Από την Cocer Peptides
πριν από 1 μήνα
ΟΛΑ ΤΑ ΑΡΘΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΠΟΥ ΠΑΡΕΧΟΝΤΑΙ ΣΕ ΑΥΤΗ ΤΗΝ ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΑ ΕΙΝΑΙ ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΑ ΓΙΑ ΔΙΑΔΟΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥΣ ΣΚΟΠΟΥΣ.
Τα προϊόντα που παρέχονται σε αυτόν τον ιστότοπο προορίζονται αποκλειστικά για έρευνα in vitro. Η έρευνα in vitro (Λατινικά: *in glass*, που σημαίνει σε γυάλινα σκεύη) διεξάγεται εκτός του ανθρώπινου σώματος. Αυτά τα προϊόντα δεν είναι φαρμακευτικά προϊόντα, δεν έχουν εγκριθεί από τον Οργανισμό Τροφίμων και Φαρμάκων των ΗΠΑ (FDA) και δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται για την πρόληψη, τη θεραπεία ή τη θεραπεία οποιασδήποτε ιατρικής πάθησης, ασθένειας ή πάθησης. Απαγορεύεται αυστηρά από το νόμο η εισαγωγή αυτών των προϊόντων στο σώμα του ανθρώπου ή του ζώου σε οποιαδήποτε μορφή.
Επισκόπηση
Αυτό το άρθρο διερευνά τους μηχανισμούς με τους οποίους τα γηρασμένα κύτταρα συμβάλλουν στην εμφάνιση και την εξέλιξη της νόσου του Alzheimer (AD). Η νόσος του Αλτσχάιμερ είναι μια κοινή νευροεκφυλιστική διαταραχή που επηρεάζει κυρίως τους ηλικιωμένους, που χαρακτηρίζεται από προοδευτική γνωστική εξασθένηση και ελλείμματα συμπεριφοράς. Καθώς ο παγκόσμιος πληθυσμός γερνά, η συχνότητα της ΝΑ συνεχίζει να αυξάνεται ετησίως, επιβάλλοντας σημαντική επιβάρυνση στην κοινωνία και τις οικογένειες. Αν και έχει σημειωθεί σημαντική πρόοδος στην έρευνα για την AD, η ακριβής αιτιολογία και παθογένεση παραμένουν ασαφή. Ως ένας από τους κύριους παράγοντες κινδύνου για την AD, η κυτταρική γήρανση έχει συγκεντρώσει αυξανόμενη προσοχή τα τελευταία χρόνια για τον ρόλο της στην παθογένεση της AD. Η συσσώρευση γηρασμένων κυττάρων στο σώμα συνδέεται στενά με την εμφάνιση και την εξέλιξη διαφόρων ασθενειών που σχετίζονται με την ηλικία. Τα γηρασμένα κύτταρα διαδραματίζουν κρίσιμο ρόλο στην παθολογική διαδικασία της AD και η αποσαφήνιση των μηχανισμών δράσης τους είναι μεγάλης σημασίας για την ανάπτυξη νέων θεραπειών για την AD.

Εικόνα 1. Οι παθογόνες πρωτεΐνες της νόσου του Alzheimer συμβάλλουν στη γήρανση των εγκεφαλικών κυττάρων. (α) Επισκόπηση της αλληλεπίδρασης μεταξύ γηρασμένων εγκεφαλικών κυττάρων με αμυλοειδείς πλάκες και παθογόνο ταυ. (β-ε) Λεπτομερής προβολή κάθε αντίστοιχου τύπου κυττάρου και σχετιζόμενων με τη γήρανση χαρακτηριστικών που αναφέρονται στη βιβλιογραφία: (β) νευρώνας, (γ) μικρογλοία, (δ) πρόδρομο κύτταρο ολιγοδενδροκυττάρων/ολιγοδενδροκυττάρων, (ε) αστροκύτταρο και (στ) αιματοεγκεφαλικός φραγμός (BBB) με έλκη και άκρα κύτταρα διακυβεύτηκε την ακεραιότητα BBB στο AD.
Επισκόπηση των γηρασμένων κυττάρων
(1) Ορισμός και χαρακτηριστικά των γηρασμένων κυττάρων
Η γήρανση αναφέρεται στη μη αναστρέψιμη διακοπή της ανάπτυξης των κυττάρων αφού υποβληθούν σε έναν ορισμένο αριθμό διαιρέσεων ή εκτεθούν σε διάφορους παράγοντες στρες (όπως οξειδωτικό στρες, βλάβη DNA, βράχυνση τελομερών κ.λπ.). Τα γηρασμένα κύτταρα παρουσιάζουν μοναδικά φαινοτυπικά χαρακτηριστικά, όπως αυξημένο κυτταρικό όγκο, ισοπέδωση και αυξημένη δραστηριότητα β-γαλακτοσιδάσης (β-gal), που είναι ένας ευρέως χρησιμοποιούμενος βιολογικός δείκτης για την αναγνώριση γηρασμένων κυττάρων. Επιπρόσθετα, τα γηρασμένα κύτταρα παρουσιάζουν ανοδική ρύθμιση των αναστολέων κινάσης που εξαρτώνται από κυκλίνη (όπως p16INK4a και p21Cip1), οι οποίοι αναστέλλουν την εξέλιξη του κυτταρικού κύκλου, προκαλώντας τη διακοπή των κυττάρων στη φάση G1 ή τη φάση G2/M και έτσι αποτρέποντας την περαιτέρω διαίρεση.
Μηχανισμοί Σχηματισμού Γηρασμένων Κυττάρων
1. Οξειδωτικό στρες και βλάβες στο DNA: Το οξειδωτικό στρες είναι ένας βασικός επαγωγέας της κυτταρικής γήρανσης. Υπό κανονικές φυσιολογικές συνθήκες, η παραγωγή και η κάθαρση των ενεργών ειδών οξυγόνου (ROS) εντός των κυττάρων βρίσκονται σε δυναμική ισορροπία. Ωστόσο, με τη γήρανση ή κάτω από ορισμένες παθολογικές συνθήκες, η αυξημένη παραγωγή ROS οδηγεί σε βλάβη του DNA. Όταν η βλάβη του DNA συσσωρεύεται σε κάποιο βαθμό και δεν μπορεί να επιδιορθωθεί αποτελεσματικά, ενεργοποιείται μια σειρά από μονοπάτια σηματοδότησης, όπως τα σηματοδοτικά μονοπάτια p53-p21 και p16-Rb, ωθώντας τα κύτταρα να εισέλθουν σε κατάσταση γηρασμού. Στον εγκεφαλικό ιστό ασθενών με νόσο Αλτσχάιμερ, τα επίπεδα οξειδωτικού στρες είναι σημαντικά αυξημένα, οδηγώντας σε αυξημένη βλάβη του DNA στους νευρώνες και τα νευρογλοιακά κύτταρα, τα οποία με τη σειρά τους προκαλούν κυτταρική γήρανση.
2. Βραχύνωση τελομερών: Τα τελομερή είναι επαναλαμβανόμενες αλληλουχίες DNA στα άκρα των χρωμοσωμάτων που σταδιακά βραχύνονται με την κυτταρική διαίρεση. Όταν τα τελομερή βραχύνουν σε ένα ορισμένο μήκος, πυροδοτούν σήματα γήρανσης. Στα νευρικά βλαστοκύτταρα, η βράχυνση των τελομερών συνδέεται στενά με την έναρξη της γήρανσης, η οποία μπορεί να βλάψει την ικανότητα αυτο-ανανέωσης και διαφοροποίησης των νευρικών βλαστοκυττάρων, επηρεάζοντας έτσι τη φυσιολογική ανάπτυξη και λειτουργία του νευρικού συστήματος.
Ο Μηχανισμός Δράσης των Γηρασμένων Κυττάρων στη Νόσο του Αλτσχάιμερ
(1) Πρόκληση Νευροφλεγμονής
1. Ο ρόλος του εκκριτικού φαινοτύπου που σχετίζεται με τη γήρανση (SASP): Τα γηρασμένα κύτταρα εμφανίζουν έναν μοναδικό εκκριτικό φαινότυπο που είναι γνωστός ως εκκριτικός φαινότυπος που σχετίζεται με τη γήρανση (SASP). Το SASP περιλαμβάνει διάφορες κυτοκίνες, χημειοκίνες, αυξητικούς παράγοντες και πρωτεάσες, όπως η ιντερλευκίνη-6 (IL-6), η ιντερλευκίνη-8 (IL-8) και ο παράγοντας νέκρωσης όγκου-α (TNF-α). Στον εγκεφαλικό ιστό ασθενών με νόσο του Αλτσχάιμερ, τα γηρασμένα νευρογλοιακά κύτταρα και οι νευρώνες εκκρίνουν μεγάλες ποσότητες παραγόντων SASP, οι οποίοι μπορούν να ενεργοποιήσουν τα γύρω κύτταρα του ανοσοποιητικού και να πυροδοτήσουν χρόνιες φλεγμονώδεις αποκρίσεις. Η IL-6 και ο TNF-α προάγουν την ενεργοποίηση των μικρογλοίων, προκαλώντας τη μετάβασή τους από μια κατάσταση ηρεμίας σε μια προφλεγμονώδη κατάσταση, απελευθερώνοντας περισσότερους φλεγμονώδεις μεσολαβητές και επιδεινώνοντας περαιτέρω τη νευροφλεγμονή. Αυτό το χρόνιο φλεγμονώδες περιβάλλον βλάπτει τους νευρώνες, βλάπτει τη συναπτική λειτουργία και οδηγεί σε γνωστική δυσλειτουργία.
2. Επιδράσεις στα νευρογλοιακά κύτταρα: Η γήρανση των αστροκυττάρων και των μικρογλοίων παίζει βασικό ρόλο στη νευροφλεγμονή της AD. Τα γηρασμένα αστροκύτταρα εκκρίνουν παράγοντες SASP που προάγουν τη συσσώρευση και εναπόθεση του β-αμυλοειδούς (Αβ) ενώ αναστέλλουν την κάθαρσή του. Η γήρανση των μικρογλοίων μειώνει την ικανότητά τους να φαγοκυτταρώνουν το Αβ, εμποδίζοντας την αποτελεσματική κάθαρση των πλακών Αβ στον εγκέφαλο. Αντίθετα, απελευθερώνουν περισσότερους φλεγμονώδεις παράγοντες, δημιουργώντας έναν φαύλο κύκλο που επιδεινώνει τη νευροφλεγμονή και τον νευροεκφυλισμό.

Σχήμα 2 Οι δείκτες κυτταρικής γήρανσης είναι αυξημένοι στους εγκεφάλους ποντικών hTau που μοντελοποιούν την ταυοπάθεια της AD.
(2) Προώθηση Νευροεκφυλισμού
1. Άμεση βλάβη στους νευρώνες: Ορισμένες κυτοκίνες και πρωτεάσες που εκκρίνονται από γηρασμένα κύτταρα μπορούν να βλάψουν άμεσα τους νευρώνες. Οι μεταλλοπρωτεϊνάσες μήτρας (MMPs) είναι ένα από τα συστατικά του εκκριτώματος που σχετίζεται με τη γήρανση (SASP), το οποίο μπορεί να αποικοδομήσει την εξωκυτταρική μήτρα και τις πρωτεΐνες που σχετίζονται με τους νευροδιαβιβαστές, διαταράσσοντας τη δομή και τη λειτουργία των νευρώνων. Τα ROS που παράγονται από γηρασμένα κύτταρα μπορούν επίσης να προκαλέσουν οξειδωτική βλάβη στους νευρώνες, οδηγώντας σε νευρωνική απόπτωση και θάνατο. Στον εγκεφαλικό ιστό ασθενών με AD, η νευρωνική γήρανση συνδέεται στενά με τον κυτταρικό θάνατο, ο οποίος μπορεί να είναι ένας από τους βασικούς παράγοντες που συμβάλλουν στη γνωστική δυσλειτουργία.
2. Παρεμβολή στη μετάδοση νευροδιαβιβαστών: Η παρουσία γηρασμένων κυττάρων μπορεί επίσης να διαταράξει τη σύνθεση, την απελευθέρωση και τη μετάδοση των νευροδιαβιβαστών. Οι φλεγμονώδεις παράγοντες μπορούν να αναστείλουν τη σύνθεση της ακετυλοχολίνης, ενός νευροδιαβιβαστή απαραίτητου για τη διατήρηση της φυσιολογικής γνωστικής λειτουργίας. Επιπρόσθετα, ορισμένοι παράγοντες που εκκρίνονται από γηρασμένα κύτταρα μπορεί να επηρεάσουν την έκφραση και τη λειτουργία των υποδοχέων νευροδιαβιβαστών, οδηγώντας σε ανώμαλη σηματοδότηση νευροδιαβιβαστών, εξασθενίζοντας περαιτέρω την επικοινωνία και την επεξεργασία πληροφοριών μεταξύ των νευρώνων και ως εκ τούτου πυροδοτώντας γνωστικές βλάβες.
