1ކިޓް(10ވައިއަލް)
| ލިބޭނެ ގޮތް: | |
|---|---|
| ޢަދަދު: | |
▎ ޖީއެޗްއާރުޕީ-2 އަކީ ކޮބައި ހެއްޔެވެ؟
GHRP-2 (Growth Hormone-Releasing Peptide-2) އަކީ އެންޓިރިއަރ ޕިޓޫއިޓަރީ އަދި ސެންޓްރަލް ނާރވަސް ސިސްޓަމްގައި ހުންނަ ގްރޯތް ހޯރމޯން ރިލީޒިންގ ޕެޕްޓައިޑް ރިސެޕްޓަރސް (GHSR) އާއި ވަކިން ގުޅިގެން އެކްޓިވޭޓްކޮށް، އެންޑޯޖެނަސް ގްރޯތް ހޯރމޯން (GH) ސިންތެސިސް އާއި ރިލީޒް ކުރިއަރުވާ ސިންތެޓިކް ޕެޕްޓައިޑް ކޮމްޕައުންޑެކެވެ. އޭގެ އަމަލަކީ ގްރޯތް ހޯރމޯން ރިލީޒިން ހޯރމޯން (ޖީއެޗްއާރުއެޗް) މަގުން މުސްތަޤިއްލު އެއްޗަކަށް ވާތީ، މިނިވަންކަމާއެކު ނުވަތަ ސިނަޖިސްޓިކަލީ ޖީއެޗް ސެކްރެޝަން އިތުރުކުރެވޭނެއެވެ. މިއީ ބެސަލް އަދި ސްޓިމިއުލެޓެޑް ޝަރުތުތަކުގައި ވެސް ފައިދާހުރި ގޮތެއްގައި މަސައްކަތްކުރާ އެއްޗެއް ކަމަށާއި، މިއީ ގްރޯތް ހޯރމޯން އެކްސިސް އާއި ގުޅުންހުރި މެޓަބޮލިކް ރެގިއުލޭޝަން އާއި ބެހޭ ދިރާސާތަކުގައި މުހިންމު ގޮތެއްގައި ބޭނުންކުރާ އެއްޗެކެވެ.
▎ ޖީއެޗްއާރުޕީ-2 ސްޓްރަކްޗަރ
މަސްދަރު: ޕަބްކެމް |
ސިކުއެންސް: އެކްސްއޭޑަބްލިއުއެފްކޭ މޮލިކިއުލަރ ފޯމިއުލާ: C 45H 55N 9O6 މޮލިކިއުލަރ ވެއިޓް: 817.98 ގްރާމް/މޮލް ސީއޭއެސް ނަންބަރު:158861-67-7 ޕަބްކެމް ސީއައިޑީ:6918245 ސިނޮނިމްސް: ޕްރަލްމޯރެލިން؛ޕްރަލްމޮރެލިނާ؛ކޭޕީ-102؛ޕްރަލްމޯރެލިން |
▎ ޖީއެޗްއާރުޕީ-2 ރިސާޗް
ޖީއެޗްއާރުޕީ-2 ގެ ރިސާޗް ބެކްގްރައުންޑަކީ ކޮބައިތޯ؟
އިންސާނާގެ ކުރިއެރުމާއި، ތަރައްޤީއާއި، މެޓަބޮލިކް ބެލެންސްގައި ގްރޯތް ހޯރމޯން އަކީ ވަރަށް މުހިންމު ދައުރެއް އަދާކުރާ އެއްޗެކެވެ. ސައިންސްވެރިން ގިނަ ދުވަސްތަކެއް ވަންދެން ހޯދަމުން އައީ އޭގެ ސެކްރެޝަން ފައިދާހުރި ގޮތެއްގައި ރެގިއުލޭޓް ކުރެވޭނެ މާއްދާތަކެކެވެ. ގްރޯތް ހޯރމޯން ރިލީޒް ކުރާ ޕެޕްޓައިޑްސް (GHRPs) އަކީ ގްރޯތް ހޯރމޯން ރިލީޒް ކުރުމަށް ބާރުއަޅާ ސިންތެޓިކް އޮލިގޯޕެޕްޓައިޑްސްގެ ކްލާހެއް ކަމަށްވާ ގްރޯތް ހޯރމޯން ރިލީޒިން ޕެޕްޓައިޑްސް (GHRPs) ދިރާސާތަކުގެ މައިގަނޑު ގޮތެއްގައި ފާހަގަކޮށްލެވެއެވެ.
ޖީއެޗްއާރުޕީ-2 އަކީ ގްރެލިން ރިސެޕްޓަރ އާއި ގުޅިގެން ގްރެލިންގެ އަމަލު ނަކަލުކޮށް، ސިގްނަލިންގ މަގުތައް އެކްޓިވޭޓްކޮށް، ޖީއެޗް ރިލީޒް ރަނގަޅަށް ސްޓިމިއުލޭޓް ކުރާ އެއްޗެކެވެ. އެއީ ގްރޯތް ހޯރމޯން ދަށްވުން ދެނެގަނެ ފަރުވާ ދިނުމާއި، އެނޮރެކްސިއާ އަށް ތަދައްޚުލުވުމާއި، ގުނަވަންތަކަށް ލިބޭ ގެއްލުންތަކުން ރައްކާތެރިވުމާއި، އޭގެ މެކޭނިޒަމްތަކާއި އެޕްލިކޭޝަންތަކާ ބެހޭ ފުން ދިރާސާތައް ދުއްވާ އެއްޗެކެވެ.
ޖީއެޗްއާރުޕީ-2 އަށް އަމަލުކުރާ މެކޭނިޒަމަކީ ކޮބައިތޯ؟
ގްރޯތް ހޯރމޯން ސެކްރެޝަން ރެގިއުލޭޓް ކުރުން
ހައިޕޮތެލަމިކް-ޕިޓޫއިޓަރީ އެކްސިސް އަށް އަމަލުކުރުން:
ޖީއެޗްއާރުޕީ-2 އިން ގްރޯތް ހޯރމޯން (ޖީއެޗް) ރިލީޒް ކުރުމަށް ބާރުއަޅަނީ ހައިޕޮތެލަމަސް އާއި ޕިޓޫއިޓަރީ ގްލޭންޑް (ބޮވަރސް ސީވައި) އަށް ވެސް އަމާޒުކޮށްގެން ޔުނިކް ޑައުއަލް ކޮމްޕްލިމެންޓަރީ އެކްޝަން އެއް މެދުވެރިކޮށެވެ. ޕިޓޫއިޓަރީ ލެވެލްގައި ޖީއެޗްއާރުޕީ-2 ގުޅެނީ ގްރޯތް ހޯރމޯން ރިލީޒިންގ ހޯރމޯން ރިސެޕްޓަރ (GHS-R) އާއެވެ. ޖީއެޗްއެސް-އާރ އާއި ގުޅިގެން ޖީއެޗްއާރުޕީ-2 އިންޓްރާސެލިއުލަރ ސިގްނަލިންގ އިވެންޓްތަކުގެ ކެސްކޭޑެއް ފަށައެވެ. މިސާލަކަށް ސެލް މެމްބަރޭންގައި ހުންނަ ފޮސްފަޓިޑައިލިނޮސިޓޯލް-4،5-ބިސްފޮސްފޭޓް (PIP2) ގެ ހައިޑްރޮލައިސިސް އިންއޮސިޓޯލް ޓްރިސްފޮސްފޭޓް (IP3) އަދި ޑައިސިލްގްލިސެރޯލް (DAG) އަށް ކެޓަލައިޒް ކުރާ ފޮސްފޮލައިޕޭޒް ސީ (PLC) އެކްޓިވޭޓް ކުރެއެވެ. އައިޕީ3 އިން އެންޑޯޕްލާސްމިކް ރެޓިކިއުލަމް އިން ކެލްސިއަމް އަޔަން ރިލީޒް ކުރުމަށް މަގުފަހިކޮށްދޭއިރު، ޑީއޭޖީ އިން ޕްރޮޓީން ކިނާޒް ސީ (PKC) އެކްޓިވޭޓްކޮށް، އެންމެ ފަހުން ޖީއެޗް ރިލީޒް (Roh SG,) އަށް މަގުފަހިވެއެވެ. ބޮވައިން ޕިޓޫއިޓަރީ ސެލްސް ބޭނުންކޮށްގެން ކުރި ދިރާސާއަކުން، އެކި ކޮންސެންޓްރޭޝަންތަކުގައި (10−⊃1؛⊃3؛ 10−7 M އަށް) GHRP-2 އިން ޖީއެޗް ސެކްރެޝަން ވަރަށް ބޮޑަށް އިތުރުކޮށްދީފައި (P < 0.05) ކަމަށާއި، މިއީ ޕިޓޫއިޓަރީ ސެލްތަކުން ޖީއެޗް ސެކްރެޝަނަށް GHRP-2 ގެ ސީދާ ސްޓިމިއުލޭޓަރީ އަސަރެއް ކުރާކަން ދައްކާ ކަމެކެވެ [1] ..
ގްރޯތް ހޯރމޯން ރިލީޒިންގ ހޯރމޯން (ޖީއެޗްއާރުއެޗް) އާއި އެކު ސިނަޖިސްޓިކް އެކްޝަން:
ޖީއެޗްއާރުޕީ-2 އިން ޖީއެޗްއާރުއެޗް ރިލީޒް ސްޓިމިއުލޭޓް ކުރުމުގައި ޖީއެޗްއާރުއެޗް އާއި ސިނަޖިސްޓިކް އިފެކްޓްސް ދައްކައެވެ. ޕިޓޫއިޓަރީ ސެލްތަކަށް ކޯ-އެޑްމިނިސްޓްރޭޓް ކުރާއިރު، އެއީ ވަކި ސިގްނަލިންގ މަގުތަކެއް މެދުވެރިކޮށް ޢަމަލުކުރާއިރު، އެންމެ ފަހުން އެއްވެ ޖީއެޗް ސެކްރެޝަން ޕްރޮމޯޓް ކުރެއެވެ. ދިރާސާތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި ޖީއެޗްއާރުއެޗް އިން މުހިންމު ގޮތެއްގައި އެޑެނިލޭޓް ސައިކްލޭޒް (އޭސީ) އެކްޓިވޭޓްކޮށް، އިންޓްރާސެލިއުލަރ ސީއެމްޕީ ލެވެލް މަތިކޮށް، އޭގެ ފަހުން ޕްރޮޓީން ކިނާޒް އޭ (ޕީކޭއޭ) އެކްޓިވޭޓްކޮށް، ޖީއެޗް ޖީން ޓްރާންސްކްރިޕްޝަން އަދި ޖީއެޗް ސިންތެސިސް/ރިލީޒް ކުރިއަރުވައެވެ. އަދި އޭގެ އިދިކޮޅަށް ޖީއެޗްއާރުޕީ-2 ގެ އަސަރުތައް ކުރަނީ މަތީގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ޕީއެލްސީ-އައިޕީ3/ޑީއޭޖީ-ޕީކޭސީ މަގު މެދުވެރިކޮށެވެ. އެމީހުންގެ ސިނަޖިސްޓިކް އިންޓަރެކްޝަންގެ ސަބަބުން ޖީއެޗް ރިލީޒް ވަރަށް ބޮޑަށް އިތުރުވެއެވެ. ޝީޕް ޕިޓޫއިޓަރީ ސެލް ތަޖުރިބާތަކުގައި، ޖީއެޗްއާރުއެޗް (10 ނޯޓް މީޓަރު) އަދި ޖީއެޗްއާރުޕީ-2 (100 ނޯޓް މީޓަރު) ވެސް ވަކިވަކިން ޖީއެޗް އެމްއާރްއެންއޭ ލެވެލް އިތުރުކޮށް، ޖީއެޗް ރިލީޒް ވަގުތަށް ބަރޯސާވާ ގޮތެއްގައި 0.5-2 ގަޑިއިރުގެ ތެރޭގައި އިތުރުކޮށްދެއެވެ؛ މި އަސަރު އެއްކޮށްލުމުން ވަރަށް ބޮޑަށް އިތުރުވެފައިވެއެވެ [2] ..
ގްރޯތް ހޯރމޯން ސެކްރެޝަން ރެގިއުލޭޓްކުރުން:
ޖީއެޗްއާރުޕީ-2 އިން ގްރޯތް ހޯރމޯން (ޖީއެޗް) ރިލީޒް ކުރުމަށް ސްޓިމިއުލޭޓް ކުރަނީ ޔުނިކް ޑައުއަލް ކޮމްޕްލިމެންޓަރީ އެކްޝަން އެއް މެދުވެރިކޮށް، އެއްފަހަރާ ހައިޕޮތެލަމަސް އާއި ޕިޓޫއިޓަރީ ގްލޭންޑް (ބޮވަރސް ސީވައި) އަށް އަމާޒުކޮށްގެންނެވެ. ޕިޓޫއިޓަރީ ލެވެލްގައި ޖީއެޗްއާރުޕީ-2 ގުޅެނީ ގްރޯތް ހޯރމޯން ރިލީޒިންގ ހޯރމޯން ރިސެޕްޓަރ (GHS-R) އާއެވެ. ޖީއެޗްއެސް-އާރ އާއި ގުޅިގެން ޖީއެޗްއާރުޕީ-2 އިންޓްރާސެލިއުލަރ ސިގްނަލިންގ އިވެންޓްތަކުގެ ކެސްކޭޑެއް ފަށައެވެ. މިސާލަކަށް ސެލް މެމްބަރޭންގައި ހުންނަ ފޮސްފަޓިޑައިލިނޮސިޓޯލް 4،5-ބިސްފޮސްފޭޓް (PIP2) ގެ ހައިޑްރޮލައިސިސް އިންއޮސިޓޯލް ޓްރިސްފޮސްފޭޓް (IP3) އަދި ޑައިސިލްގްލިސެރޯލް (DAG) އަށް ކެޓަލައިޒް ކުރާ ފޮސްފޮލައިޕޭޒް ސީ (PLC) އެކްޓިވޭޓް ކުރެއެވެ. އައިޕީ3 އިން އެންޑޯޕްލާސްމިކް ރެޓިކިއުލަމް އިން ކެލްސިއަމް އަޔަން ރިލީޒް ކުރުމަށް މަގުފަހިކޮށްދޭއިރު، ޑީއޭޖީ އިން ޕްރޮޓީން ކިނާޒް ސީ (PKC) އެކްޓިވޭޓްކޮށް، އެންމެ ފަހުން ޖީއެޗް ރިލީޒް (Roh SG,) އަށް މަގުފަހިވެއެވެ. ބޮވައިން ޕިޓޫއިޓަރީ ސެލްސް ބޭނުންކޮށްގެން ކުރި ދިރާސާއަކުން، އެކި ކޮންސެންޓްރޭޝަންތަކުގައި (10−⊃1؛⊃3؛ 10−7 M އަށް) GHRP-2 އިން ޖީއެޗް ސެކްރެޝަން ވަރަށް ބޮޑަށް އިތުރުކޮށްދީފައި (P < 0.05) ކަމަށާއި، މިއީ ޕިޓޫއިޓަރީ ސެލްތަކުން ޖީއެޗް ސެކްރެޝަނަށް GHRP-2 ގެ ސީދާ ސްޓިމިއުލޭޓަރީ އަސަރެއް ކުރާކަން ދައްކާ ކަމެކެވެ [1] ..
އެނޮރެކްސިއާ އަށް ފަރުވާގެ އަސަރުތައް:
އެނޮރެކްސިއާ ހުންނަ ބަލިމީހުންނަށް ނޭފަތުން ޖީއެޗްއާރުޕީ-2 ދިނުމުން ބަނޑުހައިހޫނުކަމުގެ އިހުސާސް ކުރުމާއި ކާނާ ކެއުން އިތުރުވެ، އަވަހަށް ފުރިހަމަ ވުން މަދުވެ، ހައިޕޮގްލައިސެމިއާގެ އަލާމާތްތައް ރަނގަޅުވެއެވެ. ޖީއެޗްއާރުޕީ-2 ދިނުމަށްފަހު 14 މަސް ދުވަހު ބަލިމީހުންގެ ހަށިގަނޑުގެ ބަރުދަން މަޑުމަޑުން 6.7 ކިލޯ އިތުރުވަމުން ދިޔައެވެ. މި މެކޭނިޒަމްގައި ގްރެލިންގެ އަސަރުތައް ނަކަލުކުރުމަށް ގްރެލިން ރިސެޕްޓަރ އެގޮނިސްޓެއްގެ ގޮތުގައި ޖީއެޗްއާރުޕީ-2 ހަރަކާތްތެރިވެ، އެކަމުގެ ސަބަބުން ކާހިތްވުމުގެ މަރުކަޒު މޮޑިއުލޭޓްކޮށް، ބަލިމީހުންގެ ކެއުމުގެ ސުލޫކާއި ނިއުޓްރިޝަނަލް ސްޓޭޓަސް ރަނގަޅުވެދާނެއެވެ [3]..

ފޮޓޯ 1 (އޭ) ގްރޯތް ހޯރމޯން ރިލީޒިންގ ޕެޕްޓައިޑް-2 (GHRP-2) އިން ފަރުވާ ދިނުމަށްފަހު ހަށިގަނޑުގެ ބަރުދަނާއި މަސްތަކުގެ މާސް އަދި ފެޓް މާސްއަށް އަންނަ ބަދަލުތައް. ފެޓް އަދި މަސްތަކުގެ މާސް ވަޒަންކޮށްފައިވަނީ ބަޔޯ އިމްޕެޑެންސް މެތެޑެއް ބޭނުންކޮށްގެންނެވެ. ހުރިހާ ޕެރެމިޓަރެއް މަޑުމަޑުން އިތުރުވެ، ހަށިގަނޑުގެ ބަރުދަނާއި ދުވާލަކު ހަކަތަ ބޭނުންކުރާ މިންވަރު −1.5 އާއި 2.4 ކިލޯ އާއި %12 އާއި %36 އަށް އިތުރުވެފައިވަނީ ގްރެލިން އިންފިއުޝަން އަށް ފަހުގައެވެ. (ބ) ޖީއެޗްއާރުޕީ-2 އަށް ފަރުވާ ދިނުމަށްފަހު ގްރޯތް ހޯރމޯން (ޖީއެޗް) އަދި އިންސިއުލިން ލައިކް ގްރޯތް ފެކްޓަރ 1 (އައިޖީއެފް-1) ގެ މިންވަރަށް އަންނަ ބަދަލުތައް. ޖީއެޗް ދަށްވިއިރު އައިޖީއެފް-1 އިތުރުވެފައިވަނީ 12 މަސް ފަހުންނެވެ. (ސ) ނިއުޓްރިޝަނަލް ސްޓޭޓަސްއަށް އަންނަ ބަދަލުތައް. ރެޓިނޯލް ބައިންޑިންގ ޕްރޮޓީން (RBP) އަދި ޓޯޓަލް ޕްރޮޓީން (TP) ވަރަށް ބާރަށް މައްޗަށް ގޮސްފައިވާއިރު، 4 މަސް ފަހުން އެލްބިއުމިން (Alb) އިތުރުވެއެވެ. މި ޕެރެމިޓަރުތައް އިތުރަށް އިތުރުވީ 12 މަސް ފަހުންނެވެ. (ޑ) ޖީއެޗްއާރުޕީ-2 ދިނުމަށްފަހު އެސިލް ގްރެލިން (AG) އަދި ޑެސް-އެސިލް ގްރެލިން (DAG) ގެ މިންވަރަށް އަންނަ ބަދަލުތައް. ރޯދަ ވީއްލުމުގައި ޑީއޭޖީ އާއި އޭޖީ އިތުރުވެ، 10 މަސް ފަހުން ޑީއޭޖީ/އޭޖީ ރޭޝިއޯ ދަށްވެފައިވެއެވެ. ބީޑަބްލިއު؛ ހަށިގަނޑުގެ ބަރުދަނެވެ.
މަސްދަރު: ޕަބްމެޑް [3]
ޖީއެޗްއާރުޕީ-2 ގެ މެޑިކަލް އެޕްލިކޭޝަންތަކަކީ ކޮބައިތޯ؟
ގްރޯތް ހޯރމޯން ސެކްރެޝަން ޑެފިޝަންސީ އަށް ޑައިގްނޯސްކުރުން: ޖީއެޗްއާރުޕީ-2 އަކީ ކްލިނިކަލީ ގްރޯތް ހޯރމޯން ޑެފިޝަންސީ އަށް ޑައިގްނޯސްޓިކް އޭޖެންޓެއްގެ ގޮތުގައި ބޭނުންކުރާ އެއްޗެކެވެ. ބޮޑެތި މީހުންގެ ގްރޯތް ހޯރމޯން ދަށްވުމުން ބައިނަލްއަގްވާމީ ފުރަތަމަ ލައިން ޑައިގްނޯސްޓިކް ޓެސްޓަކީ އިންސިއުލިން ޓޮލަރެންސް ޓެސްޓް (އައިޓީޓީ) އެވެ. ނަމަވެސް ބޮޑެތި ނުރަނގަޅު ކަންތައްތަކެއް ކުރިމަތިވެދާނެތީ ބައެއް ބަލިމީހުންނަށް މިއީ ކޮންޓްރެއިންޑިކޭޓް ގޮތެކެވެ. ދިރާސާތަކުން ވަނީ ބޮޑެތި މީހުންގެ ގްރޯތް ހޯރމޯން ޑެފިޝަންސީ (ޖީއެޗްޑީ) އަށް ޖީއެޗްއާރުޕީ-2 ބޭނުން ކުރުމަށް ހުށަހަޅާފައެވެ. މި ދިރާސާގައި ޞިއްޙަތު ރަނގަޅު 77 މީހުންނާއި އައިޓީޓީން ކަނޑައެޅިފައިވާ ގޮތުގައި ޕީކް ޖީއެޗް < 3 μg/L ހުރި 58 ބަލިމީހުން ބައިވެރިކޮށްފައިވެއެވެ. ހުރިހާ ފަރާތްތަކަށް ވެސް ލޭގެ ނާރުތަކަށް 100 μg GHRP-2 އިންޖެކްޝަން ދީ، އޭގެ ފަހުން އޭގެ ފަހުން 2 ގަޑިއިރު ލޭގެ ސާމްޕަލް ނަގާފައިވެ އެވެ. ޖީއެޗް ލެވެލް ވަޒަންކޮށްފައިވަނީ އިމިއުނޯރޭޑިއޯމެޓްރިކް އެސޭއެއް ބޭނުންކޮށްގެންނެވެ. ނަތީޖާ ދައްކާ ގޮތުގައި ޖީއެޗްއާރުޕީ-2 ދިނުމަށްފަހު 60 މިނެޓް ތެރޭގައި ހުރިހާ ފަރާތްތަކެއްގެ ވެސް ޕީކް ސީރަމް ޖީއެޗް ފެނިފައިވެއެވެ. ޖީއެޗްއާރުޕީ-2 އަށް ޖީއެޗް ރެސްޕޮންސިވްނެސް އަށް ޖިންސުގެ އަސަރެއް ނުކުރި އެވެ. އުމުރުން ދުވަސްވީ މީހުންނާއި ފަލަ މީހުންގެ ފަރާތުން ލިބުނު ޖަވާބުތައް ތަންކޮޅެއް ދަށް ނަމަވެސް، މިކަމުގެ ސަބަބުން ޖީއެޗްޑީ ޑައިގްނޯސިސް އަށް ގެއްލުމެއް ނުލިބުނެވެ. ތަކުރާރުކޮށް ޓެސްޓްކުރުމުން މި އުސޫލުގެ ރިޕްރޮޑަކްޓިބިލިޓީ ރަނގަޅުކަން ފާހަގަކުރެވުނެވެ. ޖީއެޗްޑީ ޑައިގްނޯސް ކުރުމަށް ޖީއެޗްއާރުޕީ-2 ބޭނުންކުރާއިރު، 15 μg/L ގެ ކަޓޯފް ވެލިއު އައިޓީޓީގައި ހުންނަ 3 μg/L ގެ ޑައިގްނޯސްޓިކް ވެލިއު އާއި ދިމާވާއިރު، މިކަމުން ދޭހަވަނީ އެކަށީގެންވާ ސީރަމް ޖީއެޗް ކޮންސެންޓްރޭޝަން ކަޓޯފް އެއް ކަނޑައެޅުމަކީ އިތުބާރުހުރި ގޮތެއްގައި ގްރޯތް ހޯރމޯން ދަށްވުން ވަރަށް ބޮޑަށް ފާހަގަކުރެވޭ ކަމެއް [4] ..
އެނޮރެކްސިއާއަށް ފަރުވާ: އެނޮރެކްސިއާގެ ދިގު ތާރީޚެއް އޮންނަ ބަލިމީހުންނަށް ޖީއެޗްއާރުޕީ-2 ތަމްސީލު ކުރުމަކީ އުއްމީދީ ފަރުވާއެއް ކަމަށް ވެދާނެއެވެ. އެއް ދިރާސާއަކުން ކޮންމެ ކެއުމެއްގެ ކުރިން ނޭފަތުން ޖީއެޗްއާރުޕީ-2 އެއް އަހަރު ވަންދެން ދިނީ 20 އަހަރުގެ އެނޮރެކްސިއާގެ ތާރީހެއް އޮތް ބަލިމީހަކަށެވެ. ފަރުވާ ދިނުމުގެ ކުރިން ކުރިން ދިން ފަރުވާތަކުގެ ތެރެއިން ބަލިމީހާގެ ކެއުމަށް ބިރުގަތުމާއި ތުނިވާން ބޭނުންވާ މިންވަރު ކުޑަވި ނަމަވެސް ގޭސްޓްރޯއިންޓެސްޓިނަލް ޑިސްފެންޝަންގެ ސަބަބުން ކާނާ ކެއުން އިތުރުވުމާއި ބަރުދަން އިތުރުވުން ހުއްޓުވި އެވެ. އަލާމާތްތަކުގެ ތެރޭގައި ކެއުމަށްފަހު ހޮޑުލުން، ބަނޑުހައިވުން، ސަބް އިންޓެސްޓިނަލް އޮބްސްޓްރަކްޝަން، އަދި ހައިޕޮގްލައިސެމިއާ ހިމެނެއެވެ. ޖީއެޗްއާރުޕީ-2 ދިނުމަށްފަހު ބަލިމީހާއަށް ފަރުވާ ފެށިތާ 14 މަސް ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ބަނޑުހައިހޫނުކަމާއި ކާނާ ކެއުން އިތުރުވެ، އަވަހަށް ފުރިހަމަ ވުން މަދުވެ، ހައިޕޮގްލައިސެމިއާގެ އަލާމާތްތައް ރަނގަޅުވެ، ހަށިގަނޑުގެ ބަރުދަން މަޑުމަޑުން 6.7 ކިލޯ (21.1 ކިލޯއިން 27.8 ކިލޯއަށް) އިތުރުވެފައިވެއެވެ. ވަރުބަލިކަމާއި މަސްތަކުގެ ބާރު ރަނގަޅުވެ، ޖިސްމާނީ އަދި ނަފްސާނީ ހަރަކާތްތެރިކަން އިތުރުވެ، ނޭފަތުން ދިގު މުއްދަތަކަށް ދިނުމުން މާބޮޑު ނޭދެވޭ އަސަރެއް ނުފެނުނެވެ. މިކަމުން ދޭހަވަނީ ޖީއެޗްއާރުޕީ-2 އަކީ ސީރިއަސް ކްރޮނިކް އެނޮރެކްސިއާ ޖެހިފައިވާ ބަލިމީހުންނަށް ފައިދާހުރި ފަރުވާއެއް ކަމަށް ވެދާނެ ކަމަށެވެ [3] ..
އަނދާފައިވާ ޑިސްފެންޝަން އަށް ލުއި ދިނުން: ގަދައަށް އަނދާފައި ހުރުމަށްފަހު، އެނަބޮލިކް ހޯރމޯންގެ މިންވަރު ދަށްވުމާއެކު ކެޓަބޮލިކް ހޯރމޯންތަކާއި އިންފްލެމެޓަރީ ސައިޓޮކިންސް އުފެއްދުން އިތުރުވުމުން މެޓަބޮލިކް ހައިޕަރއެކްޓިވިޓީ، ލީން ބޮޑީ މާސް ދަށްވެ، މަސްތައް އިސްރާފުވުން ފަދަ ކަންކަން މެދުވެރިވެއެވެ. ކަސްރަތުކުރުމާއި އެނަބޮލިކް ހޯރމޯން (އިންސިއުލިން، ގްރޯތް ހޯރމޯން، އައިޖީއެފް-އައި، ނުވަތަ ސްޓިރޯއިޑްސް) ބޭނުންކުރުން ފަދަ އެކިއެކި ފަރުވާތައް ހުށަހަޅާފައި ނުވަތަ ބޭނުންކުރި ނަމަވެސް، އެތަކެތީގެ އަސަރުތައް އަދިވެސް އޮތީ ސަބްއޮޕްޓިމަލް ގޮތަކަށެވެ. ތަޖުރިބާގެ ނަތީޖާތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި އަލަށް އެކަހެރިކުރެވޭ އެންޓި ކެޝެކްސިއާ ޕެޕްޓައިޑް ގްރެލިން އަކީ ޕޯސްޓް ބާން ރޭޓްސް ގައި ޑައުންރެގިއުލޭޓް ވެފައިވާ އެއްޗެކެވެ. އެގްޒޯޖެނަސް ގްރެލިން އިން ކާނާ ކެއުން އިތުރުކޮށް، މަސްތަކުގެ މަސްތަކުގެ ބާރު އިތުރުކޮށްގެން ބަރުދަން ލުއިވުން އަލުން ހޯދައިދެ އެވެ. އަދި ފިހިފައިވާ ކުދިންގެ ސްކެލެޓަލް މަސް ޕްރޮޓީން ޑިގްރެޑޭޝަން ވަރަށް ބޮޑަށް ދަށްކޮށްދެނީ E3 ޔުބިކިއުޓިން ލިގޭޒް، MuRF1، އަދި MAFbx ގެ މަސްތަކުގެ އެމްއާރްއެންއޭ އެކްސްޕްރެޝަން ނޯމަލައިޒްކޮށްގެންނެވެ. ގްރެލިންގެ ކުރު ހާފް ލައިފްގެ ސަބަބުން އޭގެ ކްލިނިކަލް އެޕްލިކޭޝަން ލިމިޓް ވެއެވެ. މިއާ ހިލާފަށް ސިންތެޓިކް ހެކްސަޕެޕްޓައިޑް ގްރޯތް ހޯރމޯން ރިލީޒިން ޕެޕްޓައިޑް 2 (GHRP-2) އަކީ ރޮޑެންޓްސް ގައި ހަށިގަނޑުގެ ބަރުދަން އިތުރުކޮށް، އާތުރައިޓިސް ރޭޓްސް ގައި އެންޓި-އިންފްލެމެޓަރީ އަސަރުތައް ދައްކާ، އަދި ސީރިއަސް ބަލިމީހުންގެ ކެޓަބޮލިކް މެޓަބޮލިޒަމް ރަނގަޅުކޮށްދޭ ސްޓޭބަލް އަދި ޕޮޓެންޓް ޖީއެޗްއާރުޕީ ރިސެޕްޓަރ އެގޮނިސްޓެކެވެ. GHRP-2 ގެ ސަބަބުން އަނދާފައިވާ ރޮޑެންޓްތަކުގައި ހަށިގަނޑުގެ ބަރުދަނާއި، ކާނާ ކެއުމާއި، ސްކެލެޓަލް މަސްތަކުގެ ޕްރޮޓީން ބްރޭކްޑައުން އަށް ހެޔޮ އަސަރުތަކެއް ކޮށް، އަނދާފައިވާ ރޮޑެންޓްތައް ކުޑަވެއެވެ [5].
ނިންމުން
ޖީއެޗްއާރުޕީ-2 އިން ގްރޯތް ހޯރމޯން ސެކްރެޝަން އެކްޓިވޭޓް ކުރަނީ ހައިޕޮތެލަމިކް-ޕިޓޫއިޓަރީ އެކްސިސްގެ ތެރޭގައި ޖީއެޗްއެސް-އާރ އަށް ކުރާ އަމަލުގެ ތެރެއިން ގުޅުންހުރި ސިގްނަލިންގ މަގުތައް ސްޓިމިއުލޭޓްކޮށްގެންނެވެ. މެޑިކަލް ގޮތުން ގްރޯތް ހޯރމޯން ދަށްވުން ދެނެގަނެ، އެނޮރެކްސިއާ، ސެޕްޓިކް އެކިއުޓް ކިޑްނީ އިންޖަރީ، އަދި ޕޯސްޓް ބާން ޑިސްފެންޝަން ފަދަ ހާލަތްތަކަށް ފަރުވާ ދިނުމުގެ އިތުރުން ތަދުކެނޑުމާއި އެންޓިއޮކްސިޑެންޓް އަސަރުތައް ވެސް ދައްކުވައިދެ އެވެ.
ލިޔުންތެރިޔާއާ ބެހޭގޮތުން
މިދެންނެވި ހުރިހާ ތަކެއްޗަކީ ކޮސަރ ޕެޕްޓައިޑްސް އިން ދިރާސާކޮށް، އެޑިޓްކޮށް، އެކުލަވާލާފައިވާ ތަކެތި.
ސައިންޓިފިކް ޖާނަލް ލިޔުންތެރިޔާ
ހާރޫތާ އައި އަކީ ޖަޕާނުގެ ކަގޯޝިމާ ޔުނިވާސިޓީގެ ގްރެޖުއޭޓް ސްކޫލް އޮފް މެޑިކަލް އެންޑް ޑެންޓަލް ސައިންސަސްގެ ޑިޕާޓްމަންޓް އޮފް ސައިކޮސޮމެޓިކް އިންޓަރނަލް މެޑިސިންއާ ގުޅުން ހުރި ކްލިނިޝަން-ސައިންޓިސްޓެކެވެ. އޭނާގެ ޓްރާންސްލޭޝަނަލް ރިސާޗްތަކުގައި ބޮޑަށް އަލިއަޅުވާލާފައިވަނީ ސީރިއަސް އެނޮރެކްސިއާ ނާރވޯސާގައި އެންޑޮކްރައިން އަދި މެޓަބޮލިކް އިންޓަރވެންޝަންތަކަށެވެ. ހާރޫތާ އައި ލިސްޓްކޮށްފައިވަނީ ސައިޓޭޝަންގެ ރިފަރެންސް [3] ގައެވެ.
▎ ކަމާބެހޭ ސައިޓޭޝަންތައް
[1] ރޯ އެސްޖީ، ހެ އެމްއެލް، މަޓްސުނާގާ އެން، ހިޑަކާ އެސް، ހިދާރީ އެޗް. ޖާނަލް އޮފް އެނިމަލް ސައިންސް 1997؛ 75(10): 2744-2748.ޑީއޯއައި: 10.2527/1997.75102744x.
[2] ޔަން އެމް، ހަރނަންޑޭޒް އެމް، ޒޫ އާރ، ޗެން ސީ.އޮވިން ޕިޓޫއިޓަރީ ސެލްތަކުގައި ޖީއެޗް ސެކްރެޝަން އަދި ޖީއެޗް، ޕިޓޫއިޓަރީ ޓްރާންސްކްރިޕްޝަން ފެކްޓަރ-1، ޖީއެޗްއާރުއެޗް-ރިސެޕްޓަރ، ޖީއެޗް-ސެކްރެޓަގޯގް-ރިސެޕްޓަރ އަދި ސޮމަޓޯސްޓޭޓިން ރިސެޕްޓަރ އެމްއާރްއެންއޭ ތަކުގެ މިންވަރަށް އިން ވިޓްރޯގައި ޖީއެޗްއާރުއެޗް އަދި ޖީއެޗްއާރުޕީ-2 ފަރުވާގެ އަސަރު. ޔޫރަޕިއަން ޖާނަލް އޮފް އެންޑޮކްރިނޮލޮޖީ 2004؛ 150(2): 235-242.ޑީއޯއައި: 10.1530/އެޖޭ.0.1500235.
[3] ހާރޫޓާ އައި، ފުކު ވައި، ކިނޮޝިޓާ ކޭ، އެޓް އަލް. ގްރޯތް ހޯރމޯން ރިލީޒިންގ ޕެޕްޓައިޑް-2 އެއް އަހަރު ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ނޭފަތުން އުނގުޅުމުން ވަރަށް ބޮޑަށް ފަލަވެފައިވާ އެނޮރެކްސިއާ ނާރވޯސާ ބަލިމީހެއްގެ ހަށިގަނޑުގެ ބަރުދަނާއި ހައިޕޮގްލައިސެމިއާ ރަނގަޅުވެއެވެ. ޖާނަލް އޮފް ކެޗެކްސިއާ ސާކޯޕެނިއާ އެންޑް މަސްލް 2015؛ 6(3): 237-241.ޑީއޯއައި: 10.1002/ޖޭސީއެސްއެމް.12028.
[4] ޗިހާރާ ކޭ، ޝިމަޓްސޫ އޭ، ހިޒުކާ އެން، ޓަނާކާ ޓީ، ސެއިނޯ ވައި، ކަޓޯފޯރ ވައި. ޔޫރަޕިއަން ޖާނަލް އޮފް އެންޑޮކްރިނޮލޮޖީ 2007؛ 157(1): 19-27.ޑީއޯއައި: 10.1530/އީޖޭއީ-07-0066.
[5] ބަލަސުބްރަމަނިއަމް އޭ، ޖޯޝީ އާރ، ފްރެންޑް އެލްއޭ، ޖޭމްސް ޖޭއެޗް. ޖީއެޗްއާރުޕީ-2 އިން ރޮޑެންޓްސް ގައި އަނދާފައިވާ ޑިސްފެންޝަންތައް ދަށްކޮށްދެއެވެ. އެޑްވާންސެސް އިން އެކްސްޕެރިމެންޓަލް މެޑިސިން އެންޑް ބަޔޮލޮޖީ 2009؛ 611: 571-572.ޑީއޯއައި: 10.1007/978-0-387-73657-0_251.
މި ވެބްސައިޓުން ފޯރުކޮށްދޭ ހުރިހާ މާއްދާތަކާއި އުފެއްދުމުގެ މައުލޫމާތަކީ ހަމައެކަނި މައުލޫމާތު ފެތުރުމާއި ތައުލީމީ ބޭނުމުގައެވެ.
މި ވެބްސައިޓުގައި ފޯރުކޮށްދޭ އުފެއްދުންތަކަކީ ހަމައެކަނި އިން ވިޓްރޯ ރިސާޗަށް ޚާއްޞަ އުފެއްދުންތަކެކެވެ. އިން ވިޓްރޯ ރިސާޗް (ލެޓިން ބަހުން: *އިން ގްލާސް*، މާނައަކީ ބިއްލޫރި ތަކެތީގައި) އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑުން ބޭރުގައި ކުރިއަށް ގެންދެއެވެ. މި އުފެއްދުންތަކަކީ ބޭސްތަކެއް ނޫން ކަމަށާއި، އެމެރިކާގެ ފުޑް އެންޑް ޑްރަގް އެޑްމިނިސްޓްރޭޝަން (އެފްޑީއޭ) އިން ފާސްކޮށްފައިވާ އުފެއްދުންތަކެއް ނޫން ކަމަށާއި، އެއްވެސް ސިއްހީ ހާލަތެއް، ބައްޔެއް، ނުވަތަ ބައްޔެއް ހުއްޓުވުމަށް، ފަރުވާ ދިނުމަށް، ނުވަތަ ފަރުވާ ކުރުމަށް ބޭނުންކޮށްގެން ނުވާނެއެވެ. މި އުފެއްދުންތައް އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑަށް ނުވަތަ ޖަނަވާރުގެ ހަށިގަނޑަށް އެއްވެސް ގޮތަކަށް ތައާރަފް ކުރުމަކީ ގާނޫނުން ވަރަށް ބޮޑަށް މަނާ ކަމެކެވެ.