. چارەسەری هاوبەشی شێرپەنجەی هێلکەدان بە پاکلیتاکسێل

پاکلیتاکسێل بە شێوەیەکی بەرفراوان لە چارەسەرکردنی نەخۆشییە شێرپەنجەییەکانی ئافرەتان بەکاردەهێنرێت، بەڵام خانەکانی وەرەم لە قۆناغی M ی خولی خانەکان دەکاتە ئامانج، لەگەڵ خانەکانی قۆناغەکانی تر کە لە ژیاندان و ئەگەری هەیە ببێتە هۆی دووبارەبوونەوەی وەرەم. PNC-27 پێپتیدە کە لە ترشە ئەمینییەکانەوە دروستکراوە لە ناوچەی بەستنەوەی P53-MDM-2 کە هێڵە جۆراوجۆرەکانی خانە شێرپەنجەییەکان بە شێوەیەکی وابەستە بە ژەمە دەرمانەکە دەکوژێت. خانەکانی ID8ی شێرپەنجەی هێلکەدان کە بەرکەوتەی پاکلیتاکسێل بوون، دەرکەوت کە زیادبوونی دەربڕینی MDM-2 و زیادبوونی هەستیاری بەرامبەر بە PNC-27 نیشان دەدەن. وێنەکانی دەرمانی جیاواز لە پێکهاتەکانی ژەمە دەرمانەکاندا هاوبەش بوون، کە پێشنیاری کاریگەری هاوبەشی نێوان PNC-27 و پاکلیتاکسێل دەکات ^[5] . لە مۆدێلێکی ناو زراو بۆ شێرپەنجەی هێلکەدان (ID8)، زیادکردنی PNC-27 بۆ بەڕێوەبردنی هەفتانەی پاکلیتاکسێل گەشەی وەرەمەکەی بە شێوەیەکی بەرچاو کەمکردەوە. ئەم زانیاریانە کاریگەرییەکی هاوبەش لە نێوان PNC-27 و پاکلیتاکسێل نیشان دەدەن، لەگەڵ PNC-27 کە پاکلیتاکسێلی ڕزگاربووی خانەکان دەکاتە ئامانج و کاریگەرییەکانی دژە وەرەمی باشتر دەکات.

5. چارەسەری شێرپەنجەی هێلکەدان لە پۆششی سەرەتایی

توێژینەوەیەک کلتوری سەرەتایی خانەکانی شێرپەنجەی هێلکەدانی پۆششی تازە جیاکراوەکانی لە نەخۆشانی تووشبوو بە شێرپەنجەی کیسی هێلکەدان کە تازە دەستنیشانکراون، دامەزراندووە. یەکێکیان لە شێرپەنجەی سیستادینۆی چڵکدار بوو و ئەوی دیکەیان لە شێرپەنجەی پلازمای پاپیلاری پلە بەرزەوە بوو. کاریگەری چارەسەری PNC-27 بە شێوەیەکی چەندایەتی بە چاودێری وردبینی ڕووناکی چۆنایەتی و تاقیکردنەوەی زیادبوونی خانەکانی MTT و هەروەها پێوانەکردنی لاکتات دیهایدرۆجیناز (LDH) هەڵسەنگێندرا. ئەنجامەکان دەریانخست کە PNC-27 گەشەی خانە شێرپەنجە سەرەتاییەکانی مرۆڤی کە تازە لە دوو شێرپەنجەی پۆششی هێلکەدان جیاکراونەتەوە بە شێوەیەکی وابەستە بە ژەمە دەرمانەکە ڕێگری دەکات و ژەهراویبوونی خانەیی بووە بۆیان. پێپتیدی کۆنترۆڵ PNC-29 هیچ کاریگەرییەکی لەسەر خانە شێرپەنجە سەرەتاییەکان نەبوو. سەرەڕای ئەوە، PNC-27 هەروەها ژەهراویکردنی خانەییە بۆ هێڵەکانی خانەکانی شێرپەنجەی هێلکەدانی مرۆڤ کە لەمێژە دامەزراوە و بەرگریان لە چارەسەری کیمیایی هەیە ^[6]..

