Cocer Peptides हांणी
1 म्हयनो आदीं
ह्या संकेतथळार दिल्ले सगळे लेख आनी उत्पादन माहिती फकत म्हायती प्रसार आनी शिक्षणीक उद्देशां खातीर आसात.
ह्या संकेतथळार दिल्ले उत्पाद फकत इन विट्रो संशोधनाक आसात. आंतकड्यांनी संशोधन (लॅटीन: *कंवचेंत*, म्हळ्यार कंवचेच्या आयदनांत) मनशाचे कुडीभायर जाता. हे उत्पाद वखदां न्हय, अमेरिकेच्या अन्न आनी वखदां प्रशासनान (FDA) मान्यताय दिवंक ना, आनी खंयचेय वैजकी स्थिती, रोग वा दुयेंस आडावंक, उपचार करपाक वा बरे करपाक वापरूंक फावना. मनशाच्या वा जनावरांच्या कुडींत खंयच्याय रुपांत हीं उत्पादनां हाडपाक कायद्यान खर बंदी आसा.
एक नियाळ
ह्या लेखांत आल्झायमर दुयेंस (AD) सुरू जावपाक आनी वाडपाक वृद्धावस्थीत पेशी कशीं योगदान दितात हाचो अभ्यास केला. आल्झायमर हो एक सामान्य तंत्रिका विकृती विकार मुखेलपणान जाण्ट्यांक जाता, ताचें खाशेलपण म्हळ्यार प्रगतीशील संज्ञानात्मक दुर्बलताय आनी वागणूक उणी जावप. संवसारांतली लोकसंख्या वाडत वता तशी एडीचें प्रमाण वर्सुकी वाडत आसा आनी समाजाचेर आनी कुटुंबांचेर म्हत्वाचो भार पडटा. एडी संशोधनांत म्हत्वाची प्रगती जाल्या तरी ताचें नेमकें निमित्त आनी रोगजंतू निर्माण जावंक ना. एडीचो एक मुखेल जोखीम घटक म्हूण एडीच्या रोगजंतू निर्माणांत जावपी भुमिकेखातीर कोशिकीय वृद्धावस्था हाका लागून हालींच्या वर्सांनी चडांत चड लक्ष मेळ्ळां. कुडींत वृद्धावस्थीत पेशी एकठांय जावपाचो संबंद पिरायेप्रमाण वेगवेगळ्या रोगांची सुरवात आनी वाड हांचेकडेन लागींचो आसता. एडीचे रोगजन्य प्रक्रियेंत वृद्धावस्थीत पेशींची म्हत्वाची भुमिका आसता आनी तांची क्रियेची यंत्रणा स्पश्ट करप हें एडीचेर नवे उपचार तयार करपाखातीर व्हड म्हत्वाचे आसात.

आकृती 1. आल्झायमर रोग रोगजंतू निर्माण करपी प्रथिनां मेंदवाच्या पेशींचें वृद्धावस्था जावपाक योगदान दितात. (अ) अॅमिलॉयड प्लेक आनी रोगजंतू निर्माण करपी टॉ हांचेकडेन जावपी वृद्धाश्रमांतल्या मेंदवाच्या पेशींमदल्या परस्पर संबंदाची नियाळ. (ब-इ) साहित्यांत कळयल्ल्या दर एका त्या त्या पेशी प्रकाराचें आनी वृद्धावस्था संबंदीत खाशेलपणांचें सविस्तर दृश्य: (ब) तंत्रिका कोशिका, (क) मायक्रोग्लिआ, (ड) ऑलिगोडेंड्रोसाइट/ओलिगोडेंड्रोसाइट पूर्ववर्ती कोशिका, (इ) एस्ट्रोसायट आनी (च) रगत-मेंदू आडखळ (BBB) हातूंत अंतःस्थल पेशी, पेरिसायटी आनी एस्ट्रोसायटीस हांचो आस्पाव जाता, दाखोवप एडींत बीबीबी अखंडतेकडेन तडजोड केल्ली.