(3) Αλλαγές στη Διακυτταρική Επικοινωνία
1. Μη φυσιολογική παρακρινική σηματοδότηση: Τα γηρασμένα κύτταρα επικοινωνούν με τα γύρω κύτταρα μέσω παρακρινικής σηματοδότησης εκκρίνοντας παράγοντες SASP. Αυτοί οι παράγοντες μπορούν να επηρεάσουν τη λειτουργία και τη μοίρα των γειτονικών κυττάρων, οδηγώντας σε διακοπή του δικτύου ενδοκυττάριας επικοινωνίας. Στον εγκεφαλικό ιστό ασθενών με AD, οι παράγοντες SASP που εκκρίνονται από γερασμένα νευρογλοιακά κύτταρα μπορούν να επηρεάσουν την ανάπτυξη, την επιβίωση και τη διαφοροποίηση των νευρώνων, ενώ επηρεάζουν επίσης το μικροπεριβάλλον των νευρικών βλαστοκυττάρων, αναστέλλοντας τον πολλαπλασιασμό και τη διαφοροποίησή τους, επηρεάζοντας έτσι τις διαδικασίες νευρικής αναγέννησης και επιδιόρθωσης.
2. Διαταραχή των μεσοκυττάριων συνδέσεων: Τα γηρασμένα κύτταρα μπορεί επίσης να διαταράξουν τις δομές μεσοκυττάριας σύνδεσης, όπως οι σφιχτές συνδέσεις και οι συνδέσεις κενού. Στον αιματοεγκεφαλικό φραγμό, η γήρανση των ενδοθηλιακών κυττάρων οδηγεί σε μειωμένη έκφραση πρωτεϊνών σφιχτής σύνδεσης, αυξάνοντας τη διαπερατότητα του αιματοεγκεφαλικού φραγμού και επιτρέποντας στις επιβλαβείς ουσίες να εισέλθουν πιο εύκολα στον εγκεφαλικό ιστό, επιδεινώνοντας τη νευροφλεγμονή και τον νευροεκφυλισμό. Οι διασταυρώσεις μεταξύ των νευρώνων είναι ζωτικής σημασίας για τη μετάδοση ηλεκτρικών σημάτων και τον μεταβολικό συντονισμό μεταξύ των νευρώνων. Παράγοντες που εκκρίνονται από γηρασμένα κύτταρα μπορεί να διαταράξουν τη λειτουργία των κενών συνδέσεων, επηρεάζοντας τη συγχρονισμένη δραστηριότητα και τη μετάδοση πληροφοριών μεταξύ των νευρώνων.
(4) Επιδράσεις στο μικροπεριβάλλον των νευρικών βλαστοκυττάρων
1. Αναστολή του πολλαπλασιασμού και της διαφοροποίησης των νευρικών βλαστοκυττάρων: Τα νευρικά βλαστοκύτταρα υπάρχουν στον εγκέφαλο των ενήλικων θηλαστικών και έχουν την ικανότητα να αυτοανανεώνονται και να διαφοροποιούνται σε νευρώνες, αστροκύτταρα και ολιγοδενδροκύτταρα. Οι παράγοντες SASP που εκκρίνονται από γηρασμένα κύτταρα μπορούν να αλλάξουν το μικροπεριβάλλον των νευρικών βλαστοκυττάρων, αναστέλλοντας τον πολλαπλασιασμό και τη διαφοροποίησή τους. Ορισμένες κυτοκίνες στο SASP μπορούν να ρυθμίσουν προς τα πάνω την έκφραση των αναστολέων κινάσης που εξαρτώνται από κυκλίνη, προκαλώντας τη διακοπή των νευρικών βλαστοκυττάρων σε συγκεκριμένα στάδια του κυτταρικού κύκλου και την αδυναμία να υποστούν κανονική διαίρεση και διαφοροποίηση. Οι φλεγμονώδεις παράγοντες που εκκρίνονται από τα γηρασμένα κύτταρα μπορεί επίσης να επηρεάσουν την κατεύθυνση διαφοροποίησης των νευρικών βλαστοκυττάρων, αναγκάζοντάς τα να διαφοροποιούνται περισσότερο σε νευρογλοιακά κύτταρα παρά σε νευρώνες, επηρεάζοντας έτσι τη νευρική αναγέννηση και επιδιόρθωση.