بە کورتی، PNC-27، وەک پێپتیدێکی دژە شێرپەنجەی نوێ، توانای بەرچاو بۆ بەکارهێنان لە چەندین چارەسەری شێرپەنجەدا نیشان دەدات. لە بواری شێرپەنجەی خوێندا، PNC-27 کاریگەری کوشتنی هەڵبژێردراوی لەسەر شێرپەنجەی خوێنی توندی مایلۆید (بۆ نموونە، هێڵەکانی خانەکانی U937، OCI-AML3، و HL60) و خانەکانی K562 کەمیی p53 نیشان دا، و کاریگەری دژە وەرەمی کارامەی بەرزی بەدەستهێنا بە هاندانی نەکرۆزی خانەکان و دەردانی لاکتات دیهایدرۆجیناز. لە چارەسەرکردنی شێرپەنجەی هێلکەدان، تێکەڵکردنی PNC-27 و پاکلیتاکسێل کاریگەری هاوبەشی نیشان دا، کە دەتوانێت بە شێوەیەکی بەرچاو گەشەی وەرەمەکە ڕێگری بکات و هێشتا چالاکیی کوشتنی هەبێت دژی خانە بەرگریکارەکانی چارەسەری کیمیایی. سەرەڕای ئەوە، تێکەڵکردنی PNC-27 لەگەڵ دەرمانی لیپۆسۆمی (بۆ نموونە Doxil) وەک لیگاندی ئامانج دەتوانێت گەیاندنی تایبەت و کاریگەری دژە وەرەمی دەرمانەکە بۆ خانەکانی وەرەمی HDM2-پۆزەتیڤ بەرز بکاتەوە. کاریگەری ڕێگریکەری لەسەر خانە پێشینەکانی شێرپەنجەی هێلکەدانی پۆششی سەرەتایی زیاتر بەهای وەرگێڕانی کلینیکی پشتڕاست دەکاتەوە. لە ئێستادا، PNC-27 چووەتە قۆناغی یەکەمی تاقیکردنەوە کلینیکییەکانەوە، و لێکۆڵینەوەی کلینیکی زیاتر پێویستە بۆ چەسپاندنی سەلامەتی و کاریگەری درێژخایەنی، بەجۆرێک کە وەک چارەسەرێکی داهێنەرانە بۆ چارەسەرکردنی شێرپەنجە بەرەوپێش بچێت.

دەربارەی نووسەر

ئەو مادانەی سەرەوە هەموویان لەلایەن کۆمپانیای Cocer Peptides لێکۆڵینەوە و دەستکاری و کۆکراونەتەوە.

نووسەری گۆڤاری زانستی

سارافراز-یەزدی ئی توێژەرێکە کە پەیوەندی بە چەندین ڕێکخراوەوە هەیە، لەوانە نۆمۆکان، سەنتەری خوێنی نیویۆرک، زانکۆی زانستە تەندروستییەکانی SUNY Downstate، و نیویۆرک هاربەر ڤی ئەی مێد سیتر. ئەم پەیوەندیانە تیشک دەخەنە سەر بەشداریکردنی لە ژینگە جۆراوجۆرەکانی توێژینەوە و پزیشکیدا.

بەرژەوەندییە توێژینەوەکانی لە پۆلە جیاوازەکانی بابەتەکانی وەکو ئۆنکۆلۆژی، تەکنەلۆژیای تاقیگەی پزیشکی، دەرمانسازی و دەرمانسازی، بایۆکیمیا و بایۆلۆجیای گۆڕانکاری، و پزیشکی توێژینەوە و تاقیکاری دەگرێتەوە. کارەکانی لەم بوارانەدا ڕەنگدانەوەی شارەزایی بەرفراوان و خۆبەخشییەتی بۆ پێشخستنی زانست لەم بوارە گرنگانەی زانستی پزیشکی و توێژینەوەدا. لە ئاماژەی وەرگێڕانەکەدا هاتووە [3].

▎ وەرگێڕانی پەیوەندیدار

[1] تادی ئەی، گلیسۆن ئی ئێم، خەلیلی م، و هاوکارانی. نەکرۆزی خانەکانی وەرەمی دژە شێرپەنجەی هێڵەکانی خانەکانی شێرپەنجەی هێلکەدان لە پۆششی هێلکەدان پەیوەستە بە دەربڕینی بەرزی پڕۆتینی HDM-2 لە پەردەکانیاندا [J]. ساڵنامەی زانستی کلینیکی و تاقیگەیی، 2020،50(5):611-624. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/33067207/ .

