ރެޓަޓްރޫޓިޑް (ޖީއެލްޕީ-3) 10އެމްޖީ

▎ ޖީއެލްޕީ-3 ސްޓްރަކްޗަރ

▎ މޮލިކިއުލަރ ބެކްގްރައުންޑް

ޖީއެލްޕީ-3 (LY3437943) އަކީ ގްލޫކަގަން ލައިކް ޕެޕްޓައިޑް-1 ރިސެޕްޓަރ (GLP-1R)، ގްލޫކޯޒް ޑިޕެންޑެންޓް އިންސިއުލިނޮޓްރޮޕިކް ޕޮލިޕެޕްޓައިޑް ރިސެޕްޓަރ (GIPR)، އަދި ގްލޫކަގަން ރިސެޕްޓަރ (GCGR) ގައި ޓްރިޕްލް ރިސެޕްޓަރ އެގޮނިސްޓެއްގެ ގޮތުގައި ސިފަކުރެވޭ ތަހުގީގީ ޕެޕްޓައިޑެކެވެ.[1،2]

ފޮޓޯ1. ނަކަލުކުރެވިފައިވާ ރިވިއުގައި ޖީއެލްޕީ-3 އަށް ވާހަކަ ދައްކާފައިވާ ތިން ރިސެޕްޓަރ މަގުގެ ސްކީމެޓިކް ރިޕްރެޒެންޓޭޝަން.[1]

ރިސާޗް ޕްރޮގްރެސް

ކޮސްކުން، ޓޭމަރ އަދި އޭނާގެ އެކުވެރިން ވަނީ ސީ57/ބީއެލް6 ޑައިޓް އިންޑައުސްޑް އޮބެސިޓީ (ޑީއައިއޯ) މަސްތަކުގައި ޖީއެލްޕީ-3 ދިރާސާކޮށްފައެވެ. ލިޔުންތެރިން ރިޕޯޓްކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި ހަށިގަނޑުގެ ބަރުދަނާއި، ކެލޮރީ ކެއުމާއި، ހަށިގަނޑުގެ އެކުލެވުން، ލޭގެ ގްލޫކޯޒް، އިންސިއުލިން، އޭއެލްޓީ އަދި ފުރަމޭގެ ޓްރައިގްލިސެރައިޑްސް އަށް ޑޯޒަށް ބަރޯސާވާ ބަދަލުތަކެއް އަންނަ ކަމަށް ރިޕޯޓްކޮށްފައިވެ އެވެ. ހަމަ މި ދިރާސާގައި ކުރި އިތުރު ތަޖުރިބާތައް ބޭނުންކޮށްގެން ޖީސީޖީއާރު، ޖީއައިޕީއާރު، އަދި ޖީއެލްޕީ-1އާރ ސިގްނަލިންގ އިން ފާހަގަކުރެވޭ ޕްރީކްލިނިކަލް ރިސްޕޮންސްތަކަށް ކުރާ ޙިއްޞާ ބެލިއެވެ.[2]

ފޮޓޯ2. ޑައިޓް އިންޑައުސްޑް ފަލަ މަސްތަކުގައި LY3437943 އަށް ރިޕޯޓްކޮށްފައިވާ ހަށިގަނޑުގެ ބަރުދަނާއި، ކެލޮރީ ކެއުމާއި، ހަށިގަނޑުގެ ކޮމްޕޮޒިޝަން އަދި މެޓަބޮލިކް އެންޑްޕޮއިންޓްސް އެވެ.[2]

ޑައިޓް އިންޑައުސްޑް އޮބެސް މަސްތަކަށް ދުވާލަކު އެއްފަހަރު (QD) LY3437943 ގެ އެސެންޑިންގ ޑޯޒްތައް 21 ދުވަސް ވަންދެން ދީފައިވެއެވެ.

(އ) ވަގުތު ފާއިތުވަމުންދާ ވަރަކަށް ހަށިގަނޑުގެ ބަރުދަނަށް އިންސައްތައަށް އަންނަ ބަދަލު.

(ބ) ވަގުތު ފާއިތުވަމުންދާ ވަރަކަށް ޖަމާވާ ކެލޮރީ އިންޓޭކް.

(C – F) ދިރާސާ ނިމުމުން ހަށިގަނޑުގެ އެކުލެވުން ގްރާމްގައި ބަދަލުވުން: ހަށިގަނޑުގެ ބަރުދަން (C)، ފެޓް މާސް (D)، ލީން މާސް (E)، އަދި ލީން/ފެޓް މާސް ރޭޝިއޯ (F).

(ޖީ – ޖޭ) ދިރާސާ ނިމުމުން މެޓަބޮލިކް ހެލްތު ޕެރަމިޓަރސް: ލޭގެ ގްލޫކޯޒް (ޖީ)، އިންސިއުލިން (އެޗް)، އޭއެލްޓީ (އައި)، އަދި ފުރަމޭގެ ޓްރައިގްލިސެރައިޑްސް (ޖޭ) އެވެ.

(ކ) ވަގުތު ފާއިތުވަމުންދާ ވަރަކަށް ހަށިގަނޑުގެ ބަރުދަނަށް އަންނަ އިންސައްތަ ބަދަލުތަކަށް ދިރާސާއިން ކަނޑައެޅިފައިވާ ޑޯޒްގައި LY3437943 އާއި ޖީއެލްޕީ-2 އަޅާކިޔުން.

(ލ) ވަގުތު ފާއިތުވަމުންދާ ވަރަކަށް ކެލޮރީ ކެއުމަށް ދިރާސާއިން ކަނޑައެޅިފައިވާ ޑޯޒްގައި ޖީއެލްޕީ-2 އާއި LY3437943 އަޅާކިޔުން.

ޑޭޓާ ހާމަކޮށްފައިވަނީ މީން ± SEM ގެ ގޮތުގައި n = 6 (A – L) އާއެކުގައެވެ. (C) ގައިވާ ތަފާސްހިސާބު ތަޙުލީލުކޮށްފައިވަނީ – (K) ވަން-ވޭ އެނޯވާ އާއި ވެހިކަލް ބޭނުންކޮށްގެން ކަމަށާއި، ސިގްނިފިކޭޝަން ކަނޑައެޅިފައިވަނީ p < 0.05 ގައެވެ. ∗ p < 0.05، ∗∗ p < 0.01، ∗∗∗ p < 0.001، ∗∗∗∗ p < 0.0001 އާއި ވެހިކަލް، p < 0.05 އާއި ޖީއެލްޕީ-2 އެވެ. އޭއެލްޓީ، އެލަނިން އެމިނޯޓްރާންސްފެރޭޒް؛ އެލްވައި، އެލްވައި3437943؛ ސެމް، ސްޓޭންޑަރޑް އެރޯރ އޮފް ދަ މީން.+

ލީ، ވެންޒޫއޯ، އެޓް އަލް. ޖީއެލްޕީ-1އާރ، ޖީއައިޕީއާރު، އަދި ޖީސީޖީއާރު އާއި ގުޅިފައިވާ ޖީއެލްޕީ-3 ބެލުމަށް ކްރައިއޯ-އިލެކްޓްރޯން މައިކްރޮސްކޯޕީ ބޭނުންކުރިއެވެ. ލިޔުންތެރިން ރިޕޯޓްކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި ޕެޕްޓައިޑްގެ އެން-ޓާރމިނަލް ރީޖަން ރިސެޕްޓަރ ޓްރާންސްމެމްބްރޭން ބައިންޑިންގ ޕޮކެޓާ މުޢާމަލާތުކުރާއިރު، ސީ-ޓާރމިނަލް ރީޖަން އިން އެކްސްޓްރާސެލިއުލަރ ރިސެޕްޓަރ ރީޖަންސް އާއި މުޢާމަލާތް ކުރުމަށް ބާރުފޯރުވައެވެ. މި ދިރާސާއިން ތިން ރިސެޕްޓަރ ކޮމްޕްލެކްސް ހުރަސްކޮށް ކޮންޒަރވްޑް އަދި ރިސެޕްޓަރ ސްޕެސިފިކް ކޮންޓެކްޓްސް ވެސް ދެނެގަނެވިފައިވެއެވެ.[3]

ޖޯކިމް ނޮއިމަން އާއި އޭނާގެ އެކުވެރިން ވަނީ ކާޑިއަކް ސާޖަރީގެ ތެރޭގައި ލިބުނު އެކަހެރި ހިއުމަން ރައިޓް އެޓްރިއަލް ތައްޔާރީތަކުގައި ޖީއެލްޕީ-3 ބަލާފައެވެ. ލިޔުންތެރިން ރިޕޯޓްކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި ކޮންސެންޓްރޭޝަން އަދި ވަގުތަށް ބަރޯސާވާ ބަދަލުތައް ފޯސް އޮފް ކޮންޓްރެކްޝަން އަށް އަންނައިރު، ޖީސީޖީއާރު، ޖީއައިޕީއާރު، އަދި ޖީއެލްޕީ-1އާރް ގެ ބައިވެރިވުން ތަހުގީގު ކުރުމަށް ރިސެޕްޓަރ އެންޓާގޮނިސްޓްސް ބޭނުންކޮށްފައިވެއެވެ. އެމީހުން ހުށަހެޅީ މި އެކްސް ވިވޯ ދިރާސާގެ ޝަރުތުތަކުގެ ދަށުން ސީއެމްޕީ އާއި ގުޅުންހުރި ސިގްނަލިންގ މެކޭނިޒަމެކެވެ.[4]