सेनेसेंट पेशींची नियाळ
(१) वृद्धाधीन पेशींची व्याख्या आनी खाशेलपणां
विशिश्ट संख्येन विभाजन जाले उपरांत वा वेगवेगळ्या ताण घटकांक (देखीक- ऑक्सिडीभवन ताण, डीएनए हानी, टेलोमेर ल्हान जावप आदी) संपर्कांत आयल्या उपरांत पेशींची वाड अपरिवर्तनीय आडावप म्हळ्यार वृद्धावस्था. वृद्धावस्थीत पेशींनी खाशेलीं फेनोटायपीक खाशेलपणां दिसून येतात, तातूंत पेशीचें प्रमाण वाडप, सपाट जावप आनी β-गॅलॅक्टोसिडेज (β-gal) क्रियाशीलताय वाडप हांचो आस्पाव जाता, हो वृद्धावस्था आशिल्ल्या पेशींची वळख करपाखातीर सादारणपणान वापरतात तो जैविक निशाण. तेभायर वृद्धावस्थीत पेशींत सायक्लिन-आदारीत काइनेझ प्रतिबंधक (देखीक p16INK4a आनी p21Cip1) हांचें अपरेग्युलेशन दिसून येता, जे कोशिका चक्राची प्रगती आडायतात, जाका लागून कोशिका जी 1 टप्प्यांत वा जी 2/एम अवस्थांत अटक जातात आनी ताका लागून फुडलें विभाजन आडावप जाता.
सेनेसेंट पेशी निर्मितीची यंत्रणा
1. ऑक्सिडीभवन ताण आनी डीएनए हानी: ऑक्सिडीभवन ताण हो कोशिकीय वृद्धावस्थाचो एक मुखेल प्रेरणा. सामान्य शारिरीक परिस्थितींत कोशिकांभितर प्रतिक्रियाशील ऑक्सिजन प्रजातींचें (ROS) उत्पादन आनी निवळावणी गतिकी समतोलांत आसता. पूण पिराय वाडत वचत वा कांय रोगजन्य परिस्थितींत आरओएस उत्पादन वाडल्यार डीएनएचें नुकसान जाता. जेन्ना डीएनएचें नुकसान कांय प्रमाणांत एकठांय जाता आनी ताची प्रभावीपणान दुरुस्ती करपाक मेळना तेन्ना p53-p21 आनी p16-Rb संकेत मार्गांसारक्या संकेत मार्गांची माळ सक्रिय जाता आनी ताका लागून पेशी वृद्धावस्था अवस्थेंत प्रवेश करतात. आल्झायमर दुयेंसाच्या दुयेंतीच्या मेंदवाच्या ऊतकांत ऑक्सिडीभवन ताण पातळी खूब वाडटा, जाका लागून तंत्रिका कोशिका आनी ग्लिया पेशींतल्या डीएनएचें नुकसान वाडटा आनी ताका लागून कोशिकीय वृद्धावस्था निर्माण जाता.
2. टेलोमेर ल्हान जावप: टेलोमेर हे गुणसुत्रांच्या तोंकांचेर परत परत येवपी डीएनए क्रमांक आसून ते पेशी विभागणीवांगडा ल्हव ल्हव ल्हान जातात. जेन्ना टेलोमेर एका खाशेल्या लांबायमेरेन ल्हान जातात तेन्ना तातूंतल्यान वृद्धावस्था संकेत सुरू जातात. तंत्रिका कांड पेशींत टेलोमेर ल्हान जावपाचो संबंद वृद्धावस्था सुरू जावपाक लागींचो आसता, जाका लागून तंत्रिका कांड पेशींची स्वताची नूतनीकरण आनी भेद करपाची तांक इबाडूंक शकता आनी ताका लागून तंत्रिका तंत्राचे सामान्य विकास आनी कार्याचेर परिणाम जावं येता.
आल्झायमर दुयेंसांतल्या सेनेसेंट पेशींची क्रियेची यंत्रणा
(१) तंत्रिका दाहकतायेची प्रेरणा
. एसएएसपींत इंटरल्युकिन-६ (IL-6), इंटरल्युकिन-8 (IL-8) आनी ट्यूमर नेक्रोसिस फॅक्टर-α (TNF-α) अशे वेगवेगळे सायटोकायन, केमोकायन, वाडीचो घटक आनी प्रोटीज हांचो आस्पाव जाता. आल्झायमर दुयेंसाच्या दुयेंतीच्या मेंदवाच्या ऊतकांत, वृद्धावस्था जाल्लीं ग्लिअल पेशी आनी तंत्रिका कोशिका व्हड प्रमाणांत एसएएसपी घटक स्रावीत करतात, जाका लागून भोंवतणच्यो रोगप्रतिकार पेशी सक्रिय करूं येतात आनी चिरकालीन दाहक प्रतिसाद सुरू जावंक शकतात. आयएल-६ आनी टीएनएफ-अॅलॅफा हांणी मायक्रोग्लिआच्या सक्रियतायेक चालना दितात, ताका लागून तांकां शांत अवस्थेंतल्यान दाहक अवस्थेंत संक्रमण जाता, जाका लागून चड दाहक मध्यस्थ सोडटात आनी तंत्रिका दाह आनीक वाडटा. ह्या दीर्घकाळ चलपी दाहक वातावरण तंत्रिका कोशिकांचें नुकसान करता, सिनॅप्टिक कार्य इबाडटा आनी संज्ञानात्मक विकृतताय निर्माण करता.