[2] سووکراج کا، بۆون و بی، ئادلێر ڤی، و هاوکارانی. پێپتیدی دژە شێرپەنجە، PNC-27، شلبوونەوەی خانەی وەرەم وەک پێپتیدی تەواو [J]. چارەسەری کیمیایی و دەرمانناسی شێرپەنجە، 2010، 66(2):325-331.DOI:10.1007/s00280-009-1166-7.

[3] سارافراز-یەزدی ئی، مومین س، چیونگ د، و هاوکارانی. PNC-27، پێپتیدێکی کایمێریکی p53-Penetratin پێپتید بە HDM-2 دەبەسترێتەوە لە پێکهاتەیەکی هاوشێوەی p53 پێپتیددا، هاندەری دروستبوونی هەڵبژێردراوی پەردە-کونیلەیە و دەبێتە هۆی شێرپەنجەی خانەی شێرپەنجە [J]. بایۆمێدیسینز، 2022،10(5).DOI:10.3390/بایۆمێدیسینز10050945.

[4] دەربان ئێس ئەی، بادی ئەی، جەعفەری م ڕ. پێپتیدی دژە شێرپەنجەی PNC27 وەک لیگاندی ئامانجدار کاریگەری دژە وەرەمی دۆکسیل لە خانەکانی دەربڕینی HDM2 بە شێوەیەکی بەرچاو باشتر کرد [J]. نانۆپزیشکی، 2017،12(12):1475-1490.DOI:10.2217/nnm-2017-0069.

[5] ئالاگکیۆزیدیس ئی، گۆرێلیک سی، شا ت، و هاوکارانی. هاوکاری نێوان پاکلیتاکسێل و پێپتیدی دژە شێرپەنجەی PNC-27 لە چارەسەرکردنی شێرپەنجەی هێلکەدان (کشانەوە لە Vol 47, Pg 271, 2017)[J]. ساڵنامەی زانستی کلینیکی و تاقیگەیی، 2017،47(4). https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/28667027/ هیوای خواست لەسەر ئەم بابەتە .

[6] سارافراز-یەزدی ئی، گۆرێلیک سی، واگرێیچ ئەی ئاڕ، و هاوکارانی. کاریگەری دەرمانی دژە شێرپەنجەی PNC-27 لە چارەسەرکردنی شێرپەنجەی هێلکەدانی پۆششی وەرگیراو لە نەخۆش [J]. ساڵنامەی زانستی کلینیکی و تاقیگەیی، 2015، 45(6): 650-658. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/26663795/ هیوای خواست لەسەر ئەم بابەتە .

هەموو ئەو بابەت و زانیارییە بەرهەمانەی کە لەم ماڵپەڕەدا پێشکەش دەکرێن تەنیا بۆ بڵاوکردنەوەی زانیاری و مەبەستی پەروەردەییە.  

ئەو بەرهەمانەی لەم ماڵپەڕەدا دابینکراون تەنها بۆ لێکۆڵینەوە لە ناو ئامێری پشکنیندا دانراون. توێژینەوەکانی ناو ئامێری پشکنینی دەرەکی (بە لاتینی: *لە شووشەدا*، واتە لە کەلوپەلی شووشەدا) لە دەرەوەی جەستەی مرۆڤ ئەنجام دەدرێت. ئەم بەرهەمانە دەرمان نین، لەلایەن ئیدارەی خۆراک و دەرمانی ئەمریکا (FDA) پەسەند نەکراون و نابێت بۆ ڕێگریکردن، چارەسەرکردن، یان چارەسەرکردنی هیچ حاڵەتێکی پزیشکی، نەخۆشی، یان نەخۆشییەک بەکاربهێنرێن. بە پێی یاسا بە توندی قەدەغەیە کە ئەم بەرهەمانە بە هەر شێوەیەک بێت بخرێتە ناو جەستەی مرۆڤ یان ئاژەڵەوە.