ކޮސްކުން އެޓް އަލް. އަދި ސައިނޮމޮލްގަސް މަކުނުތަކުގައި ނޮންކްލިނިކަލް ކާޑިއޯވަސްކިއުލަރ ސޭފްޓީ ދިރާސާތައް ވެސް ރިޕޯޓްކޮށްފައިވެއެވެ. އެއް ޑޯޒްގެ ދިރާސާއެއްގައި LY3437943 އަށް ހުށަހެޅުމަށްފަހު ކޮންކަރެންޓް ކޮންޓްރޯލްތަކަށް ވުރެ ހިތުގެ ދުވެލި މަތިވެފައިވާއިރު، ބޮޑު ދިރާސާގެ ޑޯޒް އިން ބޮޑު އިތުރުވުމެއް އުފެއްދި އެވެ. ހަ މަސް ދުވަހުގެ ރިޕީޓް ޑޯޒް ދިރާސާއެއްގައި ޑޯޒް ދިނުމުގެ މަރުހަލާގައި ހިތުގެ ދުވެލި މަތިކަން ފެނިފައިވާއިރު، އެއީ ޑޯޒަށް ބަރޯސާވާ ކަމެއް ކަމަށް ސިފަކޮށްފައިވެއެވެ؛ ސިސްޓޮލިކް އަދި ޑައިސްޓޮލިކް ބްލަޑް ޕްރެޝަރަށް އަންނަ ބަދަލުތައް ވެސް ރިޕޯޓްކޮށްފައިވެއެވެ.[2] މި އޮބްޒަރވޭޝަންތައް އުފެދިފައިވަނީ އިންސާނުން ނޫން ޕްރައިމެޓް ދިރާސާގެ ޝަރުތުތަކުގެ ދަށުންނެވެ.

ރިސާޗް ލިމިޓެޝަންސް

ޖަނަވާރުގެ މޮޑެލްތަކުން ކަނޑައެޅިފައިވާ ތަޖުރިބާގެ ޝަރުތުތަކުގެ ދަށުން މައުލޫމާތު ލިބިދޭ ނަމަވެސް އިންސާނާގެ ފިޒިއޮލޮޖީގެ ކޮމްޕްލެކްސިޓީ ފުރިހަމައަށް ރިޕްރޮޑަކްޓް ނުކުރެވެއެވެ. ރިސެޕްޓަރ ބަޔޮލޮޖީ، ނިއުރޯއެންޑޮކްރައިން އެޑެޕްޓޭޝަން، އެކްސްޕޯޝަރ ޑިއުރޭޝަން، އަދި ޑައުންސްޓްރީމް ސިގްނަލިންގ ގެ ތަފާތުތަކުގެ ސަބަބުން ސްޕީޝީސްތަކުގެ ތެރެއިން ޓްރާންސްލެޝަނަށް އަސަރު ފޯރާފާނެއެވެ. އެހެންކަމުން ރިސެޕްޓަރ އެސޭސް، ސްޓްރަކްޗަރަލް ސްޓަޑީސް، އެކަހެރި އިންސާނީ ޓިޝޫ، އަދި ޖަނަވާރުގެ މޮޑެލްތަކުން ހޯދިފައިވާ ހޯދުންތައް ބޭނުންކުރާ މޮޑެލްގެ ތެރޭގައި މާނަކުރަންޖެހޭއިރު، ކްލިނިކަލް ސޭފްޓީ ނުވަތަ އެފިސިކޭޝަންގެ ހެކިތަކެއްގެ ގޮތުގައި ބަލައިގެން ނުވާނެއެވެ.[2،4-6]

ކޮސަރ ޕެޕްޓައިޑްސް އިން ޖީއެލްޕީ-3 ފޯރުކޮށްދެނީ ހަމައެކަނި ލެބޯޓްރީ ރިސާޗް ބޭނުންތަކަށް ކަމަށާއި އިންސާނުން ނުވަތަ ވެޓެރިނަރީ ބޭނުންތަކަށް ނޫން ކަމަށެވެ. މި ޞަފްޙާގައިވާ މާއްދާއަކީ ނަކަލުކުރެވިފައިވާ ތިންވަނަ ފަރާތެއްގެ ލިޓަރޭޗަރގައި ރިޕޯޓްކޮށްފައިވާ ހޯދުންތައް ޚުލާޞާކޮށްފައިވާ އެއްޗެއް ކަމަށާއި، ކްލިނިކަލް އެފިސިކޭޝަން، ސޭފްޓީ، ޑައިގްނޯސިސް، ފަރުވާ، ޕްރިވެންޝަން ނުވަތަ އެނޫންވެސް އިންސާނުން ބޭނުންކުރުމާ ގުޅޭގޮތުން ދައުވާއެއް ނުކުރާ އެއްޗެކެވެ.

▎ ކަމާބެހޭ ސައިޓޭޝަންތައް

[1] KAUR M, MISRA S. ފަލަވުމަށް ފަރުވާ ދިނުމަށް ބޭނުންކުރާ އާ ޓްރިޕްލް އެގޮނިސްޓް އޭޖެންޓެއް ކަމަށްވާ އިންވެސްޓިގޭޝަނަލް ޑްރަގް ޖީއެލްޕީ-3 ގެ ރިވިއުއެއް[J]. ޔޫރަޕިއަން ޖާނަލް އޮފް ކްލިނިކަލް ފާމަކޯލޮޖީ، 2024،80(5):669-676.

ޑީއޯއައި:10.1007/s00228-024-03646-0

[2] ކޮސްކޫން ޓީ، އުރްވާ އެސް، ރޯއެލް ޑަބްލިޔުސީ، އެޓް އަލް. LY3437943، ގްލައިސެމިކް ކޮންޓްރޯލް އަދި ބަރުދަން ލުއިކުރުމަށް އާ ޓްރިޕްލް ގްލޫކަގަން، ޖީއައިޕީ، އަދި ޖީއެލްޕީ-1 ރިސެޕްޓަރ އެގޮނިސްޓް: ޑިސްކަވަރީ އިން ފެށިގެން ކްލިނިކަލް ޕްރޫފް އޮފް ކޮންސެޕްޓަށް[J]. ސެލް ޑައިބެޓީސް، 2022،34(9):1234-1247.e9.

ޑީއޯއައި:10.1016/ޖޭ.ސީމެޓް.2022.07.013

[3] އެލްއައި ޑަބްލިއު، ޒޯ ކިއު، ކޮންގް ޒެޑް، އެޓް އަލް. ޖީއެލްޕީ-3[ޖޭ] އިން ފާޅުވާ ޖީއެލްޕީ-1އާރ، ޖީއައިޕީއާރު އަދި ޖީސީޖީއާރުގައި ހުންނަ ޓްރިޕްލް އެގޮނިޒަމްގެ ސްޓްރަކްޗަރަލް އިންސައިޓްސް. ސެލް ޑިސްކަވަރީ، 2024،10:77.

ޑީއޯއައި:10.1038/s41421-024-00700-0

[4] ނިއުމަން ޖޭ، އަހްލެޕް ޔޫ، ހޯފްމަން ބީ، އެޓް އަލް. އެކަހެރިކޮށްފައިވާ އިންސާނާގެ އެޓްރިއަލް ތައްޔާރީތަކުގައި ޖީއެލްޕީ-3 ގެ އިނޮޓްރޮޕިކް އަސަރުތައް[J]. ނައުނިން-ޝްމިޑެބަރގްގެ އާރކައިވްސް އޮފް ފާމަކޯލޮޖީ، 2026،399(1):317-327.

ޑީއޯއައި:10.1007/s00210-025-04421-3

[5] LUTZ T A. ހަކުރުބަލީގެ މެމަލިއަން މޮޑެލްތައް، ޓައިޕް 2 ހަކުރުބަލީގެ މެލިޓަސްއަށް ފޯކަސްކޮށްގެން[J]. ނޭޗާ ރިވިއުސް އެންޑޮކްރިނޮލޮޖީ، 2023،19(6):350-360.

ޑީއޯއައި:10.1038/s41574-023-00818-3

[6] ޓީޔޫ ކިއު، ލިޔޫ ޖީ، އެލްއައިޔޫ އެކްސް، އެޓް އަލް. އެކްސްޕޯސޯމް ރިސާޗްގައި އިންސާނުން ނޫން ޕްރައިމެޓްސް ބޭނުންކުރުމާ ބެހޭ ޕާސްޕެކްޓިވް[J]. އިކޯޓޮކްސިކޮލޮޖީ އެންޑް އެންވަޔަރަންމަންޓަލް ސޭފްޓީ، 2024،286:117199. ޑީއޯއައި:10.1016/ޖޭ.އީކޯއެންވް.2024.117199.

މި ވެބްސައިޓުން ފޯރުކޮށްދޭ ހުރިހާ އުފެއްދުންތަކާއި، ލިޔުންތަކާއި، ފަންނީ ތަކެތި، އުފެއްދުމުގެ ބަޔާންތަކާއި، އެހެނިހެން މަޢުލޫމާތަކީ ހަމައެކަނި ޝަރުޢީ ލެބޯޓްރީ ރިސާރޗް، މަޢުލޫމާތު، އަދި ތަޢުލީމީ ބޭނުމުތަކަށް ޚާއްޞަ މަޢުލޫމާތެކެވެ. 

ކޮސަރ ޕެޕްޓައިޑްސް އިން ހުށަހަޅާ އުފެއްދުންތަކަކީ ހަމައެކަނި އިން ވިޓްރޯ އަދި ލެބޯޓްރީ ރިސާޗަށް ޚާއްޞަ އުފެއްދުންތަކެއް ކަމަށާއި، އިންސާނުންނަށް ނުވަތަ ޖަނަވާރުތަކަށް ބޭނުންކުރުމަށް، އިންސާނުން ބޭނުންކުރުމަށް، ކްލިނިކަލް ބޭނުންކުރުމަށް، ޑައިގްނޯސްޓިކް ބޭނުންކުރުމަށް، ފަރުވާގެ ބޭނުންކުރުމަށް، ކޮމްޕައުންޑިންގ، އަމިއްލައަށް ދިނުމަށް، އިންޖެކްޝަން ދިނުމަށް ނުވަތަ އެހެން ގޮތަކަށް އިންސާނުންނަށް ނުވަތަ ޖަނަވާރުތަކަށް ދިނުމަށް ޚާއްޞަ އުފެއްދުންތަކެއް ނޫނެވެ. މި އުފެއްދުންތަކަކީ އެއްވެސް ބައްޔެއް ނުވަތަ ސިއްހީ ހާލަތެއް ދެނެގަތުމާއި، ފަރުވާކުރުމާއި، ފަރުވާކުރުމާއި، ލުއިކުރުމާއި، ނުވަތަ ހުއްޓުވުމަށް ބޭނުންކުރާ އުފެއްދުންތަކެއް ނޫން ކަމަށާއި، އިންސާނާ ނުވަތަ ޖަނަވާރުގެ ހަށިގަނޑުގެ އޮނިގަނޑަށް ނުވަތަ ވަޒީފާއަށް އަސަރުކުރުމަށް ވެސް އުފައްދާފައިވާ އުފެއްދުންތަކެއް ނޫނެވެ. ވަކި ގޮތަކަށް ބަޔާންކޮށްފައި ނުވާނަމަ، މި ވެބްސައިޓުގައި ހުށަހަޅާ އުފެއްދުންތަކަކީ އިންސާނުންނަށް ނުވަތަ ވެޓެރިނަރީ ބޭނުންތަކަށް އެމެރިކާގެ ފުޑް އެންޑް ޑްރަގް އެޑްމިނިސްޓްރޭޝަން (އެފްޑީއޭ) އިން އިވެލުއޭޓްކޮށް ނުވަތަ ފާސްކޮށްފައިވާ އުފެއްދުންތަކެއް ނޫނެވެ. ޝާއިޢުކުރެވިފައިވާ ދިރާސާތަކާއި، ބަޔޯކެމިކަލް މަގުތަކާއި، މޮލިކިއުލަރ މެކޭނިޒަމްތަކާއި، ނުވަތަ ތަޖުރިބާގެ ހޯދުންތަކަށް އެއްވެސް ރިފަރެންސެއް ފޯރުކޮށްދެނީ ހަމައެކަނި ސައިންޓިފިކް މަޝްވަރާއާއި ދިރާސާގެ ބޭނުމުގައި ކަމަށާއި، އެއީ މެޑިކަލް ލަފާ، ތެރަޕީޓިކް ކްލޭމްސް، ޑޯޒިންގ ގައިޑްލައިން ނުވަތަ ބޭނުންކުރުމުގެ އިރުޝާދުތަކެއް ނޫން ކަމަށެވެ. ހުރިހާ އުފެއްދުންތަކެއް ހޯދުމާއި، ބެލެހެއްޓުމާއި، ރައްކާކުރުމާއި، ބޭނުންކުރުމާއި، ނައްތާލުމަކީ ހަމައެކަނި ގަންނަ ފަރާތްތަކުގެ ޒިންމާއެކެވެ.