2. ग्लिअल पेशींचेर परिणाम: एडी तंत्रिका दाहकतायेंत एस्ट्रोसायटीस आनी मायक्रोग्लिआ हांची पिराय वाडपाची मुखेल भुमिका आसता. पिराय वाडपी एस्ट्रोसायटीस एसएएसपी घटक स्रावीत करतात जे β-अॅमिलॉयड (Aβ) च्या एकठांय जावपाक आनी निक्षेपाक चालना दितात आनी तेच बरोबर ताचें निवळावण आडायतात. मायक्रोग्लिआची पिराय वाडिल्ल्यान तांची एबीटा फागोसाइटोसिस करपाची तांक उणी जाता, जाका लागून मेंदवांतल्या एबीटा प्लेकांचें प्रभावी निवळावण जावंक पावना. ताचे बदला ते चड दाहक घटक सोडटात आनी ताका लागून एक दुश्ट चक्र तयार जाता आनी ताका लागून तंत्रिका दाह आनी तंत्रिका विकृतताय वाडटा.

आकृती २ एडीच्या टॉओपॅथीचें मॉडेलिंग करपी hTau मुयाच्या मेंदवांत कोशिकीय वृद्धावस्थाचे निशाण वाडटात.
(२) तंत्रिका क्षयरोगाक चालना दिवप
1. तंत्रिका कोशिकांचें प्रत्यक्ष नुकसान: वृद्धावस्थेंतल्या पेशींनी स्रावीत जावपी कांय सायटोकायन आनी प्रोटीज तंत्रिका कोशिकांक थेट नुकसान करपाक शकतात. मॅट्रिक्स मेटालोप्रोटीनेज (MMPs) हो सेनेसेन्स-असोसिएटेड सेक्रेटॉम (SASP) हातूंतलो एक घटक आसून ताका लागून कोशिकेभायर मॅट्रिक्स आनी न्यूरोट्रांसमीटर संबंदीत प्रथिनांचें विघटन जावन तंत्रिका कोशिकांची रचणूक आनी कार्य खंडीत जावंक शकता. तशेंच वृद्धावस्थीत पेशींनी तयार जावपी आरओएस तंत्रिका कोशिकांक ऑक्सिडीभवन नुकसान करपाक शकता आनी ताका लागून तंत्रिका कोशिकांचें अपोप्टोसीस आनी मरण येवंक शकता. एडी दुयेंतीच्या मेंदवाच्या ऊतकांत तंत्रिका कोशिकांच्या वृद्धावस्थाचो पेशी मरणाकडेन लागींचो संबंद आसता, जो संज्ञानात्मक विकृततायेक योगदान दिवपी एक मुखेल घटक आसूं येता.
2. तंत्रिका संप्रेषकांच्या संप्रेषणांत आडमेळीं येवप: वृद्धावस्थीत पेशी आशिल्ल्यान तंत्रिका संदेशवाहकांचे संश्लेशण, सोडप आनी संप्रेषणांतय व्यत्यय येवंक शकता. दाहक घटक एसिटाइलकोलीन ह्या तंत्रिका संदेशवाहकाच्या संश्लेशणाक आडावंक शकतात, जें सामान्य संज्ञानात्मक कार्य सांबाळपाखातीर गरजेचें आसता. तेभायर वृद्धावस्थीत पेशींनी स्रावीत केल्ल्या कांय घटकांचो तंत्रिका संदेशवाहक ग्राहीच्या अभिव्यक्तीचेर आनी कार्याचेर परिणाम जावं येता, जाका लागून तंत्रिका संदेशवाहक संकेत असामान्य जावंक शकतात, तंत्रिका कोशिकांमदलो संवाद आनी म्हायती प्रक्रिया आनीकय इबाडटा आनी ताका लागून संज्ञानात्मक दुर्बलताय निर्माण जाता.