2. Επίδραση στη μετανάστευση νευρικών βλαστοκυττάρων: Η μετανάστευση νευρικών βλαστοκυττάρων είναι κρίσιμη για τον σωστό εντοπισμό και τη λειτουργική τους δραστηριότητα εντός του εγκεφάλου. Ορισμένοι παράγοντες που εκκρίνονται από γηρασμένα κύτταρα μπορεί να παρεμβαίνουν στη μετανάστευση νευρικών βλαστοκυττάρων, εμποδίζοντάς τα από τη μετανάστευση σε περιοχές που χρειάζονται επισκευή. Η μη φυσιολογική έκφραση των χημειοκινών μπορεί να αλλάξει την κατεύθυνση μετανάστευσης των νευρικών βλαστοκυττάρων, εμποδίζοντάς τα να φτάσουν στο σημείο του τραυματισμού για επισκευή, μειώνοντας έτσι την ικανότητα αυτο-επισκευής του νευρικού συστήματος.
Στρατηγικές θεραπείας της νόσου του Αλτσχάιμερ που στοχεύουν τα γηρασμένα κύτταρα
(1) Σενολυτικά
1. Μηχανισμός δράσης: Τα σενολυτικά είναι μια κατηγορία ενώσεων που μπορούν να εξαλείψουν επιλεκτικά τα γηρασμένα κύτταρα. Οι μηχανισμοί δράσης τους περιλαμβάνουν κυρίως την πρόκληση απόπτωσης των γηρασμένων κυττάρων και την αναστολή των οδών σηματοδότησης αντι-αποπτωτικών κυττάρων γηρασμένων κυττάρων. Το dasatinib και η κερσετίνη είναι επί του παρόντος οι πιο μελετημένοι συνδυασμοί σενολυτικών. Το dasatinib μπορεί να αναστείλει τις οδούς σηματοδότησης της υπερενεργοποιημένης κινάσης στα γηρασμένα κύτταρα, ενώ η κερσετίνη ενισχύει τα αποτελέσματα του dasatinib. Όταν χρησιμοποιούνται σε συνδυασμό, μπορούν επιλεκτικά να προκαλέσουν απόπτωση σε γηρασμένα κύτταρα και να μειώσουν τη συσσώρευσή τους στο σώμα.
2. Πρόοδος σε πειράματα και κλινικές μελέτες σε ζώα: Σε πειράματα σε ζώα, η θεραπεία ποντικών μοντέλου AD με παράγοντες κάθαρσης γηρασμένων κυττάρων μείωσε σημαντικά τον αριθμό των γηρασμένων κυττάρων στον εγκέφαλο, μείωσε τα επίπεδα νευροφλεγμονής και βελτίωσε τη γνωστική λειτουργία. Μελέτες διαπίστωσαν ότι μετά τη χορήγηση θεραπείας συνδυασμού dasatinib και κερκετίνης σε ποντίκια μοντέλου AD, η ποσότητα των πλακών Αβ στον εγκέφαλο μειώθηκε, η νευρωνική βλάβη μειώθηκε και οι ικανότητες χωρικής μάθησης και μνήμης βελτιώθηκαν.

Εικόνα 3 Η κυτταρική γήρανση ως συστατικό της υγιούς γήρανσης και της AD.
(2) διαμορφωτές εκκριτικού φαινοτύπου που σχετίζονται με τη γήρανση (Senomorphics)
1. Μηχανισμός δράσης: Τα Senomorphics στοχεύουν στη ρύθμιση της έκκρισης των παραγόντων SASP από τα γηρασμένα κύτταρα, μειώνοντας τις επιβλαβείς επιπτώσεις τους στα γύρω κύτταρα. Ορισμένα αντιφλεγμονώδη φάρμακα μπορούν να αναστείλουν την έκφραση και την έκκριση φλεγμονωδών παραγόντων στο SASP, ανακουφίζοντας τη νευροφλεγμονή. Ορισμένες ενώσεις μικρού μορίου μπορούν να ρυθμίσουν τις μεταβολικές οδούς των γηρασμένων κυττάρων, αλλάζοντας τη σύνθεση του SASP για να αποδυναμώσουν τις επιβλαβείς επιδράσεις του στα γύρω κύτταρα.
2. Πιθανές προοπτικές εφαρμογής: Το πλεονέκτημα των διαμορφωτών εκκριτικού φαινοτύπου που σχετίζονται με τη γήρανση έγκειται στην ικανότητά τους να βελτιώνουν το μικροπεριβάλλον των ιστών ρυθμίζοντας την εκκριτική λειτουργία των γηρασμένων κυττάρων αντί να τα εξαλείφουν άμεσα. Αυτό μπορεί να αποφύγει ορισμένους πιθανούς κινδύνους που σχετίζονται με παράγοντες κάθαρσης γηρασμένων κυττάρων, όπως μη ειδική βλάβη σε φυσιολογικά κύτταρα. Επομένως, οι διαμορφωτές εκκριτικού φαινοτύπου που σχετίζονται με τη γήρανση έχουν ευρείες προοπτικές εφαρμογής και μπορεί να εμφανιστούν ως μια νέα θεραπευτική στρατηγική για την AD.
Σύναψη
Τα γηρασμένα κύτταρα παίζουν πολύπλευρο ρόλο στην εμφάνιση και την εξέλιξη της νόσου του Αλτσχάιμερ. Μέσω μηχανισμών όπως η πρόκληση νευροφλεγμονής, η προώθηση του νευροεκφυλισμού, η αλλαγή της ενδοκυτταρικής επικοινωνίας και ο επηρεασμός του μικροπεριβάλλοντος των νευρικών βλαστοκυττάρων, τα γηρασμένα κύτταρα επιδεινώνουν την παθολογική διαδικασία της AD. Θεραπευτικές στρατηγικές που στοχεύουν τα γηρασμένα κύτταρα, όπως η ανάπτυξη παραγόντων κάθαρσης των γηρασμένων κυττάρων και διαμορφωτών εκκριτικού φαινοτύπου που σχετίζονται με τη γήρανση, προσφέρουν νέες επιλογές για τη θεραπεία της AD.
Πηγές
[1] Hudson HR, Sun X, Orr M E. Τύποι γηρασμένων εγκεφαλικών κυττάρων στη νόσο του Alzheimer: Παθολογικοί μηχανισμοί και θεραπευτικές ευκαιρίες [J]. Neurotherapeutics, 2025,22(3):e519.DOI:https://doi.org/10.1016/j.neurot.2024.e00519.
[2] Singh S, Bhatt L K. Targeting Cellular Senescence: A Potential Therapeutic approach for Alzheimer's Disease[J]. Current Molecular Pharmacology, 2024,17(1):e2033282951.DOI:10.2174/ 18744672176 66230601113430.
[3] Li R, Li Y, Zuo H, et al. Το αμυλοειδές Alzheimer-$eta$ επιταχύνει τη γήρανση των κυττάρων και καταστέλλει το SIRT1 στα ανθρώπινα νευρικά βλαστοκύτταρα[J]. Biomolecules, 2024,14. https://api.semanticscholar.org/CorpusID:267505532
[4] Gaikwad S, Senapati S, Haque M, et al. Η γήρανση, η φλεγμονή του εγκεφάλου και το ολιγομερές tau οδηγούν τη γνωστική έκπτωση στη νόσο του Alzheimer: Στοιχεία από κλινικές και προκλινικές μελέτες [J]. Alzheimer's & Dementia, 2023,20.DOI:10.1002/alz.13490.
[5] Dorigatti AO, Riordan R, Yu Z, et al. Κυτταρική γήρανση του εγκεφάλου σε μοντέλα ποντικών της νόσου του Alzheimer[J]. Geroscience, 2022,44(2):1157-1168.DOI:10.1007/s11357-022-00531-5.
[6] Tecalco-Cruz AC, Zepeda-Cervantes J, López-Canovas L, et al. Cellular Senescence and ApoE4: Their Repercussion in Alzheimer's Disease[J]. Cns & Neurological Disorders-Drug Targets, 2021,20(9):778-785.DOI:10.2174/ 18715273206 66210628102721.
[7] Wang E, Lee S. Senolytics in a Model of Alzheimer's Disease[J]. Innovation in Aging, 2021,5(Supplement_1):637.DOI:10.1093/geroni/igab046.2420.
[8] Amram S, Iram T, Lazdon E, et al. Η γήρανση των αστροκυττάρων σε ένα μοντέλο ποντικού με νόσο Alzheimer προκαλείται από το TGF-$eta$1 και έχει ως αποτέλεσμα νευροτοξικότητα[J]. Biorxiv, 2019. https://api.semanticscholar.org/CorpusID:203896370
[9] Perez V I. Επιδράσεις κατά της γήρανσης των κυττάρων της ραπαμυκίνης και ο ρόλος τους σε ασθένειες, συμπεριλαμβανομένης της νόσου του Αλτσχάιμερ [J]. Innovation in Aging, 2019,3(Supplement_1):S370.DOI:10.1093/geroni/igz038.1352.