▎ सुरवोड्यूटायड संशोधन
सुरवोड्यूटायडाची संशोधन फाटभूंय कितें?
चयापचयाच्या रोगांचें प्रमाण: १.
जिणेची गती वाडत गेली आनी आहाराचे संरचनेंत बदल जाल्ल्यान स्थूलताय, टायप 2 गोडेंमूत मेलिटस, बिगर आल्कोहॉलीक स्टीटोहेपेटायटीस (NASH) अशे चयापचयाचे रोग संवसारीक भौशीक भलायकेचे आव्हान जाल्यात. देखीक- चयापचय संबंदीत चरबीयुक्त यकृत रोग (MAFLD) चें प्रमाण 30% परस चड आसा आनी 2030 मेरेन चयापचयाच्या विकृततायेक लागून जावपी स्टीटोहेपेटायटीस (MASH) हो यकृत प्रत्यारोपणाचे मुखेल कारण जातलो आनी भलायकी जतनाय वेवस्थेचेर व्हड भार पडटलो असो अदमास आसा.
सद्याच्या वखदांची मर्यादा: १.
पारंपारीक जीएलपी-१ वखदांक चयापचयाच्या दुयेंसांचेर उपचार करपाक कांय मर्यादा आसतात. कांय दुयेंतींक वजन उणें करपाचो परिणाम समाधानकारक नासता, वा तांकां जठरान्तरांतले दुश्परिणाम जावंक शकतात. तशेंच यकृतांतल्या चरबीच्या चयापचयांत सुदारणा करपाची तांची तांक मर्यादीत आसता आनी दीर्घकाळ वापरल्यार सोंसपाची तांक वाडूं येता.
ड्युअल अगोनिस्टांचे फायदे: १.
ग्लुकागोनसारक्या पॅप्टायड-१ रिसेप्टर (GLP-1R) आनी ग्लुकागन रिसेप्टर (GCGR) हांचो दोट्टी एगॉनिस्ट म्हूण सुरवोड्यूटायड चयापचयाचें जायत्या आयामांतल्यान नियंत्रण दवरूंक शकता. जीएलपी-१आर मार्गांतल्यान भूक दाबून जठराची रिकामी जावपाक कळाव करूं येता आनी रगतांतल्या ग्लुकोजाची पातळी उणी करपाक इन्सुलिनाच्या स्रावाक चालना दिवंक शकता. जीसीजीआर मार्गांतल्यान यकृतांत फॅटी अॅसिड ऑक्सिडीभवन वाडोवंक शकता, चरबी एकठांय जावप उणें करपाक शकता आनी यकृतांतल्या तंतूमयतायेंत थेट सुदारणा करपाक शकता आनी जनावरांच्या प्रयोगांत स्थूलताय, गोडेंमूत आनी यकृताच्या दुयेंसांचेर बरे उपचारात्मक परिणाम दाखयतात.
सुरवोड्यूटायडाची क्रियेची यंत्रणा कितें?
1. ड्युअल रिसेप्टर अगोनिझम
सरवोड्यूटायड हो ग्लुकागन रिसेप्टर (GCGR)/ग्लुकागोनसारको पॅप्टायड-1 रिसेप्टर (GLP-1R) चो दोट्टी एगॉनिस्ट आसता.
जीएलपी-1आर अगोनिझम
जीएलपी-१ रिसेप्टर सक्रिय जाले उपरांत ताका लागून ग्लुकोजाचेर आदारीत इन्सुलिनाचो स्राव वाडूंक शकता आनी ग्लुकागन स्राव आडावंक शकता, जाका लागून रगतांतली ग्लुकोजाची पातळी उणी जाता. जेन्ना सुरवोवुडुटायड जीएलपी-१आर सक्रिय करता तेन्ना स्वादुपिंडांतल्या जुंव्यावयल्या β पेशींनी इन्सुलिनाच्या स्रावाक चालना दिवंक शकता आनी त्याच वेळार स्वादुपिंडांतल्या जुंव्यावयल्या α पेशींनी ग्लुकागन स्राव उणो करून रगतांतल्या ग्लुकोजाचें बारीक नियंत्रण साध्य करपाक शकता [1]..
तेभायर जीएलपी-१आर अगोनिझमाक लागून जठराची रिकामी जावपाकय कळाव जावंक शकता आनी भरपूरपणाची भावना वाडूंक शकता, जाका लागून अन्न सेवन उणें करपाक आनी कुडीचें वजन नियंत्रीत करपाक मदत जाता.
जीसीजीआर अगोनिझम
ग्लुकागन रिसेप्टर सक्रिय केल्यार उर्जेचो वापर वाडूंक शकता आनी चरबीचें विघटन जावंक शकता. सरवोड्यूटायड जीसीजीआर उत्तेजीत करता, कुडीची ऊर्जा चयापचयाची पातळी वाडयता आनी वसा ऊतकांतल्या ट्रायग्लिसराईडांचें फॅटी अॅसिड आनी ग्लिसरॉलांत विघटन करपाक प्रेरीत करता, जाका लागून कुडीक उर्जेचो स्त्रोत मेळटा [1]..
2. चयापचयाचेर जावपी परिणाम
ग्लुकोज चयापचयांत सुदारणा जावप
सुरवोवुडुटायडाक लागून ग्लायकेटेड हिमोग्लोबीन (HbA1c) ची पातळी खूब उणी जाता. क्लिनीकल अभ्यासांत सुरवोव्हुडुटायडान उपचार केल्ल्या टायप 2 गोडेंमूत दुयेंतींक उपचारा उपरांत 16 सप्तकां उपरांत HbA1c पातळेंत खूब उणाव दिसून आयलो. देखीक- सेमाग्लुटायडाकडेन तुळा केल्यार उण्या प्रमाणांत वापरिल्ल्या सुरवोव्हुडुटायडाचो (DG2) HbA1c उणो करपाक असोच परिणाम जालो. DG2 गटांतली HbA1c पातळी 15.95 mmol/mol (-1.46%) उणी जाली, जाल्यार सेमाग्लुटायड गटांतली 16.07 mmol/mol (-1.47%) उणी जाली [1]..
इन्सुलिनाचो स्राव वाडोवन, ग्लुकागन स्राव आडावप आनी परिधीय ऊतकांनी ग्लुकोजाचो घेवप आनी वापर सुदारून ताची क्रियेची यंत्रणा साध्य करूं येता.
लिपिड चयापचयाचें नियंत्रण
सुरवोवुडुटायडाक लागून रगतांतली लिपिडाची पातळी उणी जावंक शकता. स्थूल दुयेंतींचेर केल्ल्या अभ्यासांत, प्लेसीबोच्या तुळेंत, सुरवोड्यूटायडान ट्रायग्लिसराईड (TG) पातळी खूब उणी केली, आनी तशेंच कांय डोस गटांत उण्या घनतेच्या लिपोप्रोटीन (LDL), एकूण कोलेस्टेरॉल (TC), आनी बिगर-उच्च घनतेच्या लिपोप्रोटीन कोलेस्टेरॉल (non-HDL-C) ची पातळी उणी केली [2]..
त्याच वेळार सुरवोडुटायडाक लागून यकृतांतली चरबी उणी जावंक शकता. चयापचयाच्या विकृततायेक लागून जावपी स्टीटोहेपेटायटीस (MASH) आशिल्ल्या दुयेंतींचेर केल्ल्या अभ्यासांत सुरवोव्हुड्युटायडान उपचार केल्ल्या दुयेंतीचें प्रमाण ज्या दुयेंतीचें यकृतांतलें चरबीचें प्रमाण उण्यांत उणें ३०% उणें जालें, तें प्लेसीबो गटांतल्या दुयेंतींपरस खूब चड आशिल्लें. देखीक, सुरवोवुडुटायड २.४मिग्रॅ, ४.८मिग्रॅ आनी ६.०मिग्रॅ गटांतल्या दुयेंतींतले अनुक्रमान ६३%, ६७% आनी ५७% दुयेंती ह्या निर्देशकामेरेन पावले, जाल्यार प्लेसीबो गटांतले फकत १४% दुयेंती [3]..
3. हृदयविकाराचेर जावपी परिणाम
हृदयविकाराच्या जोखीम घटकांत सुदारणा
सुरवोवुडुटायडाक लागून रगतदाब उणो जावंक शकता. स्थूल दुयेंतींक प्लेसीबोच्या तुळेंत सरवोड्यूटायड उपचारा उपरांत सिस्टोलिक रगतदाब (SBP) आनी डायस्टोलिक रगतदाब (DBP) ह्या दोनूय प्रकारांत खूब उणो जालो. प्रत्यक्ष उपचारांत सुरवोड्यूटायड एसबीपी 10.2 मिमी.एचजी मेरेन आनी डीबीपी 4.8 मिमी.एचजी मेरेन उणो करूंक शकता आनी रगतदाब उणो करपाचो परिणाम दुयेंतीक तपासणी करचे पयलीं उच्च रक्तदाब आशिल्लो काय ना हाची पर्वा करिनासतना सारकोच आसता.
तेभायर सुरवोडुटायडाक लागून कमराचो परिघय उणो जावंक शकता. मोटव्या दुयेंतींत सगळ्या सरवोड्यूटायड डोस गटांतल्या दुयेंतींची कमराची परिघ उणी जाली आनी 4.8 मिग्रॅ गटांत सगळ्यांत चड सरासरी उणीव आयली, जी 16.6 सेंमी ..
बिगर आल्कोहॉलिक स्टीटोहेपेटायटीस (NASH) ह्या रोगाच्या निशाणांचेर परिणाम
सुरवोवुडुटायडाचो बिगर आल्कोहॉलीक स्टीटोहेपेटायटीस (NASH) ह्या कांय निशाणांचेर सुदारणा करपी परिणाम जावं येता. सद्याच्या अभ्यासा प्रमाण यकृतांतल्या चरबीच्या चयापचयांत आनी दाहक स्थितींत सुदारणा करून NASH च्या विकासाक आळाबंदा हाडपाक सुरवोड्यूटायडाची भुमिका आसूं येता [4] ..
सुरवोड्यूटायडाचे उपेग कितें?
1. प्रकार 2 गोडेंमूत आनी स्थूलतायेचेर उपचार
दीर्घकाळ काम करपी ड्युअल एगॉनिस्ट म्हूण सुरवोड्यूटायड सप्तकांतल्यान एक फावट दितात आनी ताचो प्रकार 2 गोडेंमूत (T2DM) आनी स्थूलतायेचेर उपचार करपाक म्हत्वाचो परिणाम दिसून आयला.
ग्लायकेटेड हिमोग्लोबीन (HbA1c) उणें करप:
जायत्या क्लिनीकल चांचण्यांनी Survodutide हें वखद दुयेंतींतली HbA1c पातळी प्रभावीपणान उणी करपाक शकता अशें दिसून आयलां. देखीक, T2DM दुयेंतींचेर केल्ल्या अभ्यासांत 16 सप्तकां उपरांत उपचारा उपरांत HbA1c पातळी 1.7% मेरेन उणी जाली [4] . HbA1c हो दीर्घकाळ रगतांतल्या ग्लुकोज नियंत्रणाचें प्रतिबिंबीत करपी म्हत्वाचो निर्देशक आसून ताचो उणाव म्हणल्यार दुयेंतीच्या रगतांतल्या ग्लुकोज नियंत्रणांत सुदारणा जाल्या.
म्हत्वाचें वजन उणें करप: १.
T2DM आनी स्थूलताय ह्या दोनूय प्रकारच्या दुयेंती खातीर, Survodutide उपचारा उपरांत 46 सप्तकां भितर 14.9% मेरेन वजन उणें करपाक शकता [4] . पारंपारीक गोडेंमूत विरोधी वखदां चड करून वजन वाडपाक लागून त्रासांत पडपी दुयेंती खातीर ही एक म्हत्वाची सुदारणा. वजन उणें केल्यार दुयेंतीचें रूप आनी जिणेचो दर्जो सुदारपाक मदत जाताच पूण हृदयविकार सारकिल्या गुंतागुंतांचो धोको उणो जाता.
2. हृदयविकाराच्या जोखीम घटकांत सुदारणा
हृदयविकाराच्या जोखीम घटकांचेरूय सुरवोड्यूटायडाचो सकारात्मक परिणाम जाता.
रगतदाब उणो करप: १.
स्थूल दुयेंतींचेर केल्ल्या क्लिनीकल चांचणेंत, प्लेसीबोच्या तुळेंत, सुरवोड्यूटायड सिस्टोलिक रगतदाब 10.2 मिमी.एचजी मेरेन आनी डायस्टोलिक रगतदाब 4.8 मिमी.एचजी मेरेन उणो करूंक शकता [2] . हृदयविकार आडावपाखातीर रगतदाब उणो जावप हें खूब म्हत्वाचें, खास करून स्थूल आनी उच्च रक्तदाब ह्या दोनूय प्रकारच्या दुयेंतींक.
रगतांतल्या लिपिड मापदंडांत सुदारणा: १.
सरवोड्यूटायड ट्रायग्लिसराईड (TG) पातळी उणी करूंक शकता आनी तशेंच उच्च घनताय लिपोप्रोटीन (HDL), उण्या घनतेचें लिपोप्रोटीन (LDL), एकूण कोलेस्टेरॉल (TC), आनी बिगर उच्च घनताय लिपोप्रोटीन कोलेस्टेरॉल (non-HDL-C) अशा रगतांतल्या लिपिड मापदंडांचेरूय ताचो खाशेलो सुदारणा परिणाम जाता [2] . देखीक- नियोजीत उपचारांत सगळ्या सुरवोड्यूटायड गटांतलो सरासरी टीजी खूब उणो जालो.
3. बिगर आल्कोहॉलीक स्टीटोहेपेटायटीस (NASH) चेर उपचार
तशेंच नॉन-अल्कोहल स्टीटोहेपेटायटीस (NASH) ह्या रोगाचेर उपचार करपाक सर्व्होड्यूटायडाची तांक दिसून येता.
यकृताच्या आंतकड्यांविशींची सुदारणा: १.
MASH (metabolic dysfunction-associated steatohepatitis) आनी यकृत तंतूमयताय आशिल्ल्या प्रौढ दुयेंतींचेर 48 सप्तकांचो, फेज 2 क्लिनीकल चांचणेंत, यकृत तंतूमयताय वाडयनासतना MASH सुदारपाक Survodutide प्लेसीबो परस श्रेश्ठ आशिल्लें. खासा करून, Survodutide च्या वेगवेगळ्या डोसांनी उपचार केल्ल्या दुयेंती मदीं, 2.4mg गटांतल्या 47% दुयेंतींक, 4.8mg गटांतल्या 62% दुयेंतींक आनी 6.0mg गटांतल्या 43% दुयेंतींक MASH हातूंत सुदारणा दिसून आयली, जाल्यार प्लेसीबो गटांतल्या फकत 14% दुयेंतींक दिसून आयली [3]..
यकृतांतल्या चरबीचें प्रमाण उणें करप: १.
तशेंच सरवोड्यूटायडाक लागून यकृतांतली चरबी उणी जावंक शकता. वयर सांगिल्ल्या क्लिनीकल चांचणेंत अनुक्रमान 2.4mg, 4.8mg आनी 6.0mg Survodutide च्या डोसांनी उपचार केल्ल्या 63%, 67% आनी 57% दुयेंतींक यकृतांतल्या चरबीचें प्रमाण उण्यांत उणें 30% उणें जालें, जाल्यार प्लेसीबो गटांत फकत 14 %.
यकृत तंतूमय रोगांत सुदारणा: १.
तेभायर ताका लागून यकृताच्या तंतूमय रोगांत कांय प्रमाणांत सुदारणा जाल्या. ह्या चांचणेंत अनुक्रमान २.४ मिग्रॅ, ४.८मिग्रॅ आनी ६.० मिग्रॅ डोस Survodutide च्या डोसांनी उपचार केल्ल्या ३४%, ३६% आनी ३४% दुयेंतींक उण्यांत उण्या एका पांवड्यार यकृताच्या तंतूमय रोगांत सुदारणा दिसून आयली, जाल्यार प्लेसीबो गटांत ती २२% आशिल्ली [3]..
4. अन्न पसंतीचेर प्रभाव आनी डिस्लिपिडेमियाची सुदारणा
स्थूल हॅमस्टर मॉडेलांत सुरवोड्यूटायड आनी सेमाग्लुटिड हें दुसरें वखद ह्या दोनूय वखदांक लागून वजन उणें जावंक शकता आनी इन्सुलिन प्रतिकार निर्देशांक (HOMA-IR) उणो करूं येता, पूण अन्न पसंतीचेर आनी डिस्लिपिडेमियाचेर तांचो वेगवेगळो परिणाम जाता.
अन्न सेवनाचेर परिणाम: १.
सेमाग्लुटिडान उपचाराच्या पयल्या सप्तकांत नेमान खावड आनी चड चरबी आशिल्लें खावड खूब उणें केलें पूण उपरांत मुळाव्या मोलाचेर परतून आयलें. त्याच वेळार ताका लागून सामान्य उदकाचो सेवन खूब वाडलो आनी फ्रुक्टोज भरपूर आशिल्ल्या उदकाचो सेवन उणो जालो. हाचे उरफाटें सुरवोडुटायडान नेमान खावड आनी सामान्य उदकाच्या सेवनांत बदल केलो ना पूण 5 सप्तकांच्या उपचार काळांत चड चरबी आशिल्लें खावड आनी फ्रुक्टोज भरपूर उदकाचें सेवन खूब उणें केलें [5]..
रगतांतल्या लिपिडांचेर परिणाम: १.
सेमाग्लुटिड आनी सुरवोड्यूटायड ह्या दोनूय प्रकारांनी प्लाझ्मांतली एकूण कोलेस्टेरॉलाची पातळी खूब उणी करूं येता, अनुक्रमान २४% आनी ४१% उणी जाता. सेमाग्लुटिडान वट्ट कोलेस्टेरॉलाची पातळी उणी जाल्ल्यान उच्च घनतेच्या लिपोप्रोटीन कोलेस्टेरॉलाची पातळी २५% उणी जाली, पूण उण्या घनतेच्या लिपोप्रोटीन कोलेस्टेरॉलाची पातळी बदलली ना. सुरवोड्यूटायडाचो कोलेस्टेरॉल उणो करपी परिणाम सगळ्या लिपोप्रोटीन घटकांत दिसून आयलो, तातूंत उण्या घनतेच्या लिपोप्रोटीन कोलेस्टेरॉलांत 39% उणाव दिसून आयलो [5]..
निमाणें, ड्युअल रिसेप्टर एगॉनिस्ट म्हूण सुरवोड्यूटायड चयापचयाचें नियंत्रण करपाक शकता, रगतांतलो ग्लुकोज उणो करपाक शकता, कुडीचें वजन उणें करपाक शकता, हृदयविकाराचे जोखीम घटक सुदारूंक शकता आनी बिगर सोऱ्याच्या स्टीटोहेपेटायटीसाचे निशाण सुदारूंक शकता. संबंदीत दुयेंसांचेर उपचार करपा खातीर नवे विचार दिता आनी दुयेंतींची भलायकेची पातळी सुदारपा खातीर ताका व्हड म्हत्व आसा.
लेखका विशीं
वयर सांगिल्लीं सगळीं साहित्यां कोसर पॅप्टायड्स कंपनीन संशोधन, संपादन आनी संकलन केल्लीं आसात.
शास्त्रीय जर्नल लेखक
ले रूक्स सी हो जायत्या संघटनांकडेन संबंदीत आशिल्लो संशोधक. तातूंत युनिव्हर्सिटी कॉलेज डब्लिन, सेंट व्हिन्सेंट्स युनि हॉस्पिटल, अल्स्टर युनिव्हर्सिटी, सेंट व्हिन्सेंट्स युनिव्हर्सिटी हॉस्पिटल, सेंट व्हिन्सेंट्स हॉस्पिटल जीआरपी, केयू लूव्हेन, युनिव्हर्सिटी हॉस्पिटल लूव्हेन, कॉनवे इन्स्ट युनिव्ह कॉल, सीटीआर डायबेट, इंस्ट कॉनवे, गोटेनबर्ग युनिव्हर्सिटी, इम्पेरियल कॉलेज लंडन, आयसीएल, युनिव्ह डब्लिन, इस्टिट्यूटो पर ला सिंटेसी ऑर्गेनिका ई ला फोटोरेटिविटा (ISOF-CNR), मास्ट्रिच विद्यापीठ, किंग्स कॉलेज हॉस्पिटल, किंग्स कॉलेज हॉस्पिटल एनएचएस फावंडेशन ट्रस्ट, मस्ग्रोव पार्क हॉस्पिटल आनी नॅशनल हॉस्पिटल फॉर न्यूरोलॉजी अँड न्यूरोसर्जरी.
ताची संशोधनाची आवड व्यापक - व्याप्ती, तातूंत शस्त्रक्रिया, अंत:स्रावीशास्त्र आनी चयापचय, पोशण आनी आहारशास्त्र, ऑन्कोलॉजी, आनी जैव रसायनशास्त्र आनी आणवीय जीवशास्त्र हांचो आस्पाव जाता. ह्या मळार ताणें केल्ल्या वावरांतल्यान ताची विस्तारीत तज्ञताय आनी वैजकी शास्त्राच्या उदरगतींत ताणें केल्लें म्हत्वाचें योगदान दिसून येता. ले रूक्स सी हाची वळेरी उल्लेखाच्या संदर्भांत दिल्या [2].