(३) आंतरकोशिकीय संवादांत बदल
1. असामान्य पॅराक्राइन संकेत: वृद्धावस्था आशिल्लीं पेशी एसएएसपी घटक स्रावीत करून पॅराक्राइन संकेतावरवीं भोंवतणच्या पेशींकडेन संवाद सादतात. ह्या घटकांचो शेजारच्या कोशिकांच्या कार्याचेर आनी नशीबाचेर परिणाम जावं येता आनी ताका लागून कोशिकांमदल्या संचारण जाळयेंत व्यत्यय येवंक शकता. ए.डी.
2.कोशिकीय संबंदांत व्यत्यय येवप: वृद्धावस्था जावपी पेशींनी घट्ट संपर्क आनी अंतर संपर्क अशा आंतरकोशिकीय संबंद संरचनेंतय व्यत्यय हाडूंक शकता. रगत-मेंदू आडखळांत अंतःस्थल पेशींची वृद्धावस्था जाल्ल्यान घट्ट संपर्क प्रथिनांची अभिव्यक्ती उणी जाता, रगत-मेंदू आडखळीची पारगम्यताय वाडटा आनी हानीकारक पदार्थ मेंदवाच्या ऊतकांत चड सोंपेंपणान भितर सरूंक शकतात, जाका लागून तंत्रिका दाह आनी तंत्रिका विकृतताय वाडटा. तंत्रिका कोशिकांमदले अंतर संपर्क विद्युत् संकेत संप्रेषण आनी तंत्रिका कोशिकांमदल्या चयापचयाच्या समन्वयाक म्हत्वाचे आसतात. वृद्धावस्थीत पेशींनी स्रावीत जावपी घटक अंतर संपर्काच्या कार्यांत व्यत्यय हाडून तंत्रिका कोशिकांमदल्या समन्वयीत क्रियाशीलतेचेर आनी म्हायती संप्रेषणाचेर परिणाम करपाक शकतात.
(४) तंत्रिका कांड पेशीच्या सूक्ष्म वातावरणाचेर परिणाम
१ . वृद्धावस्थीत पेशींनी स्रावीत जावपी एसएएसपी घटक तंत्रिका कांड पेशीच्या सूक्ष्म वातावरणांत बदल करून तांचें प्रसार आनी भेद आडावंक शकतात. एसएएसपींतले कांय सायटोकाइन सायकलीन-आदारीत काइनेझ प्रतिबंधकांच्या अभिव्यक्तीचें अपरेग्युलेट करूंक शकतात, जाका लागून तंत्रिका कांड पेशी कोशिका चक्राच्या विशिश्ट पांवड्यार आडखळून वतात आनी सामान्य विभाजन आनी भेद करपाक शकनात. वृद्धावस्थीत पेशींनी स्रावीत केल्ल्या दाहक घटकांचोय तंत्रिका कांड पेशींच्या भेद दिशेचेर परिणाम जावं येता, जाका लागून तीं तंत्रिका कोशिकापरस ग्लिअल पेशींत चड भेद करतात आनी ताका लागून तंत्रिका कोशिकांच्या पुनरुत्पादन आनी दुरुस्तीचेर परिणाम जाता.
2. तंत्रिका कांड पेशी स्थलांतराचेर परिणाम: तंत्रिका कांड पेशी स्थलांतर हें मेंदवाभितर तांचें योग्य स्थानिकीकरण आनी कार्यात्मक क्रियाशीलताय म्हत्वाचें आसता. वृद्धावस्थीत पेशींनी स्रावीत केल्ले कांय घटक तंत्रिका कांड पेशी स्थलांतरांत आडमेळीं हाडूंक शकतात, जाका लागून तांची दुरुस्ती करपाची गरज आशिल्ल्या वाठारांनी स्थलांतर जावंक शकना. केमोकायनांची असामान्य अभिव्यक्ती जाल्यार तंत्रिका कांड पेशींच्या स्थलांतराची दिका बदलूं येता, जाका लागून तीं दुरुस्तीखातीर जखमेच्या सुवातेर पावूंक शकनात, जाका लागून तंत्रिका तंत्राची स्वताची दुरुस्ती करपाची तांक इबाडूंक शकता.
आल्झायमर रोगाचेर उपचार करपाचीं रणनितीं वृद्धावस्थीत पेशींक लक्ष्य करून
(१) सेनोलायटिक्स
1. क्रियेची यंत्रणा: सेनोलायटीक्स हो संयुगांचो एक वर्ग आसून, जे संयुगांची निवड वेंचून काडून उडोवंक शकतात. तांच्या क्रियेच्या यंत्रणेंत मुखेलपणान वृद्धाधीन पेशी अपोप्टोसीस आनी वृद्धावस्था पेशी अँटी-अॅपोप्टोटिक संकेत मार्ग आडावप हांचो आस्पाव जाता. सद्या दासाटिनिब आनी क्वेरसेटीन हीं सेनोलायटीक्स हांचे संयोजन सगळ्यांत चड अभ्यास जाला. दासाटिनिब वृद्धावस्थेंतल्या पेशींतल्या अतिसक्रीय काइनेझ संकेत मार्गांक आडावंक शकता, जाल्यार क्वेरसेटीन दासाटिनिबाचो परिणाम वाडयता. एकठांय वापरल्यार तांकां वेंचून काडिल्ल्यान वृद्धाश्रमाच्या पेशींनी अपोप्टोसीस जावंक शकता आनी कुडींत तांचें संचयन उणें करूं येता.
2.जनावरांच्या प्रयोगांत आनी वैजकी अभ्यासांतली प्रगती: जनावरांच्या प्रयोगांत एडी मॉडेल मुयांचेर सेनेसेंट सेल्स क्लियरन्स एजंट दिल्यार मेंदवांतल्या सेनेसेंट पेशींची संख्या खूब उणी जाली, तंत्रिका दाहकता उणी जाली आनी संज्ञानात्मक कार्यांत सुदारणा जाली. अभ्यासांतल्यान दिसून आयलें की एडी मॉडेल मुयांक डासाटिनिब आनी क्वेरसेटीन हांचे संयोजन उपचार दिल्या उपरांत मेंदवांतल्या एबीटा प्लेकांचे प्रमाण उणें जाता, तंत्रिका कोशिकांचें नुकसान उणें जाता आनी अवकाशीय शिकपाची आनी याद करपाची तांक सुदारता.

आकृती ३ निरोगी पिरायेच्या आनी एडीचो घटक म्हूण कोशिकीय वृद्धावस्था.
(२) वृद्धावस्थाकडेन संबंदीत आशिल्ले स्रावी फेनोटायप मॉड्युलेटर (Senomorphics)
1. क्रियेची यंत्रणा: सेनोमॉर्फिकांत वृद्धावस्था आशिल्ल्या पेशींनी एसएएसपी घटकांच्या स्रावाचें नियंत्रण करप, भोंवतणच्या पेशींचेर तांचो हानीकारक परिणाम उणो करप हो हेत आसता. कांय दाहक वखदां एसएएसपींतल्या दाहक घटकांची अभिव्यक्ती आनी स्राव आडावंक शकतात, जाका लागून तंत्रिका दाहकताय उणी जाता. कांय ल्हान रेणू आशिल्ले संयुग वृद्धावस्थेच्या पेशींच्या चयापचयाच्या मार्गांचें नियंत्रण करपाक शकतात, जाका लागून एसएएसपीच्या संरचनेंत बदल करून भोंवतणच्या पेशींचेर ताचे हानीकारक परिणाम दुबळे जातात.
2.संभाव्य उपेगाची संभावना: वृद्धावस्था संबंदीत स्रावी फेनोटायप मॉड्युलेटरांचो फायदो म्हळ्यार वृद्धावस्था आशिल्ल्या पेशींचें स्राव कार्य थेट ना करचेपरस ऊतक सूक्ष्मवातावरण सुदारपाची तांक आसता. हाका लागून सामान्य पेशींचें अविशिश्ट नुकसान अशे सेनेसेंट सेल्स क्लियरन्स एजंटांकडेन संबंदीत आशिल्ले कांय संभाव्य धोके टाळूं येतात. देखून सेनेसेन्स संबंदीत स्रावी फेनोटायप मॉड्युलेटर व्यापक उपेगाची संभावना दवरतात आनी एडी खातीर नवी उपचारात्मक रणनिती म्हणून उदयाक येवंक शकतात.
निश्कर्श
आल्झायमर दुयेंसाची सुरवात आनी वाड हातूंत वृद्धाश्रम पेशींची बहुआयामी भुमिका आसता. तंत्रिका दाह निर्माण करप, तंत्रिका क्षयीकरणाक चालना दिवप, कोशिकांमदल्या संवादांत बदल करप आनी तंत्रिका कांड पेशीच्या सूक्ष्म वातावरणाचेर परिणाम करप ह्या सारक्या यंत्रणेवरवीं वृद्धावस्थी पेशी एडीची रोगजन्य प्रक्रिया वाडयतात. सेनेसेंट पेशींक लक्ष्य करून उपचारात्मक रणनिती, जशीं सेनेसेंट सेल्स क्लियरन्स एजंट आनी सेनेसेन्स संबंदीत स्रावी फेनोटायप मॉड्युलेटर तयार करप, एडीचेर उपचार करपाखातीर नवे पर्याय दितात.
स्रोत
[1] हडसन एचआर, सन एक्स, ऑर एम ई. आल्झायमर दुयेंसांत वृद्धावस्थीत मेंदवाच्या पेशी प्रकार: रोगजन्य यंत्रणा आनी उपचाराच्यो संदी[जे]. न्यूरोथेरपिटिक्स, 2025,22 (3): ई519.डीओआय: https://doi.org/10.1016/j.neurot.2024.e00519.
[2] सिंग एस, भट्ट एल के.कोशिकीय वृद्धावस्था लक्ष्य करप: आल्झायमर रोगाक संभाव्य उपचारात्मक पद्दत[J]. वर्तमान आणविक औषधशास्त्र, 2024,17 (1): e2033282951.DOI:10.2174/ 18744672176 66230601113430.
[3] ली आर, ली वाय, ज़ुओ एच, इ. आल्झायमर अॅमिलॉयड-$बीटा$ मनशाच्या तंत्रिका कांड पेशींत पेशी वृद्धावस्थाक गती दिता आनी SIRT1 दामता[J]. जैव अणुकेंद्र, 2024,14. https://api.semanticscholar.org/CorpusID:267505532 ह्या ग्रंथांतल्यान मेळटा
[4] गायकवाड एस, सेनापति एस, हक एम, इ. वृद्धावस्था, मेंदवाचो दाह आनी ऑलिगोमेरिक टॉ हाणें आल्झायमर दुयेंसांत संज्ञानात्मक उणावाक चालना दितात: क्लिनीकल आनी प्रीक्लिनिकल अभ्यासावयल्यान पुरावो[J]. आल्झायमर आनी डिमेंशिया, 2023,20.DOI:10.1002/alz.13490.
[5] डोरिगाटी ए ओ, रिओर्डन आर, यू झॅड, इ. आल्झायमर दुयेंसाच्या मुयाच्या मॉडेलांत मेंदवाच्या कोशिकीय वृद्धावस्था[J]. जेरोसायन्स, 2022, 44 (2): 1157-1168.डीओआय: 10.1007 / एस11357-022-00531-5.
[6] टेकाल्को-क्रूझ एसी, जेपेडा-सर्व्हांटेस जे, लोपेज-कानोव्हास एल, इ. कोशिकीय वृद्धावस्था आनी ApoE4: आल्झायमर दुयेंसांत तांचे परिणाम[J]. सीएनएस आनी न्यूरोलॉजिकल डिसऑर्डर्स-ड्रग टार्गेट्स, 2021,20 (9): 778-785.DOI:10.2174/ 18715273206 66210628102721.
[7] वांग ई, ली एस सेनोलायटिक्स इन अ मॉडेल ऑफ आल्झायमर डिजीज[जे]. एजिंगांत नवनिर्माण, 2021,5 (पूरक_1): 637.DOI: 10.1093 / गेरोनी / igab046.2420.
[8] अमराम एस, इराम टी, लाझडन ई, इ. आल्झायमर रोगाच्या मुयाच्या मॉडेलांत एस्ट्रोसायटीस वृद्धावस्था TGF-$eta$1 च्या मध्यस्थीन जाता आनी ताका लागून तंत्रिका विखारीपण जाता[J]. बायोर्क्सिव्ह, 2019. https://api.semanticscholar.org/CorpusID:203896370
[9] पेरेझ व्ही आय.रॅपामायसीनाचे कोशिका विरोधी वृद्धावस्था परिणाम आनी आल्झायमर सयत रोगांत तांची भुमिका [J]. एजिंगांत नवनिर्माण, 2019,3 (पूरक_1): S370.DOI:10.1093/geroni/igz038.1352.