ލިޔުނީ ކޯސަރ ޕެޕްޓައިޑްސް 
1 މަސް ކުރިން
މި ވެބްސައިޓުން ފޯރުކޮށްދޭ ހުރިހާ މާއްދާތަކާއި އުފެއްދުމުގެ މައުލޫމާތަކީ ހަމައެކަނި މައުލޫމާތު ފެތުރުމާއި ތައުލީމީ ބޭނުމުގައެވެ.
މި ވެބްސައިޓުގައި ފޯރުކޮށްދޭ އުފެއްދުންތަކަކީ ހަމައެކަނި އިން ވިޓްރޯ ރިސާޗަށް ޚާއްޞަ އުފެއްދުންތަކެކެވެ. އިން ވިޓްރޯ ރިސާޗް (ލެޓިން ބަހުން: *އިން ގްލާސް*، މާނައަކީ ބިއްލޫރި ތަކެތީގައި) އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑުން ބޭރުގައި ކުރިއަށް ގެންދެއެވެ. މި އުފެއްދުންތަކަކީ ބޭސްތަކެއް ނޫން ކަމަށާއި، އެމެރިކާގެ ފުޑް އެންޑް ޑްރަގް އެޑްމިނިސްޓްރޭޝަން (އެފްޑީއޭ) އިން ފާސްކޮށްފައިވާ އުފެއްދުންތަކެއް ނޫން ކަމަށާއި، އެއްވެސް ސިއްހީ ހާލަތެއް، ބައްޔެއް، ނުވަތަ ބައްޔެއް ހުއްޓުވުމަށް، ފަރުވާ ދިނުމަށް، ނުވަތަ ފަރުވާ ކުރުމަށް ބޭނުންކޮށްގެން ނުވާނެއެވެ. މި އުފެއްދުންތައް އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑަށް ނުވަތަ ޖަނަވާރުގެ ހަށިގަނޑަށް އެއްވެސް ގޮތަކަށް ތައާރަފް ކުރުމަކީ ގާނޫނުން ވަރަށް ބޮޑަށް މަނާ ކަމެކެވެ.
ލައިފް ސައިންސްގެ ދާއިރާއިން މުސްކުޅިވުމަކީ އަބަދުވެސް ދިރާސާގެ ބޮޑު މައުޟޫއެކެވެ. މުސްކުޅިވުމުގެ މެކޭނިޒަމްތަކާ ބެހޭ ދިރާސާތައް ފުންވަމުންދާއިރު، އެންޓި އެޖިންގް ޕްރޮސެސްގައި ނިކޮޓިނަމައިޑް އެޑެނިން ޑައިނިއުކްލިއޯޓައިޑް (NAD+) ގެ ދައުރަށް ވަނީ އިތުރު ސަމާލުކަމެއް ލިބިފައެވެ. ސެލްތަކުގެ ތެރޭގައި ހިނގާ މުހިއްމު އެތައް ފިޒިއޮލޮޖިކަލް ޕްރޮސެސްތަކެއްގައި ބައިވެރިވާ ކޯއެންޒައިމެއްގެ ގޮތުގައި އެންއޭޑީ+ އަކީ މުސްކުޅިވުމުގެ ޕްރޮސެސްއާ ވަރަށް ގާތުން ގުޅިފައިވާ އެއްޗެއްކަން ވަނީ ފާހަގަކުރެވިފައެވެ.
ފޮޓޯ 1 އެންއޭޑީގެ ބަޔޮލޮޖިކަލް ފަންކްޝަންސް. އެންއޭޑީ އިން ހަކަތަ ބެލެންސް، ސްޓްރެސް ރިސްޕޮންސް، އަދި ސެލްއުލަރ ހޯމޯސްޓޭސިސް ރެގިއުލޭޓް ކުރަނީ ސަރޓޫއިންސް، ޕާރޕްސް އަދި އެކިއެކި ރެޑޮކްސް އެންޒައިމްސް މެދުވެރިކޮށެވެ.
ނޭޑް+ ގެ ފިޒިއޮލޮޖިކަލް ފަންކްޝަންސްގެ އޯވަރވިއު
އެންއޭޑީ+ އަކީ ސެލްތަކުގައި ފުޅާދާއިރާއެއްގައި ހުންނަ ކޯއެންޒައިމެއް ކަމަށާއި، މިއީ އެކި މުހިއްމު ފިޒިއޮލޮޖިކަލް ޕްރޮސެސްތަކުގައި ބައިވެރިވާ ކޯއެންޒައިމެކެވެ. މިއީ މުހިންމު ގޮތެއްގައި ސެލްތަކުގެ ތެރޭގައި ދެ ގޮތަކަށް އުފެދިފައިވާ އެއްޗެކެވެ: އޮކްސިޑައިޒްޑް ފޯމް (NAD+) އަދި ރިޑޫސްޑް ފޯމް (NADH) ކަމަށާއި، މިއީ އިންޓަރކޮންވަރޓް ކުރެވޭ ފޯމްތަކެކެވެ. މި ޑައިނަމިކް ބެލެންސަކީ އާދައިގެ ސެލްއުލަރ މެޓަބޮލިޒަމް އާއި ފުންކްޝަން ދެމެހެއްޓުމަށް ވަރަށް މުހިންމު އެއްޗެކެވެ.
1. ހަކަތަ މެޓަބޮލިޒަމް: ސެލްތަކުގެ ނޭވާލުމުގައި ނޭޑް+ އަކީ މައިގަނޑު ދައުރެއް އަދާކުރާ އެއްޗެކެވެ. ގްލައިކޯލައިސިސް، ޓްރައިކާރބޮކްސިލިކް އެސިޑް ސައިކަލް، އަދި އޮކްސިޑޭޓިވް ފޮސްފޮރައިލޭޝަން ފަދަ ހަކަތަ މެޓަބޮލިޒަމް މަގުތަކުގައި، އެންއޭޑީ+ އިން އިލެކްޓްރޯން އެކްސެޕްޓަރެއްގެ ގޮތުގައި މަސައްކަތްކޮށް، މެޓަބޮލިކް ސަބްސްޓްރޭޓްތައް އޮކްސިޑޭޓްވުމުގެ ތެރޭގައި ދޫކުރާ އިލެކްޓްރޯންތައް ލިބި، އެންއޭޑީއެޗް އުފެދެއެވެ. އޭގެ ފަހުން އެންއޭޑީއެޗް އިން އިލެކްޓްރޯންތައް މައިޓޮކޮންޑްރިއަލް ރެސްޕިރޭޓަރީ ޗޭން އަށް ބަދަލުކޮށް، އޮކްސިޑޭޓިވް ފޮސްފޮރައިލޭޝަން އިން އެޑިނޯސިން ޓްރައިފޮސްފޭޓް (އޭޓީޕީ) އުފައްދައި، ސެލްއަށް ހަކަތަ ފޯރުކޮށްދެއެވެ. މި ޕްރޮސެސްގެ ސަބަބުން ސެލްތައް ބޮޑުވުމާއި، ބައިބައިވުމާއި، މަރާމާތުވުން ފަދަ އާދައިގެ ފިޒިއޮލޮޖިކަލް ހަރަކާތްތައް ދެމެހެއްޓުމަށް ބޭނުންވާ ވަރަށް ހަކަތަ މެދުނުކެނޑި ލިބިގެންދެއެވެ.
ގްލައިކޮލައިސިސް ގެ ތެރޭގައި 3-ފޮސްފޯގްލިސެރޭޓް 3-ފޮސްފޯގްލިސެރޭޓް ޑީހައިޑްރޯޖެނެޒްގެ އަމަލުގެ ދަށުން ހައިޑްރޯޖަން އެޓޮމްތައް އެންއޭޑީ+ އަށް ބަދަލުކޮށް، އެންއޭޑީއެޗް އަދި 1،3-ޑައިފޮސްފޯގްލިސެރޭޓް އުފައްދައެވެ. އޭގެ ފަހުން އެމްއޭޑީއެޗް އިން މައިޓޮކޮންޑްރިއާގައި ހުންނަ ނޭވާލާ ޗޭން މެދުވެރިކޮށް އިލެކްޓްރޯންތައް އޮކްސިޖަނަށް ބަދަލުކޮށް، އެންމެ ފަހުން ފެން އުފައްދައި އޭޓީޕީ ސިންތެސިސް ކަޕްލް ކުރެއެވެ. މިކަމުން ދޭހަވަނީ ނޭޑް+ އަކީ ސެލްއުލަރ އެނަރޖީ މެޓަބޮލިޒަމްގެ ކޮންމެހެން ބޭނުންވާ ބައެއް ކަމާއި، އޭގެ ކޮންސެންޓްރޭޝަނަށް އަންނަ ބަދަލުތަކުގެ ސަބަބުން ހަކަތަ އުފެއްދުމުގެ ރަނގަޅުކަމަށް ސީދާ އަސަރުކުރާކަމެވެ.
2. ޑީއެންއޭ މަރާމާތުކުރުން: އެންއޭޑީ+ އަކީ ޕޮލީ(އޭޑީޕީ-ރައިބޯސް) ޕޮލިމިރޭޒް (ޕީއޭއާރްޕީ) އާއިލާގެ ސަބްސްޓްރޭޓެކެވެ. ޕާރޕް އިން ހަލާކުވެފައިވާ ޑީއެންއޭ ސައިޓްތައް ދެނެގަނެ އެތަންތަނާ ގުޅިވަޑައިގަތުމަށްފަހު، ސަބްސްޓްރޭޓެއްގެ ގޮތުގައި އެންއޭޑީ+ ބޭނުންކޮށްގެން އޭޑީޕީ-ރައިބޯސް ގްރޫޕްތައް އަމިއްލައަށް ނުވަތަ އެހެން ޕްރޮޓީންތަކަށް ބަދަލުކޮށް، ޕޮލީ(އޭޑީޕީ-ރައިބޯސް) (ޕީއޭއާރް) ޗޭންސް އުފެދެއެވެ. މި ޕީއޭއާރު ޗޭންތަކުން ޑީއެންއޭ މަރާމާތުކުރުމުގައި ބައިވެރިވާ ޑީއެންއޭ ލިގޭޒް އަދި ޑީއެންއޭ ޕޮލިމިރޭޒް ފަދަ ޕްރޮޓީންތަކުގެ ސިލްސިލާއެއް ރިކްރޫޓްކޮށް އެކްޓިވޭޓްކޮށް، އެކަމުގެ ސަބަބުން ޑީއެންއޭ މަރާމާތު ކުރުމުގެ ޕްރޮސެސް ފެށޭނެ އެވެ. އަލްޓްރާވައިލެޓް ރޭޑިއޭޝަން ނުވަތަ ކެމިކަލް ފަދަ ކަންތައްތަކުގެ ސަބަބުން ސެލްތަކަށް ޑީއެންއޭ އަށް ލިބޭ ގެއްލުންތަކަށް ހުށަހެޅިއްޖެނަމަ، ޕާޕް-އެންއޭޑީ+ ސިސްޓަމް އިން ހަލާކުވެފައިވާ ޑީއެންއޭ މަރާމާތުކޮށް ޖީނޮމިކް ސްޓެބިލިޓީ ބެލެހެއްޓުމަށް ވަރަށް އަވަހަށް ރައްދުދެއެވެ. އެންއޭޑީ+ ގެ މިންވަރު އެކަށީގެންވާ ވަރަށް ނުވާނަމަ ޕާރޕް އެކްޓިވިޓީ އިންހިބިޓްވެ، ޑީއެންއޭ މަރާމާތު ކުރުމުގެ ޤާބިލުކަން ދަށްވެ، ޖީނޮމިކް އިންސްޓޭބިލިޓީ އިތުރުވެ، ސެލްތަކުގެ މުސްކުޅިވުމާއި ބަލި ފެށުން އަވަސްވެއެވެ.
3. ޕްރޮޓީންތަކުގެ ޕޯސްޓް ޓްރާންސްލޭޝަނަލް މޮޑިފިކޭޝަން: ސިރްޓޫއިން އާއިލާގެ ޕްރޮޓީންތަކުގެ ކެޓަލައިޓިކް ރިއެކްޝަންތަކުގައި ވެސް އެންއޭޑީ+ ބައިވެރިވެއެވެ. ސިރްޓޫއިންސް އަކީ ޕްރޮޓީންތަކުގައި ހުންނަ ލައިސިން ރެސިޑެއިންސް އިން އެސިޓައިލް މޮޑިފިކޭޝަންތައް ނައްތާލެވޭ NAD+ އަށް ޑިޕެންޑް ޑީއެސިޓައިލޭޒްސްގެ ކްލާހެކެވެ. މި ޑީއެސިޓައިލޭޝަން މޮޑިފިކޭޝަން އިން ގިނަ އަދަދެއްގެ ޕްރޮޓީންތަކުގެ ހަރަކާތްތެރިކަމާއި، ސްޓެބިލިޓީއާއި، ސަބްސެލިއުލަރ ލޮކަލައިޒޭޝަން ރެގިއުލޭޓްކޮށް، ސެލްއުލަރ މެޓަބޮލިޒަމް، ސްޓްރެސް ރިސްޕޮންސް، މުސްކުޅިވުން އަދި އެހެނިހެން ފިޒިއޮލޮޖިކަލް ޕްރޮސެސްތަކަށް އަސަރުކުރެއެވެ. މިސާލަކަށް SIRT1 އިން ޑީއެސިޓައިލޭޝަން މޮޑިފިކޭޝަން މެދުވެރިކޮށް p53 އަދި FOXO ފަދަ ޓްރާންސްކްރިޕްޝަން ފެކްޓަރސްގެ ހަރަކާތް ރެގިއުލޭޓްކޮށް، ސެލް ސައިކަލް، އެޕޮޕްޓޮސިސް އަދި އެންޓިއޮކްސިޑެންޓް ސްޓްރެސް ޕްރޮސެސްތަކަށް އަސަރުކުރެއެވެ. ސެލްތައް ސްޓްރެސް ވެފައި ހުންނައިރު، SIRT1 އިން NAD+ ބޭނުންކޮށްގެން p53 ޑީއެސިޓައިލެޓްކޮށް، އެކަމުގެ ސަބަބުން p53 ގެ ޓްރާންސްކްރިޕްޝަނަލް އެކްޓިވިޓީ ހުއްޓުވައި، އެޕޮޕްޓޮސިސް އުފެދުން މަދުކޮށް، ސެލްތަކުގެ ދިރިހުރުމުގެ ޤާބިލުކަން އިތުރުކޮށްދެއެވެ.
މުސްކުޅިވުމުގެ ތެރޭގައި ނޭޑް+ ލެވެލްއަށް އަންނަ ބަދަލުތައް
ދިރާސާތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި އުމުރުން ދުވަސްވުމާއެކު ހަށިގަނޑުގެ އެތައް ޓިޝޫތަކާއި ސެލްތަކެއްގައި ނޭޑް+ ގެ މިންވަރު މަޑުމަޑުން ދަށްވެއެވެ. މި ދަށްވުން މެމަލްސް، ނޭމަޓޯޑްސް، އަދި ފްރޫޓް ފްލައިސް ފަދަ އެކި ބާވަތްތަކުގައި ފެނިފައިވާއިރު، މިކަމުން ދޭހަވަނީ އެންއޭޑީ+ ގެ މިންވަރު ދަށްވުމަކީ މުސްކުޅިވުމުގެ ޕްރޮސެސްގައި ރައްކާތެރިވެފައިވާ ކަމެއް ކަމަށް ވެދާނެ ކަމަށެވެ.
1. ޓިޝޫތަކަށް ޚާއްޞަ ބަދަލުތައް: އުމުރާއެކު އެންއޭޑީ+ ލެވެލް ދަށްވާ މިންވަރާއި މެކޭނިޒަމްތައް އެކި ޓިޝޫތަކުގައި ތަފާތުވެދާނެއެވެ. ސްކެލެޓަލް މަސްގަނޑުގައި މުސްކުޅިވުމާއެކު އެންއޭޑީ+ ބަޔޯސިންތެޓިކް މަގުގައި ހުންނަ މުހިއްމު އެންޒައިމްތަކުގެ ހަރަކާތް ދަށްވެ، އެންއޭޑީ+ ސިންތެސިސް ދަށްވެއެވެ. ސީޑީ38 ފަދަ އެންއޭޑީ+ ބޭނުންކުރާ އެންޒައިމްތަކުގެ އެކްސްޕްރެޝަން އަދި އެކްޓިވިޓީ އިތުރުވެ، އެންއޭޑީ+ ޑިގްރެޑޭޝަން އަވަސްވެ، އެންމެ ފަހުން ސްކެލެޓަލް މަސްގަނޑުގައި އެންއޭޑީ+ ގެ މިންވަރު ވަރަށް ބޮޑަށް ދަށްވެއެވެ. ފުރަމޭގައި، ކުރިން ދެންނެވި ސިންތެސިސް އަދި ޑިގްރެޑޭޝަން މަގުތަކަށް އަންނަ ބަދަލުތަކުގެ އިތުރުން، މުސްކުޅިވުމުން ވެސް އެންއޭޑީ+ ޓްރާންސްޕޯޓް ޕްރޮސެސްތަކަށް އަސަރުކޮށް، އިންޓްރާސެލިއުލަރ އެންއޭޑީ+ ޑިސްޓްރިބިއުޝަންގައި އިމްބެލެންސްވެ، އޭގެ އެފެކްޓިވް ކޮންސެންޓްރޭޝަން އިތުރަށް ދަށްވެދާނެއެވެ.
2. އުމުރާ ގުޅުންހުރި ބަލިތަކާ ގުޅުން: އެންއޭޑީ+ ގެ މިންވަރު ދަށްވުމަކީ އުމުރާ ގުޅުންހުރި އެކި ބަލިތައް ފެށުމާއި ކުރިއެރުމާ ވަރަށް ގާތުން ގުޅިފައިވާ ކަމެކެވެ. ކާޑިއޯ ވެސްކިއުލަރ ބަލިތަކުގައި މުސްކުޅިވުމުގެ ސަބަބުން މަޔޯކާޑިއަލް ސެލް NAD+ ގެ މިންވަރު ދަށްވުމުން ހަކަތަ މެޓަބޮލިޒަމް ޑިސްއޯޑަރސް، އޮކްސިޑޭޓިވް ސްޓްރެސް އިތުރުވެ، މަޔޯކާޑިއަލް ސެލް އެޕޮޕްޓޮސިސް އަށް މަގުފަހިވެ، ކާޑިއަކް ޑިސްފެންޝަން ގޯސްވެއެވެ. އަލްޒައިމާ ޑިޒީޒް އަދި ޕާކިންސަން ޑިޒީޒް ފަދަ ނިއުރޯޑިޖެނެރޭޓިވް ބަލިތަކުގައި ނިއުރޯނަލް އެންއޭޑީ+ ގެ މިންވަރު ދަށްވުމުން ޑީއެންއޭ މަރާމާތު ކުރުމާއި ޕްރޮޓީން ހޯމޯސްޓޭސިސް އަށް އަސަރުކޮށް، ނިއުރޯޓޮކްސިކް ޕްރޮޓީންތައް އެއްވެ ނިއުރޯނަލް މަރުވުމަށް މަގުފަހިކޮށްދެއެވެ. ހަކުރުބަލި ފަދަ މެޓަބޮލިކް ބަލިތަކަކީ ވެސް އެންއޭޑީ+ ގެ މިންވަރު ދަށްވުމާ ގުޅުން ހުރި ބަލިތަކެކެވެ.
އެންއޭޑީ+ ގެ މިންވަރު ދަށްވުމުން މުސްކުޅިވުމަށް މަގުފަހިވާ މެކޭނިޒަމްތަކެވެ
1. **ހަކަތަ މެޓަބޮލިޒަމް ޑިސްއޯޑަރސް**: ސެލްއުލަރ އެނާޖީ މެޓަބޮލިޒަމްގައި ނޭޑް+ އަކީ މުހިއްމު ދައުރެއް އަދާކުރާ އެއްޗެކެވެ. އުމުރުން ދުވަސްވާވަރަކަށް އެންއޭޑީ+ ގެ މިންވަރު ދަށްވުމުން ހަކަތަ މެޓަބޮލިޒަމްގެ މަގުތައް ދަށްވެ، އޭޓީޕީ އުފެއްދުން ދަށްވެއެވެ. މިއީ ހަމައެކަނި ސެލްގެ އާދައިގެ ފިޒިއޮލޮޖިކަލް ފަންކްޝަންތަކަށް އަސަރުކުރާ ކަމެއް ނޫން ކަމަށާއި، މައިޓޮކޮންޑްރިއަލް މާބޮޑަށް ގިނަވުމާއި ފަންކްޝަނަލް އެބްނޯމަލިޓީސް ފަދަ ކޮމްޕެންސޭޓަރީ ރިސްޕޮންސްތަކުގެ ސިލްސިލާއެއް ވެސް އުފެދޭ ކަމެކެވެ. މައިޓޮކޮންޑްރިއާ އަކީ ސެލްތަކުގެ ބާރުގަދަ ތަންތަނެވެ؛ NAD+ ފުދޭވަރަކަށް ނުވާއިރު މައިޓޮކޮންޑްރިއަލް ރެސްޕިރޭޓަރީ ޗޭން ފަންކްޝަން ދަށްވެ، އިލެކްޓްރޯން ޓްރާންސްޕޯޓް ކުރާއިރު ރިއެކްޓިވް އޮކްސިޖަން ސްޕީޝީސް (ROS) އުފެއްދުން އިތުރުވެއެވެ. މާގިނައިން އާރ.އޯ.އެސް ވުމުން މައިޓޮކޮންޑްރިއަލް ޑީއެންއޭ، ޕްރޮޓީން އަދި ލިޕިޑްތަކަށް ހަމަލާދީ، މައިޓޮކޮންޑްރިއަލްގެ އޮނިގަނޑާއި ވަޒީފާއަށް އިތުރަށް ބުރޫއަރާ، ސެލްތަކުގެ މުސްކުޅިވުން އަވަސްކޮށްދޭ ނުބައި ދައުރެއް އުފެދިދާނެއެވެ.
ފޮޓޯ 2 މުސްކުޅިވުމުން އެންއޭޑީ މެޓަބޮލިޒަމްއަށް އަސަރުކުރާ ގޮތުގެ ހުށަހަޅާފައިވާ މެކޭނިޒަމްތައް. މުސްކުޅިވުމުން އެންއޭޑީ ސިންތެސިސް އާއި ޑިގްރެޑޭޝަން އާއި ދެމެދު އޮންނަ ބެލެންސް ގެއްލި، އެކި ޓިޝޫތަކުގައި އެންއޭޑީގެ މިންވަރު ދަށްވެއެވެ.
2. ޑީއެންއޭ އަށް ގެއްލުން ޖަމާވުން: ޕާރޕް އަށް ސަބްސްޓްރޭޓެއްގެ ގޮތުގައި އެންއޭޑީ+ ގެ މިންވަރު ދަށްވުމުން ޑީއެންއޭ މަރާމާތު ކުރުމުގެ ޤާބިލުކަން ބަލިކަށިވެއެވެ. ޑީއެންއޭ އަށް ލިބޭ ގެއްލުން ވަގުތުން ފައިދާހުރި ގޮތެއްގައި މަރާމާތު ނުކުރެވޭ ވަގުތުތަކުގައި ޖީނޮމިކް އިންސްޓޭބިލިޓީ އުފެދި، ގިނަ އަދަދެއްގެ މީއުޓޭޝަންތަކާއި ކްރޮމޮސޯމް އެބްނޯމަލިޓީސް އެއްވެ އެވެ. މި ޖެނެޓިކް ގެއްލުންތަކުގެ ސަބަބުން ސެލްގެ އާދައިގެ ފިޒިއޮލޮޖިކަލް ފުންކްޝަންތަކަށް ހުރަސްއަޅައި، ސެލް ޕްރޮލިފަރޭޝަން، ޑިފެރެންޝިއޭޝަން، އަދި އެޕޮޕްޓޮސިސް އަށް އަސަރުކޮށް، ސެލްގެ މުސްކުޅިވުން ކުރިއަރުވައެވެ. ޑީއެންއޭ އަށް ގެއްލުން ލިބުމުން ސެލްތަކުގެ ތެރޭގައި މުސްކުޅިވުމާ ގުޅުންހުރި ސިގްނަލިންގ މަގުތައް ކަމަށްވާ p53-p21 އަދި p16INK4a-Rb މަގުތައް ވެސް އެކްޓިވޭޓްވެ، ސެލްތަކުގެ މުސްކުޅިވުން އިތުރަށް ކުރިމަތިވެއެވެ.
3. މުސްކުޅިވުމާ ގުޅުންހުރި ސިގްނަލިންގ މަގުތައް ޑިސްރެގިއުލޭޓްވުން: މުސްކުޅިވުމާ ގުޅުންހުރި ސިގްނަލިންގ މަގުތައް ރެގިއުލޭޓްކުރުމުގައި NAD+ އަށް ޑިޕެންޑް ސިރޓޫއިން އާއިލާގެ ޕްރޮޓީންތަކަކީ ވަރަށް މުހިންމު ދައުރެއް އަދާކުރާ އެއްޗެކެވެ. އެންއޭޑީ+ ގެ މިންވަރު ދަށްވުމުން ސަރޓޫއިން އެކްޓިވިޓީ އިންހިބިޓްވެ، ޑައުންސްޓްރީމް ޓާގެޓް ޕްރޮޓީންތަކުގެ ޑީއެސިޓައިލޭޝަން މޮޑިފިކޭޝަންސް ދަށްވެއެވެ. SIRT1 ގެ އެކްޓިވިޓީ ދަށްވުމުން p53 ވަރަށް އެސިޓައިލެޓް ސްޓޭޓްގައި ހުރުމުން p53 ގެ ޓްރާންސްކްރިޕްޝަނަލް އެކްޓިވިޓީ އިތުރުވެ، ސެލް ސައިކަލް އެރެސްޓްވެ އެޕޮޕްޓޮސިސް އަށް މަގުފަހިވެއެވެ؛ ހަމައެއާއެކު، SIRT1 ގެ ސަބަބުން FOXO ޓްރާންސްކްރިޕްޝަން ފެކްޓަރ ގެ ޑީއެސިޓައިލޭޝަން ބަލިކަށިވުމުން ސެލްގެ އެންޓިއޮކްސިޑެންޓް ސްޓްރެސް ރެސިސްޓެންސް އަދި މެޓަބޮލިކް ރެގިއުލޭޝަނަށް އަސަރުކުރެއެވެ. މީގެ އިތުރުން، SIRT3 އަދި SIRT6 ފަދަ ސިރްޓޫއިން އާއިލާގެ އެހެން މެމްބަރުންގެ ހަރަކާތަށް އަންނަ ބަދަލުތަކުގެ ސަބަބުން މައިޓޮކޮންޑްރިއަލް ފަންކްޝަން، ޖީނޮމިކް ސްޓެބިލިޓީ، އަދި އިންފްލެމެޓަރީ ރިސްޕޮންސްތަކަށް ވެސް އަސަރުކޮށް، ޖަމާޢަތުގައި ސެލްއުލަރ ސެނެސެންސް ކުރިއަރުވައެވެ.
އެންއޭޑީ+ ލެވެލް އިތުރުކުރުމަށް އެންޓި އެޖިންގ ސްޓްރެޓެޖީތައް
އެންއޭޑީ+ ލެވެލް ދަށްވުމާއި މުސްކުޅިވުމާ އޮންނަ ގާތް ގުޅުމަށް ބަލާއިރު، އެންއޭޑީ+ ލެވެލް އިތުރުކޮށްގެން މުސްކުޅިވުން ލަސްކުރުމުގެ ސްޓްރެޓެޖީތައް ވަނީ ދިރާސާގެ ހޮޓްސްޕޮޓަކަށް ވެފައެވެ.
1. NAD+ ޕްރިކަސަރސް ސަޕްލިމެންޓްކުރުން: NAD+ ޕްރިކަސަރސް ސަޕްލިމެންޓް ކުރުމަކީ NAD+ ގެ މިންވަރު އިތުރުކުރުމަށް އާންމުކޮށް ކުރެވޭ ކަމެކެވެ. އާންމު އެންއޭޑީ+ ޕްރިކަސަރސްގެ ތެރޭގައި ނިކޮޓިނަމައިޑް (NAM)، ނިކޮޓިނަމައިޑް މޮނޮނިއުކްލިއޯޓައިޑް (NMN)، އަދި ނިކޮޓިނަމައިޑް ރައިބޯސައިޑް (NR) ހިމެނެއެވެ. މި ޕްރިކަސަރސް ސެލްތަކުގެ ތެރޭގައި ހުންނަ ވަކި މެޓަބޮލިކް މަގުތަކެއް މެދުވެރިކޮށް އެންއޭޑީ+ އަށް ބަދަލުވެ، އޭގެ ސަބަބުން އޭގެ މިންވަރު އިތުރުވެދާނެއެވެ.
ނިކޮޓިނަމައިޑް (NAM): އެންއޭއެމް އަކީ ވިޓަމިން ބީ3 ގެ ވައްތަރެއް ކަމަށާއި، ނިކޮޓިނަމައިޑް ފޮސްފޮރައިބޮސިލްޓްރާންސްފެރޭޒް (NAMPT) ގެ އަމަލުގެ ސަބަބުން ނިކޮޓިނަމައިޑް މޮނޮނިއުކްލިއޯޓައިޑް (NMN) އަށް ބަދަލުވެ، އެއަށްފަހު ބޭނުންކުރަނީ NAD+ ސިންތެސިސް ކުރުމަށެވެ. ހައި ޑޯޒް އެންއޭއެމް ސަޕްލިމެންޓޭޝަން އިން ފީޑްބެކް އިންހިބިޓް ވެދާނެ ނޭމްޕްޓް އެކްޓިވިޓީ، އޭގެ ސަބަބުން އެންއޭޑީ+ ލެވެލް އިތުރުކުރުމުގެ ޤާބިލުކަން ލިމިޓް ކުރެވިދާނެއެވެ. ދިގު މުއްދަތަކަށް މަތީ ޑޯޒްގައި ނޭމް ބޭނުންކުރުމުން ހަންގަނޑު ރަތްވުން ފަދަ ނޭދެވޭ އަސަރުތައް ކުރިމަތިވެދާނެ ނަމަވެސް އެކަށީގެންވާ ޑޯޒްތަކުގައި ނޭމް އިން އިންޓްރާސެލިއުލަރ އެންއޭޑީ+ ލެވެލް ފައިދާހުރި ގޮތެއްގައި އިތުރުކޮށް، ހަކަތަ މެޓަބޮލިޒަމް ރަނގަޅުކޮށް، ޑީއެންއޭ މަރާމާތު ކުރުމުގެ މަސައްކަތްތައް އިތުރުކޮށްދެއެވެ.
ނިކޮޓިނަމައިޑް މޮނޮނިއުކްލިއޯޓައިޑް (NMN): އެންއެމްއެން އަކީ އެންއޭޑީ+ ބަޔޯސިންތެޓިކް މަގުގައި ސީދާ ޕްރިކަސަރެކެވެ. ދިރާސާތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި އަނގައިން ލިބޭ އެންއެމްއެން ވަރަށް އަވަހަށް ޖަހައިގަނެ، އެންއޭޑީ+ އަށް ބަދަލުވެ، އެކި ޓިޝޫތަކުގައި އެންއޭޑީ+ ގެ މިންވަރު ފައިދާހުރި ގޮތެއްގައި އިތުރުވެއެވެ. ޖަނަވާރުތަކުގެ ތަޖުރިބާތަކުގައި އެންއެމްއެން ސަޕްލިމެންޓް ދިނުމުން އުމުރާ ގުޅުންހުރި މެޓަބޮލިކް ޑިސްއޯޑަރސް، ކާޑިއޯ ވެސްކިއުލަރ ޑިސްފެންޝަން، އަދި ނިއުރޯޑިޖެނެރޭޓިވް ބަލިތަކުގައި ބޮޑެތި ކުރިއެރުންތަކެއް ފެނިފައިވެއެވެ. މިސާލަކަށް އުމުރުން ދުވަސްވީ މަސްތަކުގައި އެންއެމްއެން ސަޕްލިމެންޓް ދިނުމުން ލޮކޮމޯޓަރ އެބިލިޓީ ރަނގަޅުވެ، އިންސިއުލިން ސެންސިޓިވިޓީ އިތުރުވެ، ހިތުގައި އުމުރާ ގުޅިގެން އަންނަ ޕެތޮލޮޖިކަލް ބަދަލުތައް ލުއިވެ، ކޮގްނިޓިވް ފަންކްޝަން އިތުރުވެފައިވެއެވެ. މީގެ އިތުރުން އެންއެމްއެން އިން މައިޓޮކޮންޑްރިއަލް ބަޔޯޖެނެސިސް ކުރިއެރުވުމާއި، މައިޓޮކޮންޑްރިއަލް ފަންކްޝަން އިތުރުކޮށް، އޮކްސިޑޭޓިވް ސްޓްރެސްގެ ސަބަބުން ލިބޭ ގެއްލުން ކުޑަކޮށްދޭކަން ވަނީ ފާހަގަކުރެވިފައެވެ.
ނިކޮޓިނަމައިޑް ރައިބޯސައިޑް (NR): އެންއާރ އަކީ ނިކޮޓިނަމައިޑް ރައިބޯސައިޑް ކިނާޒް (NRK) އިން ފޮސްފޮރައިލޭޝަން މެދުވެރިކޮށް އެންއެމްއެން އަށް ބަދަލުކުރެވޭ އަނެއް ފައިދާހުރި އެންއޭޑީ+ ޕްރިކަސަރ އެވެ. އެންއެމްއެން އާއި އެއްގޮތަށް އެންއާރު ސަޕްލިމެންޓް ކުރުމުން އިންޓްރާސެލިއުލަރ އެންއޭޑީ+ ލެވެލް އިތުރުވެ، މެޓަބޮލިކް ފަންކްޝަން ރަނގަޅުވެ، މުސްކުޅިވުން ލަސްވެދާނެ އެވެ. އުމުރުން ދުވަސްވީ މަސްތަކުގައި އެންއާރު ސަޕްލިމެންޓް ދިނުމުން މެޓަބޮލިކް އަދި ސްޓްރެސް ރެސްޕޮންސް މަގުތައް ރިމޯޑްކޮށް، ސާރކެޑިއަން ކްލޮކް ޖީން ބީއެމްއޭއެލް1 ގެ ކްރޮމެޓިން ބައިންޑިންގ ކެޕޭސިޓީ އިތުރުކޮށް، މައިޓޮކޮންޑްރިއަލް ރެސްޕިރޭޓަރީ ރިތްމްސް އަދި ސާރކެޑިއަން އެކްޓިވިޓީ އަލުން ހޯދައިދީ، އުމުރުން ދުވަސްވީ މަސްތަކުގެ ފިޒިއޮލޮޖިކަލް ހާލަތު ބައެއް ގޮތްގޮތުން ޒުވާން މަސްތަކުގެ ހާލަތަށް އަނބުރާ ގެނެސްދެއެވެ.
ފޮޓޯ 3 NAD+ ސެލްވޭޖް މަގާއި ނިކޮޓިނަމައިޑް ރައިބޯސައިޑް (NR) NAD+ އަށް ބަދަލުވުން ދައްކުވައިދޭ މޮޑެލް.
2. އެންއޭޑީ+ މެޓަބޮލިކް އެންޒައިމްސް ރެގިއުލޭޓްކުރުން:
އެންއޭޑީ+ ސިންތޭޒް އެކްޓިވޭޓްވުން: އެންއޭއެމްޕީޓީ އަކީ އެންއޭޑީ+ ބަޔޯސިންތެޓިކް މަގުގައި ހުންނަ ރޭޓް ލިމިޓިންގ އެންޒައިމް ކަމަށާއި، އެކްޓިވިޓީ އިތުރުވުމަކީ އެންއޭޑީ+ ސިންތެސިސް ކުރިއެރުވުމަށް މަގުފަހިކޮށްދޭ އެންޒައިމެކެވެ. ރެސްވެރެޓްރޯލް އަދި އެޕިޖެނިން ފަދަ ބައެއް ގުދުރަތީ ކޮމްޕައުންޑްތަކުން އެންއޭއެމްޕީޓީ އެކްޓިވޭޓްކޮށް، އެކަމުގެ ސަބަބުން އެންއޭޑީ+ އުފެއްދުން އިތުރުވާކަން ވަނީ ފާހަގަކުރެވިފައެވެ. ރެސްވެރެޓްރޯލް އަކީ އަނބު ހަންގަނޑާއި، ރެޑް ވައިން އަދި އެހެނިހެން ގަސްގަހާގެހިތަކުގައި ހުންނަ ޕޮލިފެނޮލިކް ކޮމްޕައުންޑެކެވެ. އެއީ SIRT1-PGC-1α ސިގްނަލިންގ ޕަތްވޭ އެކްޓިވޭޓްކޮށްގެން ނުސީދާ ގޮތެއްގައި NAMPT އެކްސްޕްރެޝަން އަޕްރެގްޔުލޭޓްކޮށް، އެކަމުގެ ސަބަބުން NAD+ ގެ މިންވަރު އިތުރުކޮށްދޭ އެއްޗެކެވެ. ރެސްވެރެޓްރޯލް ފަރުވާ ދިނުމުން ހަކަތަ މެޓަބޮލިޒަމް ރަނގަޅުވެ، އޮކްސިޑޭޓިވް ސްޓްރެސް އަށް ލިބޭ ގެއްލުން ކުޑަވެ، އުމުރުން ދުވަސްވީ މަސްތަކުގެ އުމުރު ދިގުކޮށްދެ އެވެ.
އެންއޭޑީ+ ބޭނުންކުރާ އެންޒައިމްތައް ހުއްޓުވުން: ސީޑީ38 އަކީ އުމުރުން ދުވަސްވުމާއެކު އެކްސްޕްރެޝަން އަދި އެކްޓިވިޓީ އިތުރުވެ، އެންއޭޑީ+ ޑިގްރެޑޭޝަން އަވަސްކޮށްދޭ އެންއޭޑީ+ ބޭނުންކުރާ ބޮޑު އެންޒައިމެކެވެ. ސީޑީ38 ގެ ހަރަކާތް ހުއްޓުވުމުން އެންއޭޑީ+ ބޭނުންކުރުން މަދުވެ، އިންޓްރާސެލިއުލަރ އެންއޭޑީ+ ލެވެލް ދަމަހައްޓައިދެއެވެ. 78c އަދި އެޕިޖެނިން ފަދަ ކުދި މޮލިކިއުލްތަކުގެ ބައެއް ކޮމްޕައުންޑްތަކުން ސީޑީ38 ގެ ހަރަކާތް ހުއްޓުވާކަމަށް ރިޕޯޓްކޮށްފައިވެއެވެ. ސީޑީ38 އިންހިބިޓަރސް ބޭނުންކުރުމުން އެންއޭޑީ+ ގެ މިންވަރު އިތުރުވެ، އުމުރާ ގުޅުންހުރި ފިޒިއޮލޮޖިކަލް ޑިސްފެންޝަން ރަނގަޅުވެ، ކާޑިއަކް ފަންކްޝަން އިތުރުކޮށް، މެޓަބޮލިކް ޑިސްއޯޑަރސް ރަނގަޅު ކުރެވެއެވެ.
3. ލައިފްސްޓައިލް އިންޓަރވެންޝަންސް: ލައިފްސްޓައިލްގެ ކަންތައްތަކުގެ ސަބަބުން ވެސް ނޭޑް+ ގެ މިންވަރަށް ވަރަށް ބޮޑަށް އަސަރުކުރެއެވެ.
ކަސްރަތު: ގަވާއިދުން ކަސްރަތު ކުރުމަކީ އެންއޭޑީ+ ބަޔޯސިންތެޓިކް މަގު ސްޓިމިއުލޭޓްކޮށް، އެންއޭޑީ+ ގެ މިންވަރު އިތުރުކޮށްދޭ ކަމެކެވެ. އެރޮބިކް ކަސްރަތާއި ސްޓްރެންތް ޓްރެއިނިންގ ވެސް ސްކެލެޓަލް މަސްތަކުގައި ނޭމްޕްޓީގެ އެކްސްޕްރެޝަން އަދި އެކްޓިވިޓީ އިތުރުކޮށްދީ، އެންއޭޑީ+ ސިންތެސިސް ކުރިއަރުވައިދެއެވެ. އަދި ކަސްރަތު ކުރުމަކީ އެންއޭޑީ+ މެޓަބޮލިޒަމް އާއި ގުޅުންހުރި ޖީންތަކުގެ އެކްސްޕްރެޝަން ރެގިއުލޭޓްކޮށް، މައިޓޮކޮންޑްރިއަލް ފަންކްޝަން ރަނގަޅުކޮށް، ސެލްއުލަރ އެންޓިއޮކްސިޑެންޓް ކެޕޭސިޓީ އިތުރުކޮށްދޭ ކަމެކެވެ. އުމުރުން ދުވަސްވީ އާބާދީގައި މެދުމިނުގެ ކަސްރަތު ކުރުމަކީ މަސްތަކުގައި ހުންނަ އެންއޭޑީ+ ގެ މިންވަރު ފައިދާހުރި ގޮތެއްގައި އިތުރުކޮށް، މަސްތަކުގެ ބާރާއި މޮޓޯ ފަންކްޝަން ރަނގަޅުކޮށް، މުސްކުޅިވުމުގެ ޕްރޮސެސް ލަސްކޮށްދޭނެ ކަމެކެވެ.
ކާނާއަށް ހުރަސްއެޅުން: ކެލޮރީ މަނާކުރުން (CR) އަދި މެދުކެނޑުމެއްނެތި ރޯދަ ހިފުން (IF) ފަދަ ކާނާއަށް ހުރަސްއެޅުންތަކަކީ މުސްކުޅިވުން މަޑުޖައްސާލުމަށް ބޭނުންކުރާ ފައިދާހުރި ސްޓްރެޓެޖީތަކެއްގެ ގޮތުގައި ގިނަ ބަޔަކު ގަބޫލުކުރެއެވެ. މި ޑައިޓޭރިއަން ޕެޓަރންސް އިން އެންޓި-އޭޖިންގ އެފެކްޓްސް ކުރަނީ އެންއޭޑީ+ މެޓަބޮލިޒަމް ރެގިއުލޭޓްކޮށްގެންނެވެ. ސީއާރު އަދި އައިއެފް އިން ސިރްޓޫއިން އާއިލާގެ ޕްރޮޓީންތައް ކަމަށްވާ SIRT1 އެކްޓިވޭޓްކޮށް، NAD+ ސިންތެސިސް އަދި ޔުޓިލިޒޭޝަން ޕްރޮމޯޓްކޮށްދެއެވެ. އަދި ކާނާ ކެއުމަށް ދަތިކުރުމަކީ އޮކްސިޑޭޓިވް ސްޓްރެސް ކުޑަކޮށްދީ، މެޓަބޮލިކް ފަންކްޝަން ރަނގަޅުކޮށްދީ، އުމުރާ ގުޅުން ހުރި ބަލިތަކުގެ ނުރައްކާ ކުޑަކޮށްދޭ ކަމެކެވެ. ޖަނަވާރުތަކުގެ ތަޖުރިބާތަކުގައި ދިގު މުއްދަތަކަށް ކެލޮރީ ރެސްޓްރިކްޝަން ކުރުމަކީ އެންއޭޑީ+ ގެ މިންވަރު ވަރަށް ބޮޑަށް އިތުރުވެ، އެތައް ވައްތަރެއްގެ ދިރިއުޅުން ދިގުކޮށްދޭ ކަމެކެވެ.
އެންއޭޑީ+ ލެވެލް އިތުރުވުމުން އެންޓި-އޭޖިންގ އިފެކްޓްސް
1. ޖަނަވާރުތަކުގެ ތަޖުރިބާތަކުގައި މުސްކުޅިވުމާ ދެކޮޅު އަސަރުތައް: ޖަނަވާރުތަކުގެ ތަޖުރިބާތަކުން ކަށަވަރުވެފައިވާ ގޮތުގައި އެންއޭޑީ+ ގެ މިންވަރު އިތުރުވުމަކީ މުސްކުޅިވުމުގެ ޕްރޮސެސް ވަރަށް ބޮޑަށް ލަސްވެ، އުމުރާ ގުޅުންހުރި ފިޒިއޮލޮޖިކަލް ޑިސްފެންޝަން ރަނގަޅުކޮށްދޭ ކަމެކެވެ.
މެޓަބޮލިކް ފަންކްޝަން ރަނގަޅުވުން: އުމުރުން ދުވަސްވީ މަސްތަކުގައި އެންއެމްއެން ނުވަތަ އެންއާރު ސަޕްލިމެންޓް ކުރުމަކީ އިންސިއުލިން ސެންސިޓިވިޓީ އިތުރުކޮށްދީ، ލޭގައި ގްލޫކޯޒްގެ މިންވަރު ރެގިއުލޭޓްކޮށް، ލިޕިޑް މެޓަބޮލިޒަމް ޑިސްއޯޑަރސް ރަނގަޅުކޮށްދޭ ކަމެކެވެ. އެންއޭޑީ+ ޕްރިކަސަރ ސަޕްލިމެންޓް ކުރުމަކީ އެޑިޕޯސް ޓިޝޫގައި ފެޓީ އެސިޑް އޮކްސިޑޭޝަން އިތުރުކޮށްދީ، ފެޓް ޖަމާވުން މަދުކޮށްދީ، ފަލަވުމާ ގުޅުންހުރި ބަލިތަކުގެ ނުރައްކާ ކުޑަކޮށްދޭ ކަމެކެވެ. އަދި އެންއޭޑީ+ ގެ މިންވަރު އިތުރުކުރުމުން ފުރަމޭގެ މެޓަބޮލިކް ފަންކްޝަން ރަނގަޅުވެ، ބޭހާއި ވިހަ މާއްދާތަކަށް ލިވަރގެ ޑިޓޮކްސިފިކޭޝަން ކެޕޭސިޓީ އިތުރުވެ، ފުރަމޭގެ ފިޒިއޮލޮޖިކަލް ފުންކްޝަން އާދައިގެ ގޮތެއްގައި ދެމެހެއްޓޭނެއެވެ.
ކާޑިއޯ ވެސްކިއުލަރ ފަންކްޝަން ޕްރޮޓެކްޝަން: މުސްކުޅިވުމުގެ ޕްރޮސެސްގައި ކާޑިއޯ ވެސްކިއުލަރ ސިސްޓަމް އަށް ސްޓްރަކްޗަރަލް އަދި ފަންކްޝަނަލް ބަދަލުތަކެއް އަންނައިރު، މިއީ މަޔޯކާޑިއަލް ހައިޕަރޓްރޯފީ އާއި ވެސްކިއުލަރ އިލެސްޓިސިޓީ ދަށްވުން ފަދަ ބަދަލުތަކެކެވެ. އެންއޭޑީ+ ޕްރިކަސަރސް އާއި އެކު ސަޕްލިމެންޓް ކުރުމަކީ ކާޑިއަކް ކޮންޓްރެކްޝަން އަދި ރިލެކްޝަން ފަންކްޝަން ރަނގަޅުކޮށްދީ، މަޔޯކާޑިއަލް ފައިބްރޯސިސް މަދުކޮށްދީ، އޮކްސިޑޭޓިވް ސްޓްރެސް އަށް ލިބޭ ގެއްލުން ކުޑަކޮށްދޭ ކަމެކެވެ. ޖަނަވާރުގެ މޮޑެލްތަކުގައި އެންއެމްއެން ނުވަތަ އެންއާރު ސަޕްލިމެންޓް ކުރުމުން ލޭގެ ޕްރެޝަރު ދަށްވެ، ވެސްކިއުލަރ އެންޑޯތެލިއަލް ފަންކްޝަން ރަނގަޅުވެ، ކާޑިއޯ ވެސްކިއުލަރ ބަލިތަކުގެ ނުރައްކާ ކުޑަވެގެންދެއެވެ. މަޔޯކާޑިއަލް އިންފާރކްޝަން މޮޑެލްތަކުގައި، އެންއޭޑީ+ ގެ މިންވަރު އިތުރުކުރުމަކީ މަޔޯކާޑިއަލް ސެލްތައް ދިރިހުރުމާއި މަރާމާތުވުމަށް މަގުފަހިކޮށްދީ، އިންފާރކްޓް ސައިޒު ކުޑަކޮށް، ކާޑިއަކް ފުންކްޝަން ރަނގަޅުކޮށްދޭ ކަމެކެވެ.
ނިއުރޯޕްރޮޓެކްޓިވް އިފެކްޓްސް: ނިއުރޯޑިޖެނެރޭޓިވް ބަލިތަކުގެ މޮޑެލްތަކުގައި، އެންއޭޑީ+ ގެ މިންވަރު އިތުރުވުމުން ނިއުރޯޕްރޮޓެކްޓިވް އިފެކްޓްސް ބޮޑުކަން ފާހަގަކުރެވެއެވެ. ދިރާސާތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި އެންއެމްއެން ނުވަތަ އެންއާރު ސަޕްލިމެންޓް ކުރުމަކީ ކޮގްނިޓިވް ފަންކްޝަން ރަނގަޅުކޮށްދީ، ނިއުރޯއިންފްލެމޭޝަން މަދުކޮށްދީ، ނިއުރޯޓޮކްސިކް ޕްރޮޓީންތައް އެގްރިގޭޓްވުން މަދުކޮށްދޭ ކަމެކެވެ. އަލްޒައިމާ ބަލީގެ މައުސް މޮޑެލްތަކުގައި، އެންއޭޑީ+ ޕްރިކަސަރސް ސަޕްލިމެންޓް ކުރުމުން β-އެމިލޮއިޑް އުފެއްދުން މަދުވެ، ޓާއު ޕްރޮޓީންގެ މާބޮޑަށް ފޮސްފޮރައިލޭޝަން ހުއްޓުވައި، ނިއުރޯންތައް ގެއްލުމުން ރައްކާތެރިވެ، އުނގެނުމާއި ހަނދާނުގެ ޤާބިލުކަން އިތުރުވެގެންދެއެވެ.
އުމުރު ދިގުވުން: އެކި މޮޑެލް ޖަރާސީމުތަކުގައި އެންއޭޑީ+ ގެ މިންވަރު އިތުރުވުމުން އުމުރު ދިގުވާކަން ވަނީ ފާހަގަކުރެވިފައެވެ. ނޭމަޓޯޑްސް އަދި ފްރޫޓް ފްލައިސް ގައި ޖެނެޓިކް މެނިޕިއުލޭޝަން ނުވަތަ އެންއޭޑީ+ ޕްރިކަސަރސް ސަޕްލިމެންޓް ކުރުމުން އެންއޭޑީ+ ގެ މިންވަރު އިތުރުކުރުމަކީ އެމީހުންގެ އުމުރު ވަރަށް ބޮޑަށް ދިގުކޮށްދޭނެ ކަމެކެވެ. މައުސް ތަޖުރިބާތަކުގައި، ދިގުމުއްދަތަކަށް އެންއެމްއެން ނުވަތަ އެންއާރު ސަޕްލިމެންޓް ކުރުމުން ވެސް އުމުރު ދިގުވުމުގެ ޓްރެންޑެއް ފެނިފައިވީ ނަމަވެސް، މި އަސަރު އެކި ދިރާސާތަކުގައި ތަފާތުވެދާނެ އެވެ. ޖުމްލަކޮށް ބަލާއިރު މި ހޯދުންތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި ނޭޑް+ ގެ މިންވަރު އިތުރުވުމުން އުމުރު ދުވަހުގެ ހެޔޮ އަސަރު ކުރާނެ އެވެ.
ނިންމުން
ސެލްތަކުގެ ތެރޭގައި މުހިއްމު ކޯއެންޒައިމެއްގެ ގޮތުގައި އެންއޭޑީ+ އަކީ ހަކަތަ މެޓަބޮލިޒަމް، ޑީއެންއޭ މަރާމާތުކުރުން، އަދި ޕްރޮޓީންތަކުގެ ޕޯސްޓް ޓްރާންސްލޭޝަނަލް މޮޑިފިކޭޝަން ފަދަ މުހިއްމު ފިޒިއޮލޮޖިކަލް ޕްރޮސެސްތަކުގައި ކޮންމެހެން ބޭނުންތެރި ދައުރެއް އަދާކުރާ އެއްޗެކެވެ. އުމުރު ދުވަސް އިތުރުވަމުންދާވަރަކަށް ނޭޑް+ ގެ މިންވަރު ދަށްވުމަކީ މުސްކުޅިވުމުގެ ޕްރޮސެސްއާއި އުމުރާ ގުޅުންހުރި އެކިއެކި ބަލިތައް ފެށުމާއި ކުރިއެރުމާ ވަރަށް ގާތުން ގުޅިފައިވާ ކަމެކެވެ. އެންއޭޑީ+ ޕްރިކަސަރސް ސަޕްލިމެންޓް ކުރުމާއި، އެންއޭޑީ+ މެޓަބޮލިކް އެންޒައިމްސް ރެގިއުލޭޓް ކުރުމާއި، ލައިފްސްޓައިލް އިންޓަރވެންޝަންސް ފަދަ އެންއޭޑީ+ ލެވެލް އިތުރުކުރުމުގެ ސްޓްރެޓެޖީތަކުން ޖަނަވާރުތަކުގެ ތަޖުރިބާތަކުގައި މުސްކުޅިވުމާ ދެކޮޅަށް ބޮޑެތި އަސަރުތަކެއް ކުރާކަން ފާހަގަކުރެވިފައިވެއެވެ.
މަސްދަރުތައް
[1] Chubanava S, Treebak J T. ގަވާއިދުން ކަސްރަތު ކުރުމަކީ މުސްކުޅިވުމާ ގުޅިގެން ސްކެލެޓަލް މަސްތަކުގެ އެންއޭޑީ ކޮންޓެންޓް ދަށްވުމުން ފައިދާހުރި ގޮތެއްގައި ރައްކާތެރިކޮށްދޭ ކަމެކެވެ[J]. އެކްސްޕެރިމެންޓަލް ޖެރޮންޓޮލޮޖީ، 2023،173:112109.ޑީއޯއައި:10.1016/ޖޭ.އެކްސްޖަރ.2023.112109.
[2] ސޯމާ އެމް، ލަލަމް އެސް ކޭ.އެންޓި-އޭޖިންގ، ދިގު އުމުރު، އަދި ދިގުދެމިގެންދާ ހާލަތްތަކަށް ފަރުވާ ދިނުމުގައި ނިކޮޓިނަމައިޑް މޮނޮނިއުކްލިއޯޓައިޑް (NMN) ގެ ދައުރު[J]. މޮލިކިއުލަރ ބަޔޮލޮޖީ ރިޕޯޓްސް، 2022،49(10):9737-9748.DOI:10.1007/s11033-022-07459-1.
[3] ކަރީ އޭ، ވައިޓް ޑީ، ސެން ވައި.ސްމޯލް މޮލިކިއުލް ރެގިއުލޭޓަރސް ޓާގެޓިންގ އެންއޭޑީ(+) ބަޔޯސިންތެޓިކް އެންޒައިމްސް[ޖޭ]. ކަރަންޓް މެޑިސިނަލް ކެމިސްޓްރީ، 2022،29(10):1718-1738.DOI:10.2174/0929867328666210531144629.
[4] ޔުއާން ވައި، ލިއަންގް ބީ، ލިއު އެކްސް، އެޓް އަލް. ނޭޑް+ އަށް އަމާޒުކޮށްގެން: ހިތް މުސްކުޅިވުން ލަސްކުރުމަކީ އާންމު ސްޓްރެޓެޖީއެއް ހެއްޔެވެ؟[ޖޭ]. ސެލް ޑެތު ޑިސްކަވަރީ، 2022،8. https://api.semanticscholar.org/CorpusID:248393418 ގައި ޑރ
[5] ލެވިން ޑީސީ، ހޮންގް އެޗް، ވައިޑެމަން ބީޖޭ، އެޓް އަލް. NAD(+) ކޮންޓްރޯލް ކުރަނީ PER2 ނިއުކްލިއަރ ޓްރާންސްލޮކޭޝަން މެދުވެރިކޮށް ސާރކެޑިއަން ރީޕްރޮގްރާމިންގ ޓު ކައުންޓަރ އެޖިންގ[J] އެވެ. މޮލިކިއުލަރ ސެލް، 2020،78(5):835-849.ޑީއޯއައި:10.1016/ޖޭ.މޮލްސެލް.2020.04.010.
[6] ފަންގް އީއެފް، ހޯ ވައި، ލައުޓްރަޕް އެސް، އެޓް އަލް. NAD(+) އޮގްމެންޓޭޝަން ގެ ސަބަބުން މައިޓޯފޭޖީ އަލުން ހޯދައި، ވާނަރ ސިންޑްރޯމްގައި މުސްކުޅިވުން އަވަސްވުން ލިމިޓް ވެއެވެ[J]. ނޭޗާ ކޮމިއުނިކޭޝަންސް، 2019،10(1):5284.ޑީއޯއައި:10.1038/s41467-019-13172-8.
[7] ޔަކު ކޭ، އޮކާބޭ ކޭ، ނަކަގަވާ ޓީ.އެންއޭޑީ މެޓަބޮލިޒަމް: މުސްކުޅިވުމާއި ދިގު އުމުރުގައި ކުރާ އަސަރުތައް[ޖޭ]. އެޖިންގ ރިސާރޗް ރިވިއުސް، 2018،47:1-17.ޑީއޯއައި:10.1016/j.arr.2018.05.006.
[8] ޗަތުރުވެދީ ޕީ، ތަޔާގީ އެސް ސީ.ނާޑް(+) : ކާޑިއަކް އަދި ސްކެލެޓަލް މަސްތައް ރިމޯޑެލިންގ އަދި މުސްކުޅިވުމުގެ ދާއިރާގައި ބޮޑު ކުޅުންތެރިއެއް[J]. ޖާނަލް އޮފް ސެލިއުލަރ ފިޒިއޮލޮޖީ، 2018،233(3):1895-1896.DOI:10.1002/jcp.26014.
ހަމައެކަނި ރިސާޗް ބޭނުންކުރުމަށް ލިބެންހުރި ޕްރޮޑަކްޓް